Νέα έκδοση: «Η Αριστερά μπροστά στο ΠΡΟΒΛΕΨΙΜΑ ΑΠΡΟΒΛΕΠΤΟ»

(τη συ­νέ­ντευ­ξη πήρε ο Αλέ­ξης Λιο­σά­τος)

A.Λ. Το κεί­με­νο προ­φα­νώς δεν έχει στόχο να εξα­ντλή­σει τη συ­ζή­τη­ση , αλλά να την ανοί­ξει. Ή κα­λύ­τε­ρα -θα έλε­γα- να τη συ­νε­χί­σει, μια που τα τε­λευ­ταία χρό­νια υπάρ­χουν αρ­κε­τές εκ­δό­σεις συ­ντρό­φων, που προ­σπα­θούν να συ­νει­σφέ­ρουν στο βα­σι­κό στόχο, κα­θή­κον και αγω­νία χι­λιά­δων και χι­λιά­δων αγω­νι­στών σή­με­ρα στην Ελ­λά­δα -και σε όλο τον κό­σμο-: πώς μπο­ρεί να βγεί από τα αδιέ­ξο­δα της κρί­σης η Αρι­στε­ρά και η κοι­νω­νία… Συμ­φω­νείς, σύ­ντρο­φε Νίκο;

Ν.Ν. Ευ­χα­ρι­στώ για τα καλά, αν και κάπως υπερ­βο­λι­κά,  λόγια σου για το ντο­κι­μα­ντέρ.Όσον αφορά την μπρο­σού­ρα, ας θε­ω­ρη­θεί ότι είναι κομ­μά­τι μιας  προ­σπά­θειας για υπέρ­βα­ση των υπαρ­χου­σών ιδε­ο­λο­γιών στο ζή­τη­μα «κρίση, με­τα­να­στευ­τι­κό/προ­σφυ­γι­κό, φα­σι­σμός, πό­λε­μος». Κάτι τέ­τοιο, φυ­σι­κά, δεν είναι έργο ενός αν­θρώ­που∙ είναι έργο μιας γε­νιάς αγω­νι­στών και αγω­νι­στριών που μοι­ρά­ζε­ται, όπως λες και συ, πα­ρό­μοιες αγω­νί­ες . Αλλά, μπρο­στά στις –προ­βλέ­ψι­μα- απρό­βλε­πτες κα­τα­στά­σεις με τις οποί­ες θα κλη­θεί (ή, αν θες, κα­λεί­ται ήδη) να ανα­με­τρη­θεί η Αρι­στε­ρά, χρειά­ζε­ται να ανα­νε­ώ­σει τα ερ­γα­λεία της, θε­ω­ρη­τι­κά και πρα­κτι­κά. Τε­λευ­ταία, και κάπου χρη­σι­μο­ποιώ αυτή την αλ­λη­γο­ρία στο κεί­με­νο, έχω στο μυαλό μου την ει­κό­να του «με­τέ­ω­ρου βή­μα­τος» του Αγ­γε­λό­που­λου. Πα­ρα­φρά­ζο­ντας λίγο την πε­ρί­φη­μη φράση του Λο­γο­θέ­τη στη σκηνή που στέ­κε­ται σε στάση πε­λαρ­γού στην μπλε συ­νο­ρια­κή γραμ­μή, μπο­ρού­με να ισχυ­ρι­στού­με:  «Σε αυτή τη γραμ­μή τε­λειώ­νει το  εδώ της υπαρ­κτής αρι­στε­ράς. Αν κάνω ένα βήμα είμαι  αλλού ή   πε­θαί­νω». Ιστο­ρι­κά, βρι­σκό­μα­στε σε αυτή τη γραμ­μή. Και πρέ­πει να κά­νου­με το βήμα. Που οδη­γεί αλλού, όχι όμως με βε­βαιό­τη­τα. Μπαί­νει δη­λα­δή το στοι­χείο της κα­μπής της Ιστο­ρί­ας, ως ευ­και­ρία και ως ρίσκο.

