Με ιδιαίτερη επισημότητα, παρουσία της Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κατερίνας Σακελλαροπούλου, θα πραγματοποιηθούν την 13η Σεπτεμβρίου 2020 στη Μεγίστη οι εκδηλώσεις για τον εορτασμό της 77ης επετείου απελευθέρωσης του νησιού.
Ακόμη δεν έχει γίνει γνωστό ποιοί θα εκπροσωπήσουν την Κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Την 11.00 προγραμματίζεται ειδικότερα η τέλεση δοξολογίας στον Μητροπολιτικό ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης και θα ακολουθήσει η εκφώνηση πανηγυρικού της ημέρας από την Διευθύντρια του γυμνασίου και λυκείου του ακριτικού νησιού και η κατάθεση στεφάνων.
Ο Β΄ Παγκόσμιος πόλεμος βρίσκει το Καστελλόριζο με αισθητά μειωμένο πληθυσμό, ο οποίος υποδέχθηκε ενθουσιωδώς Άγγλους κομάντος που αποβιβάσθηκαν στο νησί την αυγή της 24ης Φεβρουαρίου 1941.
Στις 13 Σεπτεμβρίου του 1943, το αντιτορπιλικό «Ναύαρχος Κουντουριώτης» καταπλέει στο λιμάνι και το Καστελλόριζο είναι το πρώτο κομμάτι ελληνικής γης που απελευθερώνεται.
Το Καστελλόριζο οχυρώνεται και μεταβάλλεται από τους Εγγλέζους σε κέντρο ανεφοδιασμού του συμμαχικού στόλου.
Από τον Οκτώβριο και το Νοέμβριο του 1943, γερμανικά στούκας αρχίζουν αερομαχίες με τους Συμμάχους, γκρεμίζοντας όσα σπίτια είχαν μείνει όρθια και αναγκάζοντας τους λιγοστούς κατοίκους να εγκαταλείψουν το νησί και να βρεθούν πρόσφυγες άλλοι στις τουρκικές ακτές και άλλοι στο προσφυγικό στρατόπεδο Νουζεϊράτ στη Γάζα της Παλαιστίνης.
Μόνο η «Κυρά της Ρω», Δέσποινα Αχλαδιώτη, παρέμεινε στην ομώνυμη βραχονησίδα για να υψώνει κάθε πρωί την ελληνική σημαία, όπως επί σαράντα χρόνια συνήθιζε να κάνει.
Μετά την απελευθέρωση στο ακατοίκητο νησί έφτασαν εκατοντάδες στρατιώτες της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, που μόλις διαπίστωσαν ότι τα σπίτια ήταν αφύλακτα προχώρησαν σε λεηλασίες.
Όταν οι παλαιοί κάτοικοι ζήτησαν να επιστρέψουν, η πιο εύπορη περιοχή του νησιού πυρπολήθηκε από τους Συμμάχους προκειμένου να καλυφθούν οι λεηλασίες. Στην πυρκαγιά καταστράφηκαν 1.400 σπίτια.
Το νησί πολλές φορές βομβαρδίστηκε, κάηκε, λεηλατήθηκε και γενικά καταστράφηκε εντελώς. Παρέμεινε υπό συμμαχική στρατιωτική κατοχή, όπως και τα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, μέχρι τις 7 Μαρτίου του 1948, οπότε ενώθηκε επισήμως με την Ελλάδα.
Όπως ανακοινώθηκε επίσημα από την Προεδρία της Δημοκρατίας:
«H Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου αποδέχτηκε την πρόσκληση του Δημάρχου Μεγίστης Γιώργου Σαμψάκου να παραστεί στον εορτασμό της 77ης Επετείου Απελευθέρωσης του Καστελόριζου, την Κυριακή 13 Σεπτεμβρίου».
Υπενθυμίζεται ότι η επίσκεψη της Προέδρου της Δημοκρατίας σε Λειψούς και Αγαθονήσι είχε ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων στην Τουρκία με προσωπικές επιθέσεις στην κα Σακελλαροπούλου.