«Πόρτα» από Ε.Ε. στις ελληνικές και κυπριακές θέσεις για Τουρκία
Δίχως τέλος η ευρωπαϊκή αβελτηρία, παρά την κλιμάκωση της τουρκικής προκλητικότητας, όπως φαίνεται από τα συμπεράσματα της διήμερης συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες.
Σύμφωνα με το Politico, οι «27» εξέτασαν το ενδεχόμενο του εμπάργκο όπλων προς την Άγκυρα, όπως και το «τελεσίγραφο» της Γερμανίας, η οποία έδινε μια εβδομάδα προθεσμία προς τον Ταγίπ Ερντογάν για την απόσυρση του ερευνητικού σκάφους «Oruç Reis» από τα ελληνικά ύδατα.
Ωστόσο, από το τελικό κείμενο συμπερασμάτων παραλείφθηκαν και τα δύο επίμαχα σημεία. «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει τη δέσμευση όλων των κρατών μελών της Ε.Ε. για ισχυρές εθνικές θέσεις όσον αφορά την πολιτική τους για την εξαγωγή όπλων στην Τουρκία» έγραφε το προσχέδιο, αλλά στο τελικό κείμενο δεν γίνεται λόγος για τη πιθανότητα ενός τέτοιου μέτρου.
Αντ’ αυτού το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέφρασε διά στόματος του προέδρου του, Σαρλ Μισέλ, ακόμα μία φορά λύπη για τις «μονομερείς και προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο» και παρότρυνε «την Τουρκία να αντιστρέψει αυτές τις ενέργειες και να εργαστεί για τη χαλάρωση των εντάσεων με συνεπή και συνεχή τρόπο».
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ανέφερε ότι «συμφωνήσαμε να συζητήσουμε ξανά το θέμα της Ανατολικής Μεσογείου και της Τουρκίας στη Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου, θα ήθελα να ακολουθήσουμε αυτήν την προσέγγιση. Είχαμε σήμερα την ευκαιρία να ενημερωθούμε από τους ηγέτες για τις εξελίξεις και να έχουμε μία σύντομη συζήτηση. Θα παρακολουθούμε τις εξελίξεις στενά, μέρα με την ημέρα, εβδομάδα με την εβδομάδα, σε συνεργασία με τα κράτη-μέλη που επηρεάζονται περισσότερο».
Μέρκελ: Λυπηρό μεν, αλλά…
Η Γερμανίδα καγκελάριος, Άνγκελα Μέρκελ, δήλωσε σχετικά με τις τουρκικές ενέργειες στην Ανατολική Μεσόγειο, ότι οι ηγέτες των κρατών-μελών «συμφωνήσαμε ότι τα τελευταία μονομερή μέτρα που έλαβε η Τουρκία, που ασφαλώς είναι προκλητικά, αυξάνουν τις εντάσεις αντί να τις αποκλιμακώνουν. Αυτό είναι λυπηρό και οπωσδήποτε αχρείαστο».
Ωστόσο, πρόσθεσε, «είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε στο ίδιο μονοπάτι που έχουμε πάρει με την Τουρκία. Η περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων Ε.Ε.-Τουρκίας είναι προς το συμφέρον και των δύο πλευρών».
Από την πλευρά του ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε πως η τελευταία σύνοδος κορυφής της ΕΕ επανέλαβε την υποστήριξη της ΕΕ προς την Κύπρο και την Ελλάδα ενώ εξέφρασε για μια ακόμη φορά την προθυμία της να μιλήσει με την Τουρκία σχετικά με διαφιλονικούμενες θαλάσσιες εκτάσεις στη Μεσόγειο.
Τι αναφέρει τελικά το κείμενο συμπερασμάτων
Το Συμβούλιο αρκέστηκε στην επιβεβαίωση των συμπερασμάτων της προηγούμενης συνόδου κορυφής του Οκτωβρίου, που έδινε πίστωση χρόνου μέχρι τη επόμενη σύνοδο του Δεκεμβρίου, και στην αποδοκιμασία των πρόσφατων ερευνητικών δραστηριοτήτων της Άγκυρας.
Σύμφωνα, λοιπόν, με το κείμενο συμπερασμάτων, το Συμβούλιο καλεί την Τουρκία
- «να σεβαστεί τα ψηφίσματα 550 και 789 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και τονίζει τη σημασία του καθεστώτος των Βαρωσίων, και επαναλαμβάνει την πλήρη αλληλεγγύη του προς την Ελλάδα και την Κύπρο
- »να αντιστρέψει αυτές τις ενέργειες και να εργαστεί για τη μείωση των εντάσεων κατά τρόπο συνεπή και συστηματικό. Θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί στενά το ζήτημα, προκειμένου να υπάρξει συνέχεια στα συμπεράσματα του της 2ας Οκτωβρίου»
«Δεν επρόκειτο να συζητηθεί» το θέμα λέει ο Μητσοτάκης
Επομένως ο πρωθυπουργός δεν πήρε αυτό που ήθελε ούτε από την τελευταία σύνοδο και περιορίστηκε να τονίσει ότι το θέμα των εξελίξεων στην Ανατολική Μεσόγειο «δεν επρόκειτο να συζητηθεί», διότι «δεν ήταν στην ημερησία διάταξη».
Κατά την συνέντευξη Τύπου ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι μαζί με τον πρόεδρο της Κύπρου, Νίκου Αναστασιάδη, επέμειναν και ζήτησαν «ρητή αναφορά που να καταδεικνύει έντονη αποδοκιμασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις νέες μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας» και «συμφώνησαν τελικά οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων σε αυτές τις διατυπώσεις».
