Στο στρατηγικό σχεδιασμό του Δήμου Θεσσαλονίκης όσον αφορά τη διαχείριση απορριμμάτων και ανακυκλώσιμων υλικών, αναφέρθηκε ο Δήμαρχος, Γιάννης Μπουτάρης, στο πλαίσιο εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε σήμερα, Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2015, στις 19.00, στο περίπτερο του Δήμου για την Ανακύκλωση και το Αστικό Περιβάλλον, στο πλαίσιο της 80ης ΔΕΘ.
Στην εκδήλωση με τίτλο «Τοπικά σχέδια Αποκεντρωμένης Διαχείρισης Αποβλήτων – Ανακύκλωσης» μίλησαν ακόμη οι:
• Θανάσης Παππάς, Αντιδήμαρχος Τεχνικών Έργων, Περιβάλλοντος και Καθαριότητας
• Μιχάλης Γεράνης, Πρόεδρος Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΦΟΔΣΑ)
• Δημήτρης Παπασωτηρίου, Διευθυντής Marketing της Ελληνικής Εταιρίας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (Ε.Ε.Α.Α.)
• Σωκράτης Φάμελλος, Βουλευτής Β΄ Θεσσαλονίκης ΣΥΡΙΖΑ
• Κάτια Λαζαρίδη, Καθηγήτρια Χαροκόπειου Πανεπιστήμιου
Συντονιστής ήταν ο Ιάκωβος Σαρηγιάννης, διευθυντής της Αναπτυξιακής Εταιρίας, «Ανατολική Α.Ε.»
Ακολουθεί η τοποθέτηση του Δημάρχου:
Το θέμα είναι πολύ σοβαρό επειδή σχετίζεται με την καθημερινότητά μας και με την ποιότητα ζωής μας. Κανείς δεν θέλει να ζει σε ένα περιβάλλον που πνίγεται από σκουπίδια ή έστω όπου τα σκουπίδια κρύβονται επιμελώς κάτω απ’ το χαλί. Γιατί εμείς εδώ σ’ αυτή τη χώρα αυτό ακριβώς κάνουμε, κρύβουμε τα σκουπίδια κάτω απ’ το χαλί – δηλαδή στους ΧΥΤΑ. Μόνο που το χαλί έχει άκρες και σιγά-σιγά τα σκουπίδια ξεχειλίζουν από κάτω του και είμαστε πλέον σε πολύ δύσκολη θέση. Ήδη καλούμαστε να πληρώσουμε υπέρογκα πρόστιμα, ήδη αναζητούμε θέσεις για νέους ΧΥΤΑ, εδώ και χρόνια καμία τοπική κοινωνία δεν επιθυμεί την εγκατάσταση ΧΥΤΑ στην περιοχή της, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την υλοποίηση του εθνικού και των περιφερειακών σχεδιασμών για την διαχείριση των απορριμμάτων.
Εμείς ως Δήμος Θεσσαλονίκης προσπαθούμε να διαχειριστούμε το δικό μας μερίδιο στη διαχείριση απορριμμάτων.
Είμαστε υπέρμαχοι της ανακύκλωσης, της κομποστοποίησης, της επαναχρησιμοποίησης και της ενεργειακής αξιοποίησης απορριμμάτων. Γιατί ο μοναδικός τρόπος για να διαχειριστούμε αποτελεσματικά τα σκουπίδια μας και να μην τα αφήσουμε να μας πνίξουν είναι πρώτον να παράγουμε λιγότερα σκουπίδια και δεύτερον τα σκουπίδια μας να τα αξιοποιούμε, όσο αυτό είναι δυνατόν, με προφανές αποτέλεσμα τη μείωση του κόστους διαχείρισης. Αυτό, βεβαίως, το τελευταίο απαιτεί συνειδητή επιλογή και συμμετοχή του κάθε πολίτη.