Α.Λ. Μιλάς με γρί­φους γέ­ρο­ντα… Έχο­ντας δια­βά­σει το βι­βλίο σου, θεωρώ ότι προ­σπα­θεί να αγ­γί­ξει κά­ποια ση­μεία που ο εν­δο-αρι­στε­ρός διά­λο­γος δεν έχει προ­χω­ρή­σει στην ανα­γκαία ώσμω­ση. Πέρα από την πο­λι­τι­κή μου το­πο­θέ­τη­ση (ως μέλος της ΔΕΑ), νο­μί­ζω ότι η Αρι­στε­ρά σε με­γά­λο βαθμό απέ­φυ­γε τον ου­σια­στι­κό διά­λο­γο, προ­τι­μώ­ντας συχνά πα­ράλ­λη­λους μο­νο­λό­γους, μέ­νο­ντας προ­σκολ­λη­μέ­νη σε ιδε­ο­λο­γι­κές αγκυ­λώ­σεις, δια­βά­ζο­ντας το μαρ­ξι­σμό «στε­γνά» και όχι υπό το φως της εμπει­ρί­ας, υπο­τι­μώ­ντας θέ­μα­τα στρα­τη­γι­κής και ιδε­ο­λο­γί­ας… Η «αυ­το­εκ­παί­δευ­ση» και η «αλ­λη­λο­εκ­παί­δευ­ση» της Αρι­στε­ράς μέσα από το διά­λο­γο και την κοινή δράση, μέσα από την πραγ­μα­τι­κή ζωή, είναι κι αυτά ση­μεία στα οποία χω­λαί­νει σή­με­ρα η Αρι­στε­ρά;

Ν.Ν.Θέ­λη­σα,με τη χρήση της αλ­λη­γο­ρί­ας που ανέ­φε­ρα, να κάνω πιο κα­θα­ρή την έν­νοια μιας γραμ­μής . Μιας γραμ­μής που χω­ρί­ζει την Αρι­στε­ρά που προ­σπα­θεί να ανα­στη­λώ­σει τον εαυτό της και να επα­να­λά­βει «στο ορθό» τα ιστο­ρι­κά ρεύ­μα­τά της, από την Αρι­στε­ρά που επι­διώ­κει να δη­μιουρ­γεί σε ενε­στώ­τα χρόνο. Και, σε μια τέ­τοια δη­μιουρ­γία, έχει να δι­δα­χτεί πολλά από τα διά­φο­ρα ιστο­ρι­κά ρεύ­μα­τά της, τα οποία όμως έχουν κλεί­σει τον ιστο­ρι­κό τους κύκλο. Το γε­γο­νός αυτό, δεν οφεί­λε­ται μόνο σε κά­ποια εντός ή εκτός ει­σα­γω­γι­κών απο­τυ­χία τους. Κυ­ρί­ως οφεί­λε­ται στο ότι άλ­λα­ξαν οι ιστο­ρι­κές συν­θή­κες. Η έν­νοια της γραμ­μής μπο­ρεί να ιδω­θεί και από την άποψη των ιστο­ρι­κών συν­θη­κών, δη­λα­δή.

Για το διά­λο­γο που λες, συμ­φω­νώ και επαυ­ξά­νω. Γε­νι­κά η Αρι­στε­ρά έχει ένα θε­μα­τά­κι με το διά­λο­γο. Οι ρίζες δεν πρέ­πει να ανα­ζη­τη­θούν μόνο στους πα­ρα­τα­ξια­κούς εγω­ι­σμούς, που υπάρ­χουν στον ένα ή στον άλλο βαθμό. Για μένα, η ρίζα είναι μια αντι-Δια­φω­τι­στι­κή αντί­λη­ψη  που υπει­σήλ­θε στην ιδε­ο­λο­γία μας. Τόσο που πα­ρα­γνω­ρί­στη­καν τα απε­λευ­θε­ρω­τι­κά και χει­ρα­φε­τη­τι­κά προ­τάγ­μα­τα της υλι­στι­κής δια­λε­κτι­κής κο­σμο­θε­ώ­ρη­σης. Αλλά το ζή­τη­μα του δια­λό­γου, όπως και άλλα ζη­τή­μα­τα του ιδε­ο­λο­γι­κής υπερ­δο­μής, αρ­χί­ζουν να γί­νο­νται επι­τα­κτι­κή απαί­τη­ση των αγω­νι­στών και των κι­νη­μά­των. Η πραγ­μα­τι­κή ζωή, για να χρη­σι­μο­ποι­ή­σω μια έκ­φρα­σή σου, πιέ­ζει για ωσμώ­σεις που θα γεν­νή­σουν νέες συν­θέ­σεις. Και, αυτό αφορά, όχι μόνο την υπο­κει­με­νι­κή πλευ­ρά του κι­νή­μα­τος που προ­α­νέ­φε­ρα, αλλά και την αντι­κει­με­νι­κή. Ας μην προ­χω­ρή­σου­με όμως στο θέμα της αντα­νά­κλα­σης των αντι­κει­με­νι­κών όρων στην ιδε­ο­λο­γία, γιατί θα χα­ω­θού­με.