«Υπάρχει ρητή αναφορά να σεβαστεί τα ψηφίσματα η Τουρκία του Συμβουλίου Ασφαλείας. Κάλεσε την Τουρκία να αντιστρέψει αυτές τις ενέργειες και ανέφερε ότι θα παρακολουθεί τις εξελίξεις», υποστήριξε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Όσον αφορά το ενδεχόμενο των κυρώσεων, ο ίδιος είπε ότι «όταν συζητήσαμε εκτενώς το θέμα της Τουρκίας στην προηγούμενη Σύνοδο Κορυφής έπρεπε να διανύσουμε δρόμο για να εξηγήσουμε στους Ευρωπαίους. Μετά από κάθε συνεδρίαση διανύουμε ακόμα δρόμο. Τα συμπεράσματα που επαναβεβαιώθηκαν σήμερα στην παράγραφο 21, λένε ξεκάθαρα, θέτουν ξεκάθαρη χρονική περίοδο που θα αξιολογηθεί η συμπεριφορά της Τουρκίας, τον Δεκέμβριο».
Στην προσπάθειά του να πείσει του εταίρους μας είπε ότι τους υπενθύμισε πως «σε προηγούμενες αποφάσεις Ευρωπαϊκών Συμβουλίων σχετικά με τουρκική προκλητικότητα στη Συρία, υπήρξαν αποφάσεις σχετικά με εμπάργκο πώλησης όπλων στην Τουρκία».
Και παραδέχτηκε πως «η καλύτερη έκφραση ευρωπαϊκής αλληλεγγύης θα ήταν μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία -ή έστω σε επίπεδο κρατών-μελών- που να μην επιτρέπεται πώληση όπλων στην Τουρκία. Έθιξα το θέμα στο ευρωπαϊκό συμβούλιο. Νομίζω ότι η θέση μου έγινε απολύτως κατανοητή. Θύμισα ότι άλλες χώρες που δεν ανήκουν στην ευρωπαϊκή οικογένεια πήραν απόφαση να μην πουλήσουν αεροσκάφη στην Τουρκία, όπως οι ΗΠΑ» με αφορμή την αγορά των S-400.
Όταν ρωτήθηκε αν έχει αλλάξει η στάση κάποιων κρατών-μελών, που δεν συμφωνούσαν με την επιβολή κυρώσεων στην Τουρκία, ο κ. Μητσοτάκης παρομοίασε την Ε.Ε. με… υπερωκεάνιο, λέγοντας ότι «μπορεί να αργεί να στρίψει, όταν το κάνει ακολουθεί με αποφασιστικότητα τη νέα του πορεία», ενώ υποστήριξε ότι μετά τις τελευταίες κινήσεις της Τουρκίας «χώρες που προσδοκούσαν σε μια πιο θετική εξέλιξη μετά την προηγούμενη Σύνοδο, αιφνιδιάστηκαν δυσάρεστα από την στάση της Τουρκίας και την έξοδο του Oruç Reis.
»Όσο η Τουρκία επιμένει να κλιμακώνει την στάση της σε αυτή την κατεύθυνση, τόσο χώρες που είναι ακόμη προβληματισμένες, θα πείθονται ότι αυτό που δεν μπορεί τελικά να αμφισβητηθεί είναι η ευρωπαϊκή αξιοπιστία. Και αυτή αποτυπώθηκε από τα συμπεράσματα της προηγούμενης Συνόδου που είναι ευρωπαϊκό κεκτημένο».
«Δικαίωμα της Ελλάδας τα 12 ν.μ.»
Ο πρωθυπουργός ρωτήθηκε και για το αν η κόκκινη γραμμή της χώρας μας στην επιχειρησιακή δράση του Oruc Reis είναι τα 6 ή τα 12 ναυτικά μίλια. Αφού θύμισε ότι «έχουμε ήδη προχωρήσει στην ανακοίνωση της απόφασης να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα στο Ιόνιο από 6 στα 12 μίλια», πρόσθεσε:
«Τα χωρικά ύδατα συνιστούν πυρήνα κυριαρχίας. Σκληρής κυριαρχίας. Όπως είναι γνωστό ότι η Ελλάδα δρομολόγησε και ολοκλήρωσε συμφωνίες με Ιταλία και Αίγυπτο για καθορισμό θαλασσίων ζωνών όπου η χώρα ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα».
«Είναι επίσης γνωστό ότι η Ελλάδα υπερασπίζεται την κυριαρχία της σε θάλασσα και αέρα όπου ο εθνικός μας εναέριος χώρος είναι 10 μίλια και οποιαδήποτε παραβίασή του αντιμετωπίζεται από τις Ένοπλες Δυνάμεις. Αυτά είναι γνωστά. Όλη η αυτή η συζήτηση περί επέκτασης των χωρικών μας υδάτων, όπως την άκουσα να εκφράζεται δημόσια από την αντιπολίτευση, θεωρώ δεν μπορεί να γίνεται στα ΜΜΕ» και τόνισε ότι η Ελλάδα διατηρεί το αναφαίρετο δικαίωμά της να επεκτείνει όποτε και όπως το κρίνει, τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια προσθέτοντας ότι «γνωρίζουν όλοι γιατί στο Αιγαίο δεν έχει γίνει ακόμη». Και κατέληξε: «Είναι μια πολύ σύνθετη συζήτηση για να απλοποιείται με αυτό τον τρόπο».
