Τάσος Αγγελίδης Γκέντζος

Καλός, πιο καλός από μένα ή καλύτερος, άριστος ή ο καλύτερος. Πάλι οι συγκρίσεις χορεύουν αυτάρεσκα στο εορταστικό προσκήνιο. Ποια λοιπόν να ήταν η καλύτερη Πρωτοχρονιά της ζωής μου;

Θα προσπαθήσω να μη βγω εκτός θέματος, να αφήσω στο περιθώριο της σκέψης μου εκείνα τα πράγματα που με στεναχώρησαν την πρώτη μέρα του τάδε χρόνου και να εστιάσω μόνο στα καλά, δηλαδή στα γιορτινά.

Δήλωση: τρεις μάλλον θα είναι οι υποψήφιες καλύτερες Πρωτοχρονιές της ζωής μου. Βάζω το «μάλλον» για να μην είμαι απόλυτος! Να δούμε ποια τελικά από αυτές με τα δάκτυλα της συνείδησης θα αγγίξει το γέρας.

Δήλωση: προσεγγίζουμε τον χρόνο μας διαφορετικά, καθώς δεν τον μετράμε με νούμερα όπως: 365, 12, 7, 24 και 60.

Πρωτοχρονιές των παιδικών, των εφηβικών, αλλά και κατοπινών χρόνωνδιεκδικούν τα πρωτεία και δηλώνουν με καμάρι παρούσες. Δε μπορώ να ξεχωρίσω καμία από αυτές καθώς ήταν όλες σχεδόν ίδιες. Το ίδιο δέντρο με τα ίδια στολίδια στο μικρό σαλόνι, ίδια τα λαμπιόνια, οι δίσκοι στο πικάπ με την ίδια μουσική, τα ίδια επώνυμα πρόσωπα στην τηλεόραση.

Γιορτάζει το επίθετο «ίδιος».

Χαρούμενες ημέρες με ξενύχτια. Διόλου δε μιλώ για τις νύχτες! Φαγητό, ανταλλαγή δώρων, ποτό, τσιγάρο και χαρτιά μέχρι το ξημέρωμα. Οι περισσότεροι από τους πρωταγωνιστές των χρόνων αυτών πέταξαν ψηλά. Τι να θυμηθώ από δαύτους τους τύπους χωρίς να συγκινηθώ;

Βλέπω μπροστά μου τη μάνα μου να ετοιμάζει ταψιά με μπακλαβάδες και κανταΐφια για να πάμε στη θεία μου, τη θεία μου την Ελενίτσα να καθαρίζει το σπίτι της για πάνω από ένα μήνα και κάθε φορά να σπάει κάποια από τις μπάλες του περσινού φωτιστικού της και να τρέχει την τελευταία στιγμή για αγορά καινούριου «πολυέλαιου». Ανταμώνω με τον πατέρα μου –κουστουμαρισμένος με γραβάτα- καθώς τυλίγει τα δώρα με τις περσινές κόκκινες κορδέλες και με τον θείο μου τον Γιάννη… να μαγειρεύει ταψιά με τσιγεροσαρμάδες και σκέτους σαρμάδες με άρωμα κύμινου.

Χαιρόμουν.

Γελούσα.

Οι άνθρωποι όμως αυτοί δεν έλεγαν εύκολα το «σε αγαπώ». Καταλάβαινες από τις πράξεις τους πως σε αγαπούσαν, αλλά δεν εξωτερίκευαν τα συναισθήματά τους εύκολα. Εξαίρεση μοναδική αποτελούσε η θεία μου η Ελενίτσα, την οποία άπαντες απέπαιρναν συχνά λέγοντάς της: «μη λες χαζά, καλέ». Κι εκείνη σταματούσε τα «χαζά» κλείνοντάς μου το μάτι… και ψιθύριζε: «πολύ σας αγαπώ, βρε παιδάκι μου».

Οι υπόλοιπες Πρωτοχρονιές της ζωής μου -μέχρι πριν λίγα χρόνια- με αρκετές ομοιότητες και διαφορές από τις προηγούμενες. Καλές και αυτές! Πάλι γιορτινά φαγητά, λιγότερα τα ποτά, μακριά από τις σατανικές τράπουλες και τους υποστηρικτές τους, σταδιακά μας αποχαιρέτησε μετά μουσικήςτο κάπνισμα και φυσικά κανένα «σ΄αγαπώ».

Βασίλειο μιας πιο εκλεπτυσμένηςεσωστρέφειας!