Ανέ­φε­ρες πριν ότι το βι­βλίο κάνει μια κρι­τι­κή στους βα­σι­κούς «χώ­ρους» στην Αρι­στε­ρά. Δεν είναι ακρι­βώς αυτό. Επι­χει­ρεί­ται μια τα­ξι­νό­μη­ση των βα­σι­κών αντι­λή­ψε­ων που υπάρ­χουν στην Αρι­στε­ρά. Γε­νι­κά, όπως εξηγώ και στον πρό­λο­γο, είναι πιο σώ­φρον να μη βια­στείς να κα­ταγ­γεί­λεις το συ­νο­μι­λη­τή σου, ει­δι­κά αν θέ­λεις να δια­τη­ρή­σεις ένα ορι­σμέ­νο επί­πε­δο επι­κοι­νω­νί­ας. Κα­λύ­τε­ρα να συ­ζη­τάς πρώτα για τις αντι­λή­ψεις, τις δικές του αλλά και τις δικές σου. Θα ήθελα να το­νί­σω, όμως, ότι αυτή η με­θο­δο­λο­γία δεν υπα­γο­ρεύ­τη­κε μόνο και κυ­ρί­ως από λό­γους τα­κτι­κής. Είναι αλή­θεια ότι κά­ποιες αντι­λή­ψεις δια­τρέ­χουν δια­φο­ρε­τι­κούς με­τα­ξύ τους πο­λι­τι­κούς χώ­ρους. Ας πούμε, θε­ω­ρείς ή όχι έκ­φρα­ση σο­βι­νι­σμού αυτό που θα μπο­ρού­σε κά­ποιος να χα­ρα­κτη­ρί­σει μυω­πία της ελ­λα­δι­κής Αρι­στε­ράς; Δη­λα­δή, το ότι η ματιά της βλέ­πει καλά εντός εθνι­κών συ­νό­ρων, εντός του ελ­λα­δι­κού κοι­νω­νι­κού σχη­μα­τι­σμού, όμως δυ­σκο­λεύ­ε­ται να δει κά­ποια πράγ­μα­τα εκτός συ­νό­ρων.  Πχ την επέμ­βα­ση Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας στην Υε­μέ­νη.

Α.Λ. Ναι, κα­τα­λα­βαί­νω τι λες, θα μπο­ρού­σε να εκλη­φθεί ως «πα­τριω­τι­κή μυω­πία», αν και θα μπο­ρού­σες να της προσ­δώ­σεις τη δι­καιο­λο­γία της ελ­λι­πούς γνώ­σης για τα πράγ­μα­τα σε άλλες χώρες, τα μικρά με­γέ­θη και τις ορ­γα­νω­τι­κές αδυ­να­μί­ες, το ότι πολ­λές δυ­νά­μεις της Αρι­στε­ράς σε μια χώρα δεν έχουν πο­λι­τι­κές δυ­νά­μεις «αδελ­φι­κές» που να τις εμπι­στεύ­ο­νται σε άλλες χώρες κλπ.  Μια που μί­λη­σες για τον (αρι­στε­ρό) σο­βι­νι­σμό, είναι η κα­τη­γο­ρία αντι­λή­ψε­ων στην οποία ασκείς  την πιο εν­δε­λε­χή και την  πιο σκλη­ρή κρι­τι­κή σου. Εξη­γείς πόσο εύ­κο­λα ο ‘πα­τριω­τι­σμό­ς’ μπο­ρεί να γλι­στρή­σει ακρο­δε­ξιά,  κρι­τι­κά­ρεις την ταύ­τι­ση συμ­φε­ρό­ντων του εθνι­κού κρά­τους με τα τα­ξι­κά συμ­φέ­ρο­ντα των υπο­τε­λών τά­ξε­ων , ανα­φέ­ρεις ότι οι μορ­φές κρά­τους που προ­κύ­πτουν από τέ­τοιες λο­γι­κές  ρέ­πουν προς το μι­λι­τα­ρι­σμό και τη δυ­να­στεία.

