Ένταλμα σύλληψης του Βλαντίμιρ Πούτιν για εγκλήματα πολέμου λόγω της φερόμενης εμπλοκής του στις απαγωγές παιδιών από την Ουκρανία εξέδωσε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Σε ανακοίνωσή του, το ΔΠΔ αναφέρει πως ο Ρώσος πρόεδρος «φέρεται να ευθύνεται για το έγκλημα πολέμου της παράνομης απέλασης πληθυσμού (παιδιών) και για εκείνο της παράνομης μεταφοράς πληθυσμού (παιδιών) από κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας στην Ρωσική Ομοσπονδία».

Το ΔΠΔ εξέδωσε επίσης ένταλμα σύλληψης της Μαρία Αλεξέγιεβνα Λβόβα-Μπελόβα, επίτροπο Δικαιωμάτων των Παιδιών στην προεδρία της Ρωσικής Ομοσπονδίας με παρόμοιες κατηγορίες.

Σχολιάζοντας την απόφαση, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έκανε λόγο για μια «ιστορική απόφαση», από την οποία θα αρχίσει η «ιστορική ευθύνη».

«Ο επικεφαλής του κράτους-τρομοκράτη και άλλοι Ρώσοι αξιωματούχοι κατέστησαν επίσημα ύποπτοι για ένα έγκλημα πολέμου: την απέλαση παιδιών από την Ουκρανία», προσέθεσε ο Ζελένσκι.

Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο τόνισε ότι η προδικαστική του διαδικασία συμπέρανε πως υπήρχαν «λογικές βάσεις για να πιστέψουμε ότι κάθε ύποπτος φέρει ευθύνη για το έγκλημα πολέμου της παράνομης απέλασης και μεταφοράς πληθυσμού από κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας στην Ρωσική Ομοσπονδία και συγκεκριμένα παιδιών».

Η ανακοίνωση του Δικαστηρίου αναφέρει πως «υπάρχουν λογικές βάσεις για να πιστεύουμε ότι ο κ. Πούτιν φέρει ατομική εγκληματική ευθύνη» για τις απαγωγές παιδιών «έχοντας διαπράξει τις αποδιδόμενες πράξεις απευθείας, από κοινού με άλλους ή/και μέσω άλλων, και αποτυγχάνοντας να ασκήσει τον κατάλληλο έλεγχο επί πολιτών και στρατιωτικών που τις διέπραξαν».

Σε μαγνητοσκοπημένη δήλωσή του, ο πρόεδρος του ΔΠΔ Πιοτρ Χοφμάνσκι τόνισε πως, ενώ το Δικαστήριο έχει εκδώσει τα εντάλματα, η εκτέλεσή τους εναπόκειται στη διεθνή κοινότητα, αφού το ΔΠΔ δεν έχει δική του αστυνομική δύναμη.

«Το ΔΠΔ κάνει τη δική του δουλειά ως δικαστήριο. Οι δικαστές εκδίδουν εντάλματα σύλληψης. Η εκτέλεσή τους εξαρτάται από τη διεθνή συνεργασία», δήλωσε ο Χοφμάνσκι.

Το ενδεχόμενο δίκης οποιουδήποτε Ρώσου στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο αποτελεί ένα πολύ απίθανο σενάριο, καθώς η Μόσχα δεν αναγνωρίζει την αρμοδιότητα του ΔΠΔ και δεν εκδίδει Ρώσους πολίτες. Η θέση της αυτή επαναβεβαιώθηκε νωρίτερα την εβδομάδα που πέρασε από τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ.

Ούτε η Ουκρανία όμως είναι μέλος του ΔΠΔ, ωστόσο του έχει παραχωρήσει αρμοδιότητες στην επικράτειά της, με τον εισαγγελέα Καρίμ Χαν να έχει επισκεφθεί τη χώρα τέσσερις φορές μετά το άνοιγμα σχετικής έρευνας πριν ένα χρόνο.

Ο Χαν δήλωσε μετά την απόφαση της Χάγης πως εκατοντάδες παιδιά μεταφέρθηκαν από ορφανοτροφεία και οικοτροφεία της Ουκρανίας στη Ρωσία. «Πολλά από αυτά τα παιδιά, ισχυριζόμαστε, δόθηκαν έκτοτε για υιοθεσία στη Ρωσική Ομοσπονδία».