Σ’ αυτήν την κατεύθυνση εισάγαμε το σύστημα ανακύκλωσης συσκευασιών με έναν Μπλε κάδο. Το σύστημα πάει πολύ καλά και μέσα σε 3,5 χρόνια πλήρους λειτουργίας (μέχρι τα τέλη του 2014 δηλαδή) έχουμε καταφέρει να αυξήσουμε το ποσοστό των ανακυκλώσιμων που συλλέγονται από σχεδόν 0% στο 12,5%. Δεν είναι ικανοποιητικό, φυσικά, είναι όμως ικανοποιητικός ο ρυθμός αύξησης των ποσοτήτων των ανακυκλώσιμων που συλλέγει ο Δήμος. Επιδιώκουμε την περαιτέρω ανάπτυξη της ανακύκλωσης, τη βελτίωση των επιδόσεών μας και την επέκτασή της και σε άλλα υλικά.
Στο ίδιο πλαίσιο, έχουμε εντάξει στον στρατηγικό μας σχεδιασμό για τη θητεία αυτή, έως τον Σεπτέμβριο του 2019 δηλαδή, την κομποστοποίηση και την επαναχρησιμοποιήση. Κομποστοποίηση των οργανικών απορριμμάτων και επαναχρησιμοποίηση ρούχων, υποδημάτων, επίπλων, και άλλων υλικών που μπορούν με επιδιόρθωση, για παράδειγμα, να επαναχρησιμοποιηθούν. Πέρα από τη μείωση των απορριμμάτων που οδηγούνται, αδίκως, για υγειονομική ταφή, μια τέτοια προσέγγιση θα ανοίξει το πεδίο για έναν ολόκληρο νέο επιχειρηματικό τομέα στο πλαίσιο και της κοινωνικής οικονομία, δηλαδή να δημιουργηθεί σταδιακή λεγόμενη αγορά «από δεύτερο χέρι – second hand στα αγγλικά».
Απώτερος στόχος, φυσικά, είναι να οδηγούνται σε ταφή το δυνατόν λιγότερα σκουπίδια και όσα από τα απορρίμματά μας μπορούν να αξιοποιηθούν, αυτό να γίνεται.
Αναπόσπαστο μέρος αυτής της στρατηγικής είναι, φυσικά, και η ενεργειακή αξιοποίηση των απορριμμάτων. Είναι καιρός να κάνουμε κι εμείς αυτό που γίνεται σε όλες τις χώρες του λεγόμενου «δυτικού πολιτισμένου κόσμου» που εξ ορισμού είναι καταναλωτικές κοινωνίες οι οποίες παράγουν μεγάλες ποσότητες αποβλήτων. Εδώ που έχουμε φτάσει ως χώρα στο θέμα των απορριμμάτων δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Αρκεί, βεβαίως, αυτό το βήμα να γίνει με σοβαρότητα και με υπευθυνότητα. Διότι, αντιλαμβάνομαι και ενστερνίζομαι πλήρως τις οικολογικές ανησυχίες. Είμαι σίγουρος, όμως, ότι μια ευνομούμενη πολιτεία μπορεί να θέσει τις πιο αυστηρές των προδιαγραφών, προκειμένου να διασφαλίσει το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Η τεχνολογία υπάρχει, διάφορα κράτη ανά την Ευρώπη και την υφήλιο την αξιοποιούν εδώ και δεκαετίες, λύνοντας έτσι ταυτοχρόνως το πρόβλημα των σκουπιδιών και το πρόβλημα της ενέργειας. Είναι γεγονός ότι το ζήτημα αποτελεί ταμπού για την ελληνική κοινωνία, όμως ταμπού είναι εξίσου και οι ΧΥΤΑ που καμία τοπική κοινωνία δεν θέλει στην περιοχή της. Αλλά επιτέλους η ελληνική κοινωνία πρέπει να ξεπεράσει τις αναστολές της και να δει τα πράγματα ρεαλιστικά, αν θέλει να πορευτεί σε ένα κάπως ευοίωνο μέλλον.
Μ’ αυτούς τους στρατηγικούς στόχους ο Δήμος Θεσσαλονίκης επιδιώκει να λύσει το πρόβλημα της καθαρής και αξιοπρεπούς πόλης. Μ’ αυτούς τους τρόπους η πόλη θα είναι καθαρή, τα απορριμματοφόρα θα κυκλοφορούν λιγότερο, η αποκομιδή και διαχείριση των απορριμμάτων θα κοστίζει λιγότερο στους δημότες, ο ΧΥΤΑ Μαυροράχης θα κερδίσει χρόνια ζωής, η κοινωνία μας θα επιβαρύνει λιγότερο το περιβάλλον, δομημένο και αδόμητο.