Ν.Ν. Η μπρο­σού­ρα αφιε­ρώ­νει ένα με­γά­λο τμήμα της στο σο­βι­νι­σμό. Κάνει, όμως, εν­νοιο­λο­γι­κή διά­κρι­ση με­τα­ξύ αυτού και του εθνι­κι­σμού, του εθνο­λαϊ­κι­σμού και του πα­τριω­τι­σμού. Αν κά­ποιος είναι εθνι­κι­στής, τότε θα είναι και σο­βι­νι­στής. Το αντί­στρο­φο δεν ισχύ­ει πάντα.  Για πα­ρά­δειγ­μα, θεωρώ την πο­λι­τι­κή του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ σο­βι­νι­στι­κή, δη­λα­δή κι­νού­με­νη με κύριο γνώ­μο­να το λε­γό­με­νο κρα­τι­κό – εθνι­κό συμ­φέ­ρον, δη­λα­δή το συμ­φέ­ρον των κυ­ρί­αρ­χων τά­ξε­ων της χώρας στα πλαί­σια του υπάρ­χο­ντος πλέγ­μα­τος γε­ω­πο­λι­τι­κών και οι­κο­νο­μι­κών σχέ­σε­ων. Επί­σης, η μπρο­σού­ρα προ­σπα­θεί να δει τη δυ­να­μι­κή των εν­νοιών. Ει­δι­κά, οι «με­γά­λες έν­νοιες», που το πε­ριε­χό­με­νό τους σχε­τί­ζε­ται με την ηγε­μό­νευ­ση σε επί­πε­δο αντι­λή­ψε­ων στους κόλ­πους του λαού, μοιά­ζουν με τα παι­χνί­δια transformers. Μπο­ρείς να φτιά­ξεις ένα αυ­το­κί­νη­το ή ένα τέρας! Μπο­ρείς πχ να είσαι προ­ο­δευ­τι­κός και να επι­κα­λεί­σαι τις αντι­στα­σια­κές, ανε­ξαρ­τη­σια­κές, αυ­το­διοι­κη­τι­κές, κοι­νο­τι­στι­κές και δη­μο­κρα­τι­κές πα­ρα­δό­σεις του λαού, την αντι-ΗΠΑ προ­βλη­μα­τι­κή («αντια­με­ρι­κα­νι­σμός»), αλλά και τις προ­σφυ­γι­κές μνή­μες, τη φι­λο-ξε­νία, τον κο­σμο-πο­λι­τι­σμό κοκ. Μπο­ρεί, όμως, ο πα­τριω­τι­σμός σου να γίνει σο­βι­νι­σμός, εθνι­κι­σμός, εθνο­λαϊ­κι­σμός ή να­ζι­σμός. Η πο­λι­τι­κή μου εκτί­μη­ση είναι το αυ­θόρ­μη­το αντι­μνη­μο­νια­κό ρεύμα στην ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία φαί­νε­ται να μην μπο­ρεί να ξε­πε­ρά­σει τον εαυτό του και υπα­να­χω­ρεί. Εδώ έχου­με ευ­θύ­νη και όσοι τα προη­γού­με­να χρό­νια στη­ρί­ξα­με άκρι­τα αυτό το ρεύμα , όπως εγώ, αλλά και όσοι από μας δυ­σκο­λεύ­τη­καν να κι­νη­θούν μέσα στις απροσ­διο­ρι­στί­ες της πραγ­μα­τι­κής ζωής.

