Μια 92χρονη γυναίκα, σύζυγος και μητέρα πρωθυπουργού που βάζει τίτλο στο βιβλίο της ζωής της «Ερωτας και εξουσία», η οποία ως νεαρή φοιτήτρια στην Αμερική δεν γνώριζε πού… πέφτει η Ελλάδα και δεκαετίες αργότερα προκαλούσε χειροκροτήματα χορεύοντας ζεϊμπέκικο, δεν είναι μια συνηθισμένη προσωπικότητα.
Πλούσιο πολιτικό παρασκήνιο κρύβονται στις σελίδες του νέου βιβλίου «Ερωτας και εξουσία» της Μαργαρίτας Παπανδρέου, στο οποίο η 92χρονη συγγραφέας δεν διστάζει να διηγηθεί ακόμα και ερωτικές περιπέτειες.
Η Μαργαρίτα Παπανδρέου είναι για όσους και όσες τη θαυμάζουν μια δυναμική Αμερικανίδα που σήμερα μπορεί να επαίρεται ότι άλλαξε τη μοίρα των γυναικών στη χώρα όπου ήρθε μαζί με τον Ανδρέα, τον μεγάλο της έρωτα. Το βιβλίο της, που μόλις παρουσιάστηκε, έχει ανασύρει μνήμες, έντονες εικόνες, απίστευτα ντοκουμέντα, στο προσκήνιο και το παρασκήνιο της πολιτικής, ειδικά από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, όταν ο Ανδρέας Παπανδρέου κυριαρχούσε στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό και εκείνη όργωνε την χώρα ως πρόεδρος της Ενωσης Γυναικών Ελλάδος που η ίδια ίδρυσε. «Ηταν πρωτόγνωρη η αίσθηση να παρακολουθείς μια ψηλόλιγνη γυναίκα που ήξερες ότι ήταν από την Αμερική να χορεύει αργά και σταθερά ζεϊμπέκικο στις περιοδείες. Καταλαβαίναμε ότι την είχε διδάξει ο Ανδρέας» λέει στο «Εθνος της Κυριακής» στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και μας αποκαλύπτει το αγαπημένο της τραγούδι. Αυτό το τραγούδι, του Απόστολου Καλδάρα, το «Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι», ζήτησε να χορέψει στη Στοά των Αθανάτων, μετά τις εκλογές του 2009. Ο γιος της Γιώργος Παπανδρέου είχε εκλεγεί πρωθυπουργός. Φίλες της την προσκάλεσαν ένα μεσημέρι στο ρεμπετάδικο. Κάποια στιγμή η κυρία Παπανδρέου ζήτησε από την ορχήστρα το αγαπημένο της τραγούδι, ανέβηκε στην πίστα και χόρεψε ζεϊμπέκικο όπως τον παλιό καιρό…
«Λίγο μετά τον θάνατο του πατέρα μου το 1996, είχαμε φάει μαζί στο Καστρί, και έπειτα από μια μακρά συζήτηση σηκώθηκα και έφυγα. Στην αυλή στάθηκα στο παράθυρο και κοίταξα μέσα. Περίμενα να τη δω σκυμμένη στο τραπέζι, να την έχει καταπλακώσει η στενοχώρια επειδή είχε μόλις φύγει ο άντρας της ζωής της. Είδα κάτι άλλο. Είχε σηκωθεί και χόρευε ολομόναχη. Οχι έξαλλα, αλλά με αργές, συρτές κινήσεις. Ισως σκεφτόταν τον άντρα της. Μπορεί και να χόρευε μαζί του. Τούτο το βιβλίο μιλάει γι’ αυτόν ακριβώς τον χορό» λέει ο γιος της Νίκος Παπανδρέου στον πρόλογο του βιβλίου. Η Μαριάνθη Αλεξίου, σύζυγος του Αντρίκου Παπανδρέου, που ανέλαβε τη μετάφραση του βιβλίου, πιστεύει ότι η Μαργαρίτα δεν ανησυχεί μήπως τσαλακώσει την εικόνα της. Γι’ αυτό και δεν απέφυγε να σιωπήσει ή να παρακάμψει ερωτικές ιστορίες.
Η κατάργηση του θεσμού της προίκας (1982), η νομιμοποίηση των εκτρώσεων (1986), η θέσπιση του πολιτικού γάμου (1982), η νομιμοποίηση διαζυγίων με αμοιβαία συναίνεση, η δυνατότητα διατήρησης του επωνύμου των γυναικών μετά τον γάμο τους και η απόκτηση ίσων δικαιωμάτων με τον σύζυγο στην κηδεμονία των παιδιών τους έχουν εν πολλοίς τη «σφραγίδα» της Μαργαρίτας Παπανδρέου, η οποία ως πρόεδρος της Ενωσης Γυναικών Ελλάδας έκανε ό,τι μπορούσε για να πείσει την κυβέρνηση Παπανδρέου, από το ’81 και κιόλας, να προχωρήσει στις αναγκαίες ανατροπές. Στελέχη του ΠΑΣΟΚ θυμούνται ότι προωθούσε γυναίκες στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Της αποδίδουν την απόφαση της κυβέρνησης το ’81 να βάλει για πρώτη φορά στα ελληνικά χρονικά γυναίκες «παντού».
Το διαζύγιο με τον Ανδρέα Παπανδρέου και ο μετέπειτα γάμος του με τη Δήμητρα Λιάνη που έκανε τον γύρο του κόσμου δεν την απομάκρυναν από τις πολιτικές δραστηριότητες. Οπως το ’85, όταν ήταν μία από τις πέντε βασικές ομιλήτριες στην παγκόσμια Διάσκεψη του ΟΗΕ στο Ναϊρόμπι και έκανε αίσθηση με την τοποθέτησή της υπέρ της ειρήνης, έτσι και αργότερα, ξεκίνησε μια αδιάκοπη «διαδρομή» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, φέρνοντας στο ίδιο τραπέζι Ελληνίδες και Τουρκάλες.
ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