δικηγόρου, πρώην προέδρου ΔΣΘ
Υποστηρίζω την επανίδρυση και πιστεύω σ’ αυτήν. Ενα εγχείρημα που δεν έχει ιστορικό προηγούμενο. Μία διασταύρωση και σύγκλιση διαφορετικών νοοτροπιών των λαών της Ευρώπης, σε νομικό, οικονομικό, πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό, μορφωτικό και αμυντικό επίπεδο. Ηταν και εξακολουθεί να είναι μία δύσκολη και επίπονη προσπάθεια, των όσων οραματίστηκαν μία ενωμένη Ευρώπη. Και δεν έχει σημασία το πώς ξεκίνησε και τι ονειρεύτηκαν οι εμπνευστές της πριν από δεκαετίες θεωρητικά. Το δυσκολότερο κομμάτι είναι πώς εξελίχθηκε και πού πορεύεται η Ευρωπαϊκή Ενωση. Γιατί κορυφαία σημασία για εξαγωγή πολιτικών συμπερασμάτων είναι η πράξη, ό,τι δηλαδή απορροφάται από την πραγματικότητα, ό,τι όμως αποτελεί θεωρία, που δεν ακουμπά στην πραγματικότητα, είναι για τις βιβλιοθήκες. Διότι άλλο πράγμα είναι η σύλληψη θεωριών και άλλο η εφαρμογή τους, και μάλιστα όταν καλούνται να συμπλεύσουν και να ενιαιοποιήσουν τις συμπεριφορές τους εκατομμύρια πολίτες της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Ομως, οφείλω να επισημάνω ότι το εγχείρημα αυτό της τότε ΕΟΚ ξεκίνησε ως ένωση των έξι, και με ιδεολογικό επίκεντρο την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών. Ωστόσο, η αλληλεγγύη δεν είναι νομική έννοια, αλλά έχει κυρίως ηθικό και ανθρωπιστικό περιεχόμενο. Ετσι, όσο προχωρούσε η ιδέα της Ευρωπαϊκής Ενοποίησης και της οικονομικής σύγκλισης των εθνικών οικονομιών, αλλά και της οικοδόμησης ενός σοσιαλδημοκρατικού κράτους, τόσο μεγάλωνε η αντίδραση, και είναι γεγονός ότι η κριτική που δέχθηκε η ΕΟΚ στη δεκαετία του ’70 προερχόταν από τα αριστερά, όπως από το ΚΚΕ και το ΠΑΣΟΚ, και όλοι θυμόμαστε το σύνθημα του τελευταίου «ΕΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο», αλλά και από το ΚΚ Γαλλίας και το Εργατικό κόμμα της Αγγλίας.
Αξίζει -ωστόσο- να τονιστεί ότι από την πολιτική αλληλεγγύης της ΕΟΚ περάσαμε στην πολιτική της δεκαετίας του 1980 του άκρατου νεοφιλελευθερισμού, δηλαδή του Μάαστριχτ του 1982 και της ενιαίας πράξης του 1986, αλλά και στην πόλωση μεταξύ κέντρου και περιφέρειας, δηλαδή φτάσαμε στη γερμανοποίηση της Ευρώπης, αφού υποτιμήθηκαν τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ενωσης και το δημοκρατικό έλλειμμα περίσσεψε. Ετσι σήμερα δέχεται η Ευρωπαϊκή Ενωση επίθεση από τα αριστερά και από τα δεξιά, όπως οι Μαρί Λεπέν Γαλλία, Νάιτζελ Φάρατζ Βρετανία, Γκέερτ Βίλντερς Ολλανδία, Χανς Κρίστιαν Στράχε Αυστρία. Ωστόσο, πιστεύω ότι όσο κι αν εκφραστούν αρνητικά στις επικείμενες Ευρωεκλογές οι Ευρωπαίοι πολίτες, το γεγονός ότι η κρίση έχει αναδείξει θεσμούς, όπως η ευρωπαϊκή στήριξη των ανίσχυρων κρατών (Ελλάδα) και η ευρωπαϊκή ένωση των τραπεζών, που επίκειται να γίνει, ενισχύει την ιδέα της ΕΕ. Η ιστορία διδάσκει ότι στις μεγάλες κρίσεις γεννιούνται λύσεις, οι οποίες τελικά ενώνουν, ενισχύουν, αλλά και ωριμάζουν ιδέες, όπως αυτή της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Βεβαίως, η πολιτική ένωση μετά τη νομισματική, προϋποθέτει ακόμη πολύ χρόνο για να αποκρούσει και να αντιμετωπίσει τη βάρβαρη πολιτική της παγκοσμιοποίησης, η οποία, δυστυχώς σήμερα, δεν έχει αντίπαλο.
