Σήμερα υλοποιείται ακόμα μια παράγραφος της προγραμματικής συμφωνίας.
Είμαστε χαρούμενοι όχι απλά γιατί η Κυβέρνηση υιοθετεί μια πρότασή μας.
Γιατί η κυβέρνηση, δύο κόμματα με διαφορετικές ιδεολογικές καταβολές μπορούν και συνυπάρχουν προς όφελος της χώρας.
Γιατί μπορούν να διαφωνούν, να συζητούν και να καταλήγουν κάνοντας τους αναγκαίους συμβιβασμούς.
Η σημερινή πρόταση νόμου έχει προοδευτικό πρόσημο.
Και όταν κάποιοι μας έλεγαν γιατί δεν ρίχνετε την κυβέρνηση αφού δεν συμφωνεί με το αντιρατσιστικό, εμείς βήμα βήμα, με προσπάθεια, με διάλογο τους απαντάμε ότι η χώρα δεν έχει ανάγκη από τζάμπα μάγκες και φωνακλάδες. Έχει ανάγκη από προτάσεις , διάθεση για ουσιαστικό διάλογο, υπομονή και επιμονή για να πετύχει το στόχο της .
Η πρόταση νόμου που είχε καταθέσει το ΠΑΣΟΚ επανέφερε τις ρυθμίσεις του αντίστοιχου σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης, Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επί κυβερνήσεως ΠΑΣΟΚ. Με το Σ/Ν επιδιώκονταν κατ’ αρχήν η εναρμόνιση της εσωτερικής νομοθεσίας με τη νομοθεσία της ΕΕ, η οποία έχει ως αντικείμενο την καταπολέμηση ορισμένων μορφών και εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας μέσω του ποινικού δικαίου, σύμφωνα με την Απόφαση-πλαίσιο 2008/913/ΔΕΥ του Συμβουλίου της ΕΕ της 28ης Νοεμβρίου 2008. Η ενσωμάτωση στην εθνική νομοθεσία της Απόφασης – Πλαίσιο έπρεπε να έχει λάβει χώρα έως το Νοέμβριο του 2010.
Στη συνέχεια αναλαμβάνει Υπουργός Δικαιοσύνης ο Μ. Παπαϊωάννου και καταθέτει το νομοσχέδιο στη Βουλή το Νοέμβριο του 2011. Το νομοσχέδιο εγκρίνεται από την αρμόδια Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης, το Δεκέμβριο του 2011, αν και η ΝΔ και ΚΚΕ εξέφρασαν επιφυλάξεις ενώ το ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΛΑΟΣ το καταψήφισαν. [ Σύμφωνα με την Έκθεση της Επιτροπής προς την Ολομέλεια, που είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα της Βουλής, η μεν Εισηγήτρια της μειοψηφίας (Πιπιλή) και ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ (Σκυλλάκος) επιφυλάχθηκαν για την Ολομέλεια, ενώ ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ (Μουλόπουλος), όπως βέβαια και του ΛΑΟΣ (Πλεύρης), το καταψήφισαν.
Δεδομένου ότι είχε σχηματιστεί η κυβέρνηση Παπαδήμου που θεωρούνταν ειδικών και περιορισμένων καθηκόντων, το νομοσχέδιο τελικά δεν εισάγεται στην Ολομέλεια λόγω των αντιδράσεων των λοιπών κομμάτων της συγκυβέρνησης.
Τα γεγονότα στην πλατεία Συντάγματος στις αρχές Μαΐου 2013 όπου βουλευτής της Χρυσής Αυγής επιτέθηκε στον δήμαρχο Αθηναίων, ενεργοποίησαν τα αντανακλαστικά της ΝΔ και της ΔΗΜΑΡ, και λίγες μέρες μετά ο υπουργός δικαιοσύνης, κ. Ρουπακιώτης δήλωσε πως έχει έτοιμο το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο. Το ΠΑΣΟΚ (μέσω του γραμματέα της ΚΟ ΠΑΣΟΚ, κ. Μανιάτη) επικοινώνησε με τον κ. Ρουπακιώτη και έλαβε διαβεβαιώσεις πως κορμός του νομοσχεδίου θα ήταν η πρόταση νόμου του ΠΑΣΟΚ.
Ο κ. Ρουπακιώτης απέστειλε στον κ. Βενιζέλο και τον κ. Κουβέλη και τις 3 version: την πρόταση νόμου του ΠΑΣΟΚ, την πρόταση νομου του Ρουπακιώτη (που βασικά βασίζονταν σε προηγούμενη πρόταση νόμου του ΠΑΣΟΚ), και μια ακόμα version του κ. Καραγκούνης!