Ο εισαγγελέας του ΔΠΔ τόνισε ότι μια αλλαγή του ρωσικού νόμου διευκόλυνε την υιοθεσία των παιδιών από ρωσικές οικογένειες, ενώ την περίοδο των απελάσεων, τα παιδιά της Ουκρανίας ήταν προστατευόμενα πρόσωπα βάσει της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης. Στην ανακοίνωσή του, ο Χαν χαρακτήρισε τα εντάλματα σύλληψης «ένα πρώτο συγκεκριμένο βήμα», ενώ άλλες έρευνες για την Ουκρανία βρίσκονται σε εξέλιξη.

Την Πέμπτη έρευνα υπό τον ΟΗΕ έκανε λόγο για ρωσικές επιθέσεις στην Ουκρανία κατά αμάχων, περιλαμβανομένων συστηματικών βασανιστηρίων και φόνων στις κατεχόμενες περιοχές, οι οποίες, μεταξύ άλλων, αποτελούν εγκλήματα πολέμου και πιθανόν εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Η έρευνα εντόπισε επίσης εγκλήματα που διαπράχηκαν κατά Ουκρανών στη ρωσική επιράτεια, συμπεριλαμβανομένων απελαθέντων παιδιών από την Ουκρανία, στα οποία απαγορεύθηκε να επανενωθούν με τις οικογένειές τους. Αυτά τα φερόμενα εγκλήματα περιελάμβαναν την κράτηση Ουκρανών σε απομόνωση ή και σε απάνθρωπες συνθήκες.

Όμως την Παρασκεή, το ΔΠΔ προσωποποίησε στον Πούτιν τις κατηγορίες περί απαγωγών παιδιών.

Ανώτεροι Ουκρανοί αξιωματούχοι χαιρέτισαν την απόφαση, με τον Ουκρανό γενικό εισαγγελέα Αντρίι Κόστιν να την χαρακτηρίζει «ιστορική για την Ουκρανία και για ολόκληρο το σύστημα διεθνούς δικαίου».

Ο επικεφαλής του γραφείου του προέδρου Ζελένσκι Αντρίι Γιέρμακ δήλωσε ότι η έκδοση του εντάλματος είναι «μόνο η αρχή».

Απαξιωτικές οι ρωσικές αντιδράσεις

Με αδιαφορία και ειρωνεία υποδέχθηκε η Μόσχα την απόφαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.

Το Κρεμλίνο δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει τη δικαιοδοσία του ΔΠΔ, με τον εκπρόσωπο Ντμίτρι Πεσκόφ να αναφέρει ότι η Μόσχα θεωρεί τα ίδια τα ερωτήματα που έθεσε το ΔΠΔ «εξωφρενικά και απαράδεκτα» και ότι οι όποιες αποφάσεις του Δικαστηρίου είναι «άκυρες» σε σχέση με τη Ρωσία. Σε ερώτηση αν ο Πούτιν φοβάται τώρα να ταξιδέψει σε χώρες που βρίσκονται στη δικαιοδοσία του ΔΠΔ, ο Πεσκόφ απάντησε: «Δεν έχω τίποτα να προσθέσω για αυτό το θέμα. Αυτό είναι το μόνο που θέλουμε να πούμε».

Η εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα τόνισε ότι το ένταλμα σύλληψης κατά του Πούτιν είναι «άνευ σημασίας». «Οι αποφάσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου δεν έχουν καμία σημασία για τη χώρα μας, μεταξύ άλλων από νομική άποψη», δήλωσε η Μαρία Ζαχάροβα στο Telegram. «Η Ρωσία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στο Καταστατικό της Ρώμης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και δεν φέρει καμία υποχρέωση βάσει αυτού», συμπλήρωσε.

Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ υπήρξε ιδιαίτερα γλαφυρός. «Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε ένταλμα σύλληψης για τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Δεν χρειάζεται να εξηγήσω πού πρέπει να χρησιμοποιηθεί αυτό το χαρτί», έγραψε στα αγγλικά ο Μεντβέντεφ στο Twitter, συνοδεύοντας την ανάρτησή του με το ανάλογο εικονίδιο.