Η μπρο­σού­ρα κάνει έναν πα­ραλ­λη­λι­σμό με την κα­τά­στα­ση που επι­κρα­τού­σε στο αρι­στε­ρό κί­νη­μα το 1907. Και, με την από­φα­ση του συ­νε­δρί­ου της Β’ Διε­θνούς στη Στουτ­γάρ­δη που πα­ρα­θέ­τει με­τα­φρα­σμέ­νη, ανα­στο­χά­ζε­ται σε κά­ποια ζη­τή­μα­τα που τα­λά­νι­σαν το επα­να­στα­τι­κό κί­νη­μα τότε, αλλά και τώρα: να συμ­βι­βα­στού­με με τις ιμπε­ρια­λι­στι­κές δυ­νά­μεις και να επω­φε­λη­θού­με από την προ­σχώ­ρη­σή μας στον άξονά τους; να αγω­νι­στού­με ενά­ντια στους με­τα­νά­στες; Ή να δη­μιουρ­γή­σου­με κι­νη­μα­τι­κές ενό­τη­τες για να αμ­φι­σβη­τή­σου­με την υπάρ­χου­σα τάξη (ατα­ξία) με σκοπό την πρό­κλη­ση επα­να­στα­τι­κής κρί­σης; Ήδη οι αντί­πα­λοί μας είναι ενω­μέ­νοι, και μά­λι­στα διε­θνι­κά. Εμείς; Κά­ποιες σκέ­ψεις επί αυτού κα­τα­τί­θε­νται στο κεί­με­νο που είναι και η αφορ­μή για τη συ­ζή­τη­σή μας.

Α.Λ. Γνω­ρί­ζο­ντας την πο­λι­τι­κή δια­δρο­μή σου μέχρι πριν ένα χρόνο, θες μέσα από το βι­βλίο σου να δώ­σεις κι έναν τόνο αυ­το­κρι­τι­κής; Αλή­θεια, πώς θα απο­τι­μού­σες (σχε­τι­κά σύ­ντο­μα!) την -κοι­νή και στους δυο μας- εμπει­ρία του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ; Θε­τι­κό ή αρ­νη­τι­κό το ισο­ζύ­γιο; Κέρ­δι­σε κάτι η Αρι­στε­ρά από αυτή την ιστο­ρία; Ή νι­κή­θη­κε από τις αυ­τα­πά­τες της και βγήκε ητ­τη­μέ­νη;

Ν.Ν. Πι­στεύω πώς έπρε­πε να κρα­τού­σα μια επι­φυ­λα­κτι­κή στάση απέ­να­ντι στο φαι­νό­με­νο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Τόσο απέ­να­ντι στις πο­λι­τι­κές του, όσο και απέ­να­ντι στις ορ­γα­νω­τι­κές δομές του. Θυ­μά­μαι τον Στάθη Κου­βε­λά­κη στην Κ.Ε. να ασκεί σφο­δρή κρι­τι­κή. Και να αρ­θρο­γρα­φεί δη­μο­σί­ως, καυ­τη­ριά­ζο­ντας το think tank του κόμ­μα­τος, τον Δρα­γα­σά­κη. Πριν ακόμα το 1ο συ­νέ­δριο του 2013. Μια από τις ελά­χι­στες εξαι­ρέ­σεις τότε, έμπρα­κτου αντι­στα­σια­κού πνεύ­μα­τος. Μετά το συ­νέ­δριο τα πράγ­μα­τα πήραν το δρόμο τους… Και με την ανά­λη­ψη της δια­κυ­βέρ­νη­σης και την εξαγ­γε­λία της γραμ­μής του «έντι­μου συμ­βι­βα­σμού», το παι­χνί­δι είχε χαθεί. Οι βου­λευ­τές της συ­ρι­ζι­κής αρι­στε­ράς θα φέ­ρουν την κη­λί­δα της ψή­φι­σης Παυ­λό­που­λου, με τι­μη­τι­κή εξαί­ρε­ση τη Γιάν­να Γαϊ­τά­νη. Χρεια­ζό­ταν μια εξέ­γερ­ση των μελών, στην οποία κά­λε­σε ο Μα­νώ­λης Γλέ­ζος. Αλλά καμία ορ­γα­νω­μέ­νη τάση δεν τον ακο­λού­θη­σε. Όταν αυτό ήταν πια φα­νε­ρό, απο­χώ­ρη­σα ως με­μο­νω­μέ­νο άτομο. Δε χρεια­ζό­ταν να πε­ρι­μέ­νω τη συν­θη­κο­λό­γη­ση της ομά­δας Τσί­πρα. Φυ­σι­κά και δεν αι­σθά­νο­μαι δι­καιω­μέ­νος για τη στάση μου, εφό­σον γε­νι­κά τη θεωρώ σε λάθος κα­τεύ­θυν­ση.

Η Αρι­στε­ρά και το κί­νη­μα υπέ­στη­σαν μια με­γά­λη ήττα. Το βάθος και την έκτα­σή της δεν είναι εύ­κο­λο να τις προσ­διο­ρί­σου­με, είναι νωρίς ακόμα. Δεν είναι μόνο τα μνη­μό­νια, ο συμ­βι­βα­σμός με το κα­τε­στη­μέ­νο, η κα­θε­στω­τι­κή λο­γι­κή, ο σο­σιαλ­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμός και ο λαϊ­κι­σμός του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Είναι το δόγμα ΤΙΝΑ ως αντί­λη­ψη και ο ρε­φορ­μι­σμός ως υπο­τι­θέ­με­νη απά­ντη­ση σε αυτό. Και αυτά δεν αφο­ρούν μόνο τη χώρα μας…

Α.Λ. Χμμμ…δε συμ­με­ρί­ζο­μαι ακρι­βώς τον απο­λο­γι­σμό σου… Με την έν­νοια ότι η δω­δε­κα­ε­τής εμπει­ρία «τρι­βής» δια­φο­ρε­τι­κών χώρων μέσα στο εγ­χεί­ρη­μα, η συμ­βο­λή του εγ­χει­ρή­μα­τος στην όξυν­ση της πο­λι­τι­κής κρί­σης μέσα από τη δυ­να­τό­τη­τα «κυ­βέρ­νη­σης Αρι­στε­ράς»,  η δη­μιουρ­γία της ΛΑΕ  θα μπο­ρού­σαν να θε­ω­ρη­θούν κά­ποια κε­κτη­μέ­να, κά­ποια υλικά (ακόμα κι αν δεν είναι τα ιδα­νι­κό­τε­ρα, και πώς θα μπο­ρού­σε άλ­λω­στε) για να «χτί­σου­με» μια νέα Αρι­στε­ρά. Μια Αρι­στε­ρά που θα συ­νε­χί­σει τη μάχη για τη δι­καί­ω­ση των αγώ­νων και των ελ­πί­δων του κό­σμου για μια δι­καιό­τε­ρη κοι­νω­νία… Θεωρώ ότι και πάλι η λύση θα δοθεί από μια νέα «ενιαιο­με­τω­πι­κή» προ­σέγ­γι­ση που θα πα­λεύ­ει για τη «μο­νο­με­ρή» ανα­τρο­πή της λι­τό­τη­τας εις βάρος του κε­φα­λαί­ου και των ορ­γά­νων του. Μια προ­σέγ­γι­ση στην οποία θα χω­ρού­σα­νε και τμή­μα­τα του ‘ρε­φορ­μι­σμού’ , όπως λες, στα αρι­στε­ρά του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, στο όνομα της μέ­γι­στης δυ­να­τής συ­γκέ­ντρω­σης δυ­νά­με­ων για τον κόσμο μας… Συμ­φω­νώ όμως ότι πα­ράλ­λη­λα πρέ­πει να πα­λεύ­ου­με για μια Αρι­στε­ρά με στόχο αυτό που ορί­ζεις ως «πρό­κλη­ση επα­να­στα­τι­κής κρί­σης».  Παρά τη –βά­σι­μη- κρι­τι­κή σου στο χώρο του «υπε­ρε­πα­να­στα­τι­σμού», δη­λώ­νεις πιο κοντά σε αυτό το χώρο και στέ­κε­σαι απέ­να­ντι σε λο­γι­κές «στα­δί­ων» στο δρόμο για τη σο­σια­λι­στι­κή απε­λευ­θέ­ρω­ση. Γρά­φεις: «Με­τα­ξύ του αντι­κα­πι­τα­λι­σμού και της υπο­τι­θέ­με­νης εθνι­κής διε­ξό­δου, με­τα­ξύ της αλ­λη­λεγ­γύ­ης στους «ξέ­νους» και της πε­ρι­φρού­ρη­σης των δι­καιω­μά­των «μας», με­τα­ξύ της ρήξης και του αστι­κο­δη­μο­κρα­τι­κού δήθεν αντι­φα­σι­σμού, με­τα­ξύ του αντι­ι­μπε­ρια­λι­σμού και της φι­λο­πα­τρί­ας, το κεί­με­νο στέ­κε­ται με τα πρώτα σκέλη των δι­πό­λων.»  Και παρά τις ελά­χι­στες επι­μέ­ρους πα­ρα­τη­ρή­σεις δια­φο­ρο­ποί­η­σης,  θεωρώ ότι στα βα­σι­κά επί­δι­κα συμ­φω­νού­με και θα εί­μα­στε μαζί.