Όμως, για να γίνουν όλα αυτά, εκτός από τις προσπάθειες και τις δράσεις του Δήμου Θεσσαλονίκης, απαιτούνται και εθνικές προσπάθειες. Έτσι, στο επίπεδο της περιοχής μας, όπου αρμόδιος φορέας είναι ο Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (υπεύθυνος, ουσιαστικά, για την ταφή των απορριμμάτων στον ΧΥΤΑ Μαυροράχης), υπάρχουν προβλέψεις για εναλλακτική διαχείριση των απορριμμάτων, βάσει του υφιστάμενου περιφερειακού σχεδιασμού. Παρ’ όλα αυτά, όλες αυτές οι προβλέψεις καθυστερούν τόσο που ήδη ο υφιστάμενος Περιφερειακός σχεδιασμός είναι ξεπερασμένος και πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά με τρόπο τεχνοκρατικά αδιαμφισβήτητο. Ήδη βρίσκεται σε εξέλιξη ο διαγωνισμός για το νέο Περιφερειακό Σχεδιασμό και ελπίζουμε να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία άμεσα.
Ως Δήμος Θεσσαλονίκης και μέλος του ΦΟΔΣΑ, επιδιώκουμε την άρση όλων των δυσκολιών και την εύρεση λύσεων λειτουργικών και αποδεκτών βάσει της διεθνούς εμπειρίας. Γι’ αυτό και πρότεινα στον ΦΟΔΣΑ τη μετάβαση των μελών του σε πόλεις του εξωτερικού – όπως και έγινε, με πρώτο σταθμό τη Στουτγκάρδη – ώστε να δούμε όλοι οι τοπικοί άρχοντες ιδίοις όμμασι πώς αξιοποιούνται οι τεχνολογίες στο πλαίσιο ολοκληρωμένων στρατηγικών και να συνειδητοποιήσουμε πόσο πίσω έχουμε μείνει εμείς και πόσο μπροστά μπορούμε να πάμε.
Ωστόσο, υπάρχουν και νέες εξελίξεις. Συγκεκριμένα, η συγχώνευση των φορέων διαχείρισης στερεών αποβλήτων στον Ενιαίο Περιφερειακό Σύνδεσμο σε επίπεδο, πλέον, Κεντρικής Μακεδονίας, σύμφωνα με νόμο του 2013 και η σύσταση Γενικής Γραμματείας Συντονισμού της διαχείρισης αποβλήτων. Επομένως, το τοπίο γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο, αν λάβουμε υπόψη μας ότι η εν γένει διαχείριση σε επίπεδο Συνδέσμου είχε τα προβλήματα που δεν επέτρεψαν την υλοποίηση πολλών από τα όσα περιλαμβάνονται στον υφιστάμενο Περιφερειακό Σχεδιασμό. Άρα, πώς θα πορευτούμε όταν αυτή η διαχείριση θα αφορά πλέον το σύνολο της Κεντρικής Μακεδονίας;
Ως Δήμος Θεσσαλονίκης, θεωρούμε ότι πρέπει να επιδιώξουμε ρυθμίσεις που θα επιτρέψουν επιτέλους τη μητροπολιτική διαχείριση των αστικών αποβλήτων, ώστε να ξεπεραστούν τα εμπόδια και να αποφασιστούν οι λύσεις που θα επιφέρουν άμεσα αποτελέσματα, της ενεργειακής αξιοποίησης συμπεριλαμβανομένης. Επιπλέον, πρέπει να πάρουμε αποφάσεις που θα αντιμετωπίζουν τις όποιες επιπτώσεις έχει το νέο νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο που ανεβάζει το επίπεδο διαχείρισης των αστικών αποβλήτων σε εκείνο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, η πολιτεία οφείλει να σοβαρευτεί και να πάρει αποφάσεις, τα πράγματα δεν μπορούν να περιμένουν άλλο. Διαφορετικά, τα σκουπίδια μας θα μας πνίξουν. Δεν πιστεύω ότι η Θεσσαλονίκη και η χώρα ολόκληρη αξίζουμε μια τέτοια κατάληξη.