Τον Δεκέμβριο του 1893 η Ελλάδα πτώχευσε. Η πτώχευση αποδόθηκε, κυρίως από τους αντιπάλους του, στον Χαρίλαο Τρικούπη. Στις εκλογές που ακολούθησαν ο Τρικούπης δεν εκλέχτηκε ούτε στην εκλογική του περιφέρεια, ενώ λίγους μήνες αργότερα πέθανε.
Την αλήθεια κατέγραψε και έσωσε μια μοναδική μαρτυρία, η Έκθεση που συνέταξε τις μέρες της πτώχευσης ο επικεφαλής του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου Εδουάρδος Λω. Η Έκθεση του Λω, που κατατέθηκε από το Foreign Office στη Βουλή των Κοινοτήτων, υπέδειξε, με σειρά αξιόπιστων στοιχείων και επιχειρημάτων, ως κύριο υπεύθυνο της πτώχευσης τον Δηλιγιάννη και τις επιλογές του για τις στρατιωτικές δαπάνες.
Η Έκθεση έμεινε άγνωστη στην Ελλάδα, όπως πολλές φορές συμβαίνει με την αλήθεια στον τόπο μας. Τη δημοσίευσε το 1977 ο καθηγητής Δερτιλής και, όπως παρατηρεί ο ίδιος, παρότι κατέθεσε αντίγραφά της στα αρχεία του Πανεπιστημίου Αθηνών και της Εθνικής Τράπεζας, παρέμεινε ανεκμετάλλευτη.
Στις εκλογές του Οκτωβρίου του 2009, παραδόθηκε στα χέρια της νέας Κυβέρνησης μια χώρα ουσία χρεοκοπημένη, λόγω του ιλιγγιώδους εκτροχιασμού των δημοσιονομικών της μεγεθών. Η Ελλάδα απέφυγε την τυπική χρεοκοπία το πρώτο εξάμηνο το 2010, επειδή προσέφυγε στον διεθνή μηχανισμό στήριξης, που εξασφάλιζε χρηματοδοτική στήριξη στην αποκλεισμένη από τις αγορές πατρίδα μας. Η προσφυγή στον μηχανισμό στήριξης συνοδεύτηκε από τρία μνημόνια, που αποτέλεσαν την επιτομή των λανθασμένων συλλήψεων των δανειστών και της αβελτηρίας της τότε αντιπολίτευσης, αδύναμης να αντιληφθεί την ανάγκη εθνικής συνεννόησης για να αντιμετωπιστεί η κρίση.
Ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός και η δεκαετής θυελλώδης οικονομική, κοινωνική και θεσμική κρίση, που τον ακολούθησε, χρεώθηκαν στο ΠΑΣΟΚ και στην κυβέρνηση Παπανδρέου. Μέσα σε ένα απίστευτο καθεστώς ψιθύρων, ψεμάτων, μύθων, δημαγωγίας και ανευθυνότητας, από τη συνείδηση των Ελλήνων εξοστρακίστηκε για μία ακόμα φορά η αλήθεια.
Την ιστορική αλήθεια για το δράμα της χώρας επιχείρησε να σώσει μια «εξωτερική» μαρτυρία, η Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Μαρτίου 2014, ψηφισμένη με συντριπτική πλειοψηφία από όλες τις πτέρυγές του. Με τρόπο εύγλωττο και αξιόπιστο υποδεικνύει ως τον κύριο υπεύθυνο του δημοσιονομικού εκτροχιασμού και της χρεοκοπίας της χώρας τη δεξιά κυβέρνηση της περιόδου 2004 – 2009, στην οποία μάλιστα αποδίδει την «ικανότητα» στατιστικής λαθροχειρίας.
Η Έκθεση αυτή γνωστή σε ένα μικρό κύκλο ειδικών και πληροφορημένων πολιτών, παραμένει άγνωστη στο ευρύ κοινό, οι δοξασίες και αστοχίες του οποίου εξακολουθούν να στηρίζονται στις μυθοπλασίες του κυριαρχήσαντος λαϊκισμού, δεξιού και αριστερού.
Παραμένει άγνωστη, γιατί, την περίοδο της ψήφισής της στο Ευρωπαϊκού Κοινοβούλιο, η «αβρότητα» μεταξύ των τότε κυβερνητικών εταίρων δεν επέτρεπε την ανάδειξή της. Γιατί, ακόμη, αργότερα την περίοδο 2015 – 2019, υπήρχε εύλογο κυβερνητικό συμφέρον να μην καταρρεύσουν οι μύθοι πάνω στους οποίους στήριξαν την άνοδό τους οι εταίροι του επόμενου κυβερνητικού συνασπισμού.
Ελπίζω να μην χρειαστεί η αναμονή πολλών δεκαετιών, κατά το παράδειγμα της Έκθεσης Λω, για να γίνει γνωστή ανά το πανελλήνιο η Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Όπως θα ήταν χρήσιμο να γίνουν γνωστά έγγραφα της αλληλογραφίας μεταξύ δανειστών και Κυβέρνησης της περιόδου 2009 – 2011 ή αποκρυβέντα έγγραφα εσωτερικών ή διεθνών οργανισμών της προηγηθείσας περιόδου. Η ευθύνη για την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας βαρύνει προσώρας το ΠΑΣΟΚ. Ενός κόμματος που, παρά τα σοβαρά λάθη του στην πολιτική διαχείριση της κρίσης, δεν άξιζε την αποδοκιμασία, μέχρις εκλογικής εξοντώσεως, των πολιτών.
Και μια τελευταία, αλλά όχι έσχατη σημασιολογικά, επισήμανση. Η χώρα κινείται και πάλι σε τροχιά δημοσιονομικής εκτροπής. Τα στοιχεία για το έλλειμμα, το δημόσιο χρέος, το ιδιωτικό χρέος, την ύφεση και τις συνέπειες της πανδημίας είναι εξαιρετικά ανησυχητικά. Εύχομαι από καρδιάς να μην συμβεί το ίδιο κόμμα, στον σύντομο χρόνο μίας δεκαπενταετίας, να οδηγήσει σε δεύτερη χρεοκοπία. Είναι πολλαπλώς χρήσιμο, γι’ αυτό, να γνωρίζουν οι δεξιοί κυβερνήτες ότι στο μέλλον δεν θα υπάρξουν εξιλαστήρια θύματα της Ιστορίας. Η Δημοκρατική Παράταξη από τώρα πρέπει να διαμηνύσει ότι ο «τρώσας και ιάσεται». Έτσι μόνο, έστω και μία φορά, θα αποκαλυφθεί ο αρνητικός ιστορικός ρόλος των δεξιών καλομαθημένων παιδιών της Ιστορίας και οι Έλληνες θα καταλάβουν.