Ν.Ν. Πε­ρισ­σό­τε­ρο, Αλέξη, δια­φω­νού­με στο βάθος της ήττας. Εγώ τη θεωρώ με­γα­λύ­τε­ρη. Και, επί­σης, δια­φω­νού­με στο πόσα κε­κτη­μέ­να από την πο­λύ­χρο­νη δια­δρο­μή μας στο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ έχου­με για να χτί­σου­με μια νέα Αρι­στε­ρά. Εγώ κρα­τάω μι­κρό­τε­ρο κα­λά­θι. Και λέω ότι πρέ­πει να φυ­τέ­ψου­με εμεις τις κε­ρα­σιές, και όχι να ακού­με «πολλά κε­ρά­σια» στην τάδε ή δείνα πο­λι­τι­κή πιά­τσα. Δη­λα­δή νο­μί­ζω ότι η πε­ρί­ο­δος μας δη­μιουρ­γεί κα­θή­κο­ντα σε πολ­λούς το­μείς, θε­ω­ρη­τι­κούς και πρα­κτι­κούς. Επί­τρε­ψέ μου να σου πω ότι απο­φεύ­γω να μιλάω με «ιδε­ο­λο­γι­κο­ποι­η­μέ­νους» όρους, δη­λα­δή με έν­νοιες που υπο­τί­θε­ται πως εν­σαρ­κώ­νουν δια­χω­ρι­στι­κές γραμ­μές των ιστο­ρι­κών ρευ­μά­των της Αρι­στε­ράς. Σε τέ­τοιες πε­ρι­πτώ­σεις θεωρώ ότι είναι προ­τι­μό­τε­ρο να γι­νό­μα­στε πιο πε­ρι­γρα­φι­κοί. Πχ ήμα­σταν, και καλά κά­να­με νο­μί­ζω, υπέρ των «στα­δί­ων» όταν υπο­στη­ρί­ζα­με ότι μια κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ μπο­ρού­σε να γίνει κα­τα­λύ­της εξε­λί­ξε­ων. Ήμα­σταν, και πάλι καλά κά­να­με νο­μί­ζω, κατά των στα­δί­ων όταν βλέ­πα­με τις αντι­κει­με­νι­κές δυ­σκο­λί­ες στις οποί­ες θα βρε­θεί μια αρι­στε­ρή κυ­βέρ­νη­ση σε μια μικρή γωνιά του imperium. Και το τε­λευ­ταίο είναι για μένα ένα πολύ βα­σι­κό δί­δαγ­μα. Γι’ αυτό και η επι­μο­νή της μπρο­σού­ρας στην ανά­γκη ενός νέου διε­θνι­σμού.

Α.Λ. Ναι…εδώ μπαί­νει βέ­βαια μια σχε­τι­κο­ποι­η­μέ­νη ανά­γνω­ση του «στα­δί­ου», εγώ με την έν­νοια στά­διο εννοώ μια ολό­κλη­ρη πε­ρί­ο­δο με στόχο κάτι «δια­φο­ρε­τι­κό» από το σο­σια­λι­σμό (πχ «την εθνι­κή ανά­πτυ­ξη» ή την «πα­ρα­γω­γι­κή ανα­συ­γκρό­τη­ση»), την αφαί­ρε­ση εξου­σί­ας από την άρ­χου­σα τάξη και το ξε­χαρ­βά­λω­μα του κρά­τους της, με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά τη μυω­πι­κή εθνι­κή σκο­πιά που ανέ­φε­ρες, τη λο­γι­κή «ει­ρη­νι­κής συ­νύ­παρ­ξης» και την τα­ξι­κή συμ­φι­λί­ω­ση… Το Rp σε ευ­χα­ρι­στεί για το σύ­ντο­μο διά­λο­γο… Καλή επι­τυ­χία ΚΑΙ με την έκ­δο­σή σου, που ση­μαί­νει να συμ­βά­λει ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο στον προ­βλη­μα­τι­σμό  στον κόσμο των αγώ­νων, για να πάμε την Αρι­στε­ρά και το κί­νη­μα ένα βήμα πα­ρα­πέ­ρα!

Ν.Ν. Ευ­χα­ρι­στώ κι εγώ για τη φι­λο­ξε­νία και για την ωραία συ­ζή­τη­ση. Καλή δύ­να­μη σε όλους και όλες!