Τα πνεύματα οξύνθηκαν και άλλο. Στελέχη της ΝΔ, δήλωναν ότι επαρκεί ο νόμος του 1979. Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελος Βενιζέλος αναρωτιόταν «Λένε, αρκεί η νομοθεσία του 1979. Είχαμε το 1979 τέτοιου είδους τραμπουκισμούς; Είχαμε νυχτερινές εφόδους σε νοσοκομεία για να δουν αν οι αποκλειστικές νοσοκόμες είναι Ελληνίδες ή ξένες; Είχαμε υποκατάσταση της Αστυνομίας; Είχαμε αιμοδοσίες μόνο για Έλληνες που είναι ένα βάρβαρο μέτρο ρατσιστικής διαφοροποίησης; Και εν πάση περιπτώσει, είχαμε βουλευτές που οπλοφορούν στη Βουλή; Είχαμε αρχηγό κόμματος, όπως ο κ. Μιχαλολιάκος, που είπε σήμερα σε ομιλία ότι «θέλουν να μας βγάλουν εκτός νόμου; Εμείς ανέτως λειτουργούμε και εκτός νόμου». Όταν το έχει πει αυτό ο ίδιος ο επικεφαλής της Χρυσής Αυγής, μπορεί να έχουμε εμείς δισταγμούς;»
Στις 27 Μαϊου 2013 το ζήτημα του αντιρατσιστικού νομοσχεδίου συζητήθηκε σε σύσκεψη των αρχηγών των τριών κομμάτων που μετέχουν στην κυβέρνηση. Τόσο ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ όσο και ο Πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ ζήτησαν την άμεση κατάθεση στη Βουλή του ν/σ. Ο Πρωθυπουργός και Πρόεδρος της ΝΔ αρνήθηκε.
Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δήλωσε:
«Εάν η κυβέρνηση τελικώς δε συμφωνήσει στην κατάθεση του νομοσχεδίου, που είναι η προτίμησή μας, η λύση είναι η πρόταση νόμου του ΠΑΣΟΚ, την οποία είμαι βέβαιος ότι αποδέχεται ως βάση συζήτησης και η ΔΗΜΑΡ αλλά και άλλα κόμματα, γιατί ουσιαστικά ταυτίζονται τα κείμενα αυτά, να έρθει αμέσως για συζήτηση στη Βουλή, ως πρόταση νόμου.»
Τελικά η ΝΔ αρνήθηκε να καταθέσει το νομοσχέδιο και το ΠΑΣΟΚ ζήτησε από τον Πρόεδρο της Βουλής, να προωθηθεί στη Βουλή, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής, η Πρόταση Νόμου του ΠΑΣΟΚ.
Ο ΣΥΡΙΖΑ έσπευσε να ανακοινώσει πως δεν συντάσσεται με την πρόταση νόμου ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ και πως θα φέρει δική του πρόταση νόμου, τορπιλίζοντας όλη τη διαδικασία. Πράγματι ο ΣΥΡΙΖΑ κατέθεσε σχετική πρόταση νόμου.
Η κρίση στην ΕΡΤ που οδήγησαν στις αλλαγές στην κυβέρνηση με την αποχώρηση ΔΗΜΑΡ, απομάκρυναν από το ζήτημα του αντιρατσιστικού από την επικαιρότητα, η οποία όμως συνεχίστηκε μεταξύ Προέδρου του ΠΑΣΟΚ και Προέδρου της ΝΔ στο πλαίσιο της Προγραμματικής συμφωνίας.
Οι αντιρρήσεις τελικά του Προέδρου της ΝΔ κάμφθηκαν και στην Προγραμματική Συμφωνία αναφέρεται ρητώς στο σημείο 37 «Η προστασία της Δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού από αυτούς που εκμεταλλεύονται την ανεκτικότητα των δημοκρατικών και δικαιοπρακτικών θεσμών για να υπονομεύσουν και να λοιδορήσουν την ίδια τη κοινοβουλευτική δημοκρατία και η θεσμική αντίδραση απέναντι στο ναζισμό, το ρατσισμό και την ξενοφοβία είναι προγραμματική αρχή της κυβέρνησης, καθήκον κάθε πολίτη και κοινή υποχρέωση όλων των δυνάμεων της «δημοκρατικής ευθύνης». Δηλαδή όλων των δυνάμεων που πέρα από τις διαφωνίες που μπορούν να έχουν για τη διακυβέρνηση της χώρας, συμπίπτουν απολύτως στη διαφύλαξη της δημοκρατικής νομιμότητας και στο σεβασμό των δημοκρατικών θεσμών.
Η Δημοκρατία διώκει τις πράξεις, όχι το φρόνημα! Η δημοκρατία σέβεται τα δικαιώματα όλων, ακόμα και των εχθρών της. Αλλά δεν ανέχεται τις παρανομίες τους.
Προωθούμε νομοθετική ρύθμιση για την αποτελεσματική καταπολέμηση της βίας, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, καθώς και την τιμωρία αυτών που προτρέπουν και πρωτοστατούν σε τέτοιες ενέργειες.
Δίνουμε έμφαση όχι μόνο στην ψήφιση νέων νόμων, αλλά και στην εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας, διότι αυτό που έλειψε για πολλά χρόνια ήταν η πολιτική βούληση να εφαρμοστούν οι νόμοι.»