Τα φαγητά το ένα καλύτερο από το άλλο, καθότι η πεθερά υπήρξε δεινή μαγείρισσα. Να… οι φωτογραφίες του πιάτου, της πιατέλας και της γαβάθας και να… οι ύμνοι για τη δημιουργό! Μετά το φαγητό γύρω στις δώδεκα και δέκα… έξοδος στο σπίτι φίλων.

Να είμαστε τυπικοί!

Εκεί στο σπίτι των αγαπημένων μου φίλων συναντώ μια γυναίκα απλή, μια γυναίκα που είχε δουλέψει πολύ στη ζωή της –ψηφίζαμε και το ίδιο κόμμα- και μου λέει το αυτονόητο, αυτό που τόσα χρόνια το βλέπαμε, αλλά δεν το ακούγαμε, αυτό που δεν είχε καταφέρει να επιβάλει στους άλλους η Ελενίτσα! Μου εκφράζει λοιπόν η μητέρα της οικοδέσποιναςμπροστά σε όλους την αγάπη της, μου λέει πόσοπολύ αγαπάει εμένα, τη γυναίκα μου και τον γιο μουκαι πως εύχεται μέσα από την καρδιά της για μας τα καλύτερα. Και το επαναλαμβάνει ξανά και ξανά τονίζοντάς μου πως το εννοεί!

Φαινόταν πως μας αγαπούσε!

Το έλεγε πως μας αγαπούσε!

Από την πρώτη στιγμή που άκουσα από το στόμα της κυρίας Ευαγγελίας το «σε αγαπώ» άλλαξα εντελώς τη φιλοσοφία μου κι έλεγα κι εγώ στους ανθρώπους πως τους αγαπώ –εφόσον τους αγαπώ φυσικά- κι ας με κοιτάζουν κάποιες φορές περίεργα. Κατάλαβα πως ο χρόνος περνά, πως οι άνθρωποι φοβούνται να αφήσουν ορθάνοιχτες τις εξώθυρες της καρδιάς τους, σκέφτονται να κρατήσουν μια πισινή για να μη πληγωθούν.

Δεν πληγώνονται άραγε καθημερινά;

Φανταστείτε μια στιγμή. Η σκηνοθεσία είναι δική μου και δηλώνω πως γιορτάζω πλέον πολλές φορές τον χρόνο την «Πρωτοχρονιά».

Ο χρόνος: το παρόν

Ο τόπος: κάθομαι σε ένα στρόγγυλο ξύλινο τραπέζι, το οποίο είναι υπερυψωμένο. Στο ταβάνι του χώρου μόνο μια ντισκομπάλαφωτίζει με χρώμα. Μουσική με ευχάριστα παλιά τραγούδια, με στίχους για τους οποίους είσαι αναγκασμένος να κοιτάς τους άλλους στα μάτια!

Το όνειρο: δίπλα μου τα άτομα της οικογένειάς μου, φίλοι και φίλες που έφυγαν… ή παραμένουν ακόμα στη ζωή μου. Με συγχαίρουν με ζέση η κουμπάρα μου η Μιράντα και ο κουμπάρος μου ο Δημήτρης!

Κάθε φορά που τους θυμάμαι κλαίω!

Τους είχα απαγορέψει να έρχονται στα όνειρά μου!

Εκφράζω πλέον καθαρά τα συναισθήματά μου, λέω τη γνώμη μου, δε γλύφω τον συγγραφέα που δε μου άρεσε το βιβλίο του, τον εκδότη για τις επιλογές του, τους φίλους και τους συγγενείς.

Στη Μιράντα είχα πει πολλές φορές το «σ΄αγαπώ».

Ο Δημήτρης το ήξερε! Λειτούργησα κι εγώ τότε όπως όλοι οι άλλοι!

Με άλλαξε εκείνη η Πρωτοχρονιά. Ήταν η καλύτερη γιατί η σοφία της κυρίας Ευαγγελίας με ανάγκασε να δω μερικά εκατοστά παραπέρα και να περνώ τις ημέρες μου σαν να είναι οι πρώτες του χρόνου, να σέβομαι τον λαοπλάνο μαζί με τις υποδιαιρέσεις του, να αγαπώ βαθιά τους ανθρώπους που επιλέγω.

Δεν περιμένω να ακούσω καλό λόγο από κανέναν. Δεν τον χρειάζομαι! Αν θα πω καλό λόγο σε κάποιον θα είναι αληθινός, αν δεν πω πάει να πει πως είναι επιλογή μου και όλα σταματούν εκεί.

Τα λόγια μας έχουν αποδέκτες!

Μακάρι οι σκέψεις μου να αγγίξουν έστω και έναν από εσάς;

Καλή Πρωτοχρονιά να έχουμε, παίδες!

Με το σπουδαίο και αειθαλές έργο του Μίκη Θεοδωράκη υποδέχεται το νέο έτος η Μαρία Φαραντούρη με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του συνθέτη σε δύο μεγάλες συναυλίες, που θα πραγματοποιηθούν στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης. Η κατεξοχήν ερμηνεύτρια των έργων του συμμετέχει στο αφιέρωμα της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης προς τιμήν του μεγάλου μουσικοσυνθέτη, όπου θα παρουσιαστούν γνωστά και αγαπημένα τραγούδια του σε ενορχήστρωση του Αντώνη Σουσάμογλου υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Μύρωνα Μιχαηλίδη. Με αυτήν την αφορμή η σπουδαία ερμηνεύτρια μιλάει για τον δικό της Μίκη στη «ΜτΚ», σχολιάζει την τέχνη του σήμερα και μοιράζεται με το αναγνωστικό κοινό όσα κρατάει από το 2024, αλλά και όσα περιμένει από το 2025.

Ερμηνεύετε για άλλη μία φορά επί σκηνής Μίκη Θεοδωράκη αυτήν τη φορά με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννησή του. Πώς νιώθετε κάθε φορά που ερμηνεύετε τα τραγούδια του; Έχει αλλάξει ο τρόπος που τα αντιμετωπίζετε μετά τον θάνατό του;

Ο Μίκης νιώθω ότι είναι παρών σε κάθε συναυλία με τη μουσική και τα ωραία τραγούδια του. Στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης θα ακουστούν γνωστά η λιγότερο γνωστά τραγούδια του με τη συμφωνική Θεσσαλονίκης υπό τη διεύθυνση του εξαίρετου μαέστρου με διεθνή καριέρα Μύρωνα Μιχαηλίδη, με τον οποίο είχα τη χαρά να συνεργαστώ και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό και με την ενορχήστρωση του Αντώνη Σουσάμογλου. Πιστεύω ότι θα είναι μία ξεχωριστή συναυλία. Ο Μύρων Μιχαηλίδης είναι μία εγγύηση, θα διευθύνει μάλιστα και τη σουίτα μπαλέτου του Θεοδωράκη για ορχήστρα «Ελληνική Αποκριά».

Τρία χρόνια μετά το φευγιό του τι σας έχει λείψει πιο πολύ από αυτόν, τι κρατάτε;

Τη διδασκαλία του πάνω στο τραγούδι και τον δημιουργικό ενθουσιασμό του, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές, δεν το ξεχνώ ποτέ.

Σε τι διαφωνούσατε μαζί του;

Διαφωνίες πάντα υπάρχουν και στις μουσικές οικογένειες, αλλά ποτέ σε τέτοιο βαθμό που να διαταράξουν τη συνεργασία μας.

Με δεδομένο ότι η τέχνη είναι καθρέφτης της κοινωνίας, πως αντικατοπτρίζεται σε αυτόν η Ελλάδα του 2024 με βάση τις τέχνες που «καταναλώνονται» σήμερα μαζικά;

Νομίζω ότι το έργο του Μίκη δεν είναι μία απλή διασκέδαση αλλά μία βαθύτερη κουλτούρα μουσική και ποιητική, είναι ένα άλλο σύμπαν, ποτέ δεν το συγχέω με ό,τι άλλο παρουσιάζεται κυρίως σήμερα. Σήμερα βρισκόμαστε σε μία άλλη εποχή, όλα είναι διαφορετικά, είναι επόμενο να έχουν επηρεάσει και το τραγούδι, το οποίο φοβάμαι έχει χάσει την γνησιότητά του.

Επί των ημερών σας υπήρχαν στον χώρο των τεχνών άνθρωποι με προσωπικότητα που στιγμάτισαν και θα στιγματίζουν τον χώρο της μουσικής για πολλά χρόνια ακόμα. Βγαίνουν σήμερα τέτοιες προσωπικότητες; Αν όχι, τι είναι αυτό που λείπει ή που υπάρχει σε αφθονία;

Το έντεχνο τραγούδι, όπως ονομάστηκε, είναι γέννημα μιας εποχής ανάτασης και συμμετοχής, της δεκαετίας του ’60 με τη δύναμη και την αξία του μίλησε στις ψυχές των ανθρώπων, γι’ αυτό και υπάρχει μέχρι σήμερα και θα υπάρχει πάντα. Αποτελεί τη σύγχρονη πολιτιστική μας κληρονομιά. Τραγούδια του Θεοδωράκη, Χατζιδάκι, Ξαρχάκου, Σαββόπουλου, Λοΐζου, Μικρούτσικου και άλλων δεν χάνουν την αξία τους, γιατί είναι γνήσια, μίας τέχνης αυθεντικής με εξαιρετική ποίηση και στίχο. Ό,τι ακολούθησε μετά επηρεάστηκε από ξένα και εμπορικά πρότυπα, άλλαξε και ο τρόπος πρόσληψης της κοινωνίας από τα νέα μέσα επικοινωνίας και το καινούριο τραγούδι δεν απέκτησε ισχυρή δική του προσωπικότητα. Παρ’όλα αυτά ελπίζω και πιστεύω ότι οι νέες γενιές μουσικών και συνθέτων θα βρουν το δρόμο τους στα νέα δεδομένα.

Δύο πόλεμοι στη «γειτονιά» μας, η ακροδεξιά ανεβαίνει παγκοσμίως, η εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης είναι ήδη εδώ. Ζούμε σε μία εποχή μεγάλων αλλαγών. Σας δημιουργούν φόβο αυτά; Είστε αισιόδοξη για το μέλλον;

Οι πόλεμοι που διεξάγονται διπλά μας, η ρευστότητα των καταστάσεων, η ενδυνάμωση των ακροδεξιών παντού και η αδιαφορία του κοινού και των νέων ασφαλώς και με προβληματίζουν. Πιστεύω σε μία αφύπνιση του κόσμου, όλα έχουν τα όριά τους και τα φαινόμενα αυταρχισμών, σύγχυσης και παρακμής κάποια στιγμή θα ανατραπούν, δεν μπορώ να πιστέψω στον άβουλο άνθρωπο και στους καθησυχασμένους πολίτες, ούτε μόνο στην εμπορική τέχνη της διασκέδασης.

Ζήσατε εποχές που η νέα γενιά ήταν διατεθειμένη να θυσιάσει και να θυσιαστεί για ένα καλύτερο μέλλον. Σήμερα βλέπετε αυτήν τη θέληση και την ορμή να παλέψει για το δίκιο και την ελευθερία;

Διατηρώ την αισιοδοξία μου, στην Ιστορία πάντα υπάρχει μία πρωτοπορία που βγαίνει μπροστά, ξυπνά συνειδήσεις μας κάνει δημιουργικούς με όραμα, με στόχους που δίνουν νόημα στη ζωή μας. Καιρός να προχωρήσουμε, δεν αρμόζει κυρίως στους νέους ο καθησυχασμός και η αδιαφορία, γιατί στο τέλος τέλος είναι εις βάρος της ίδιας τους της ζωής.

Ποια είναι τα σχέδια σας για το 2025;

Μετά τις συναυλίες στο Μέγαρο Μουσικής της Θεσσαλονίκης την Πρωτοχρονιά και στις 2 Ιανουαρίου, στις 16 Φεβρουαρίου θα είμαι στο Μέγαρο Μουσικής της Αθήνας με το CANTO HENERAL, τον σπουδαίο βαρύτονο Τάση Χριστογιαννοπουλο και στη διεύθυνση ορχήστρας τον εξαίρετο και παλιό συνεργάτη του Μάνου Χατζιδάκι, Μίλτο Λογιάδη. Την άνοιξη έχω συναυλίες στη Φιλανδία και Γερμανία, μετά βλέπουμε, καλά να είμαστε.

Τι κρατάτε από το 2024, τι εύχεστε για το 2025;

Στα διεθνή θέματα το ’24 δεν έχω κάτι καλό να κρατήσω γι’ αυτό μεταθέτω τις ελπίδες μου για το 2025. Με την ευκαιρία εύχομαι σε εσάς, στους αναγνώστες σας και σε όλους τους Θεσσαλονικείς μια καλή χρονιά με υγεία, πρόοδο και ειρήνη.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ

Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης

Αίθουσα Φίλων Μουσικής (Μ1)

Τετάρτη 1 Ιανουαρίου 2025 και Πέμπτη 2 Ιανουαρίου 2025 στις 19:00

Προπώληση εισιτηρίων: www.tsso.gr & εκδοτήρια ΚΟΘ

*Δημοσιεύθηκε στη «ΜτΚ» στις 29.12.2024