Εν τω μεταξύ αντιπροσωπεία του ΠΑΣΟΚ ήταν σε συνεχή διαβούλευση με τον υπ. Δικαιοσύνης, κ. Αθανασίου ώστε να διαμορφωθεί το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο.
Το νομοσχέδιο που κατατέθηκε εμπεριέχει το 80% των προτάσεων του νομοσχεδίου του ΠΑΣΟΚ. Όμως είχε δηλώσει ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, θα υπάρξουν βελτιώσεις κατά την κοινοβουλευτική διαδικασία.
1. Υπάρχει ανάγκη για ένα ειδικό αντιρατσιστικό νομοθέτημα;
Αναμφισβήτητα ναι. Η προστασία της ζωής, της τιμής, της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας οποιουδήποτε ανθρώπου είναι συνταγματική υποχρέωση του κράτους. Αυτή η υποχρέωση υπαγορεύει, όταν είναι αναγκαίο, την υιοθέτηση και εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων και πολιτικών, ενδεχομένως και στον τομέα του ποινικού δικαίου. Στην Ελλάδα παρατηρείται το τελευταίο διάστημα ραγδαία αύξηση βίαιων εγκλημάτων που έχουν ρατσιστικά κίνητρα. Αυτές οι βίαιες συμπεριφορές πρέπει να αντιμετωπιστούν με τις κατάλληλες αποτρεπτικές ποινικές κυρώσεις. Ανάλογες κυρώσεις πρέπει επίσης να προβλέπονται και για όσους δηλητηριάζουν με το δημόσιο ρατσιστικό λόγο τους την κοινωνική συμβίωση σε βαθμό τόσο σοβαρό, ώστε να εγκυμονείται άμεσος κίνδυνος για τη δημόσια τάξη και τα έννομα αγαθά των συνανθρώπων μας, όπως η ζωή, η τιμή και η περιουσία τους.
2. Θίγουν οι διατάξεις του νομοσχεδίου την ελευθερία του λόγου;
Καθένας είναι και παραμένει ελεύθερος να πιστεύει και να αισθάνεται ό,τι θέλει, ακόμη και να μισεί οποιονδήποτε θέλει, για οποιονδήποτε λόγο. Αυτό που απαγορεύει με το νόμο αυτό είναι η δημόσια προτροπή σε βιαιοπραγίες ή η πρόκληση μίσους, σε βάρος άλλων συνανθρώπων μας και λόγω της διαφορετικής τους φυλής, χρώματος, θρησκείας, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής ή σεξουαλικού προσανατολισμού.
3. Η ποινικοποίηση της άρνησης των εγκλημάτων πολέμου, γενοκτονίας και κατά της ανθρωπότητας δεν πλήττει την ελευθερία του τύπου ή της επιστημονικής έρευνας;
Κατά κανένα τρόπο. Οποιοσδήποτε πολίτης και ερευνητής έχει δικαίωμα να έχει και να δημοσιοποιεί την άποψή του για τέτοιες ενέργειες, ακόμη και να αρνείται ότι έλαβαν χώρα. Μόνο όταν η άρνηση ή ο μηδενισμός της σημασίας των πράξεων αυτών στρέφεται κατά ομάδας προσώπων λόγω φυλής, χρώματος, θρησκείας, εθνικής ή εθνοτικής καταγωγής ή σεξουαλικού προσανατολισμού τους και επιπλέον γίνεται κατά τρόπο που μπορεί να διεγείρει σε βιαιοπραγίες ή μίσος, επιβάλλεται ποινική κύρωση.
4. Το νομοσχέδιο έχει στόχο κάποιο κόμμα;
Οι ποινικού περιεχομένου διατάξεις του νομοσχεδίου, όπως άλλωστε και όλη η ποινική μας νομοθεσία, δεν έχουν ως αποδέκτη κανένα κόμμα, ή άλλη ένωση προσώπων ή νομικό πρόσωπο, αλλά μόνο φυσικά πρόσωπα. Εάν, ωστόσο, τα φυσικά πρόσωπα, υποπέσουν σε εγκλήματα που επισύρουν ως παρεπόμενη κύρωση τη στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων, τότε, εφόσον η κύρωση αυτή επιβληθεί, τα πρόσωπα αυτά δεν θα μπορούν να συμμετέχουν σε εκλογές ή θα εκπίπτουν από τα πολιτικά τους αξιώματα, όπως συμβαίνει και σε μια πλειάδα αδικημάτων που δεν έχουν καμία σχέση με το ρατσισμό, αλλά θεωρούνται επαρκώς σοβαρά.
5. Έχουν βάση οι ισχυρισμοί του ΚΚΕ ότι «ενσωματώνει απόφαση της ΕΕ που αποτελεί προπομπό για κατασταλτικά μέτρα ενάντια στους πιο συνεπείς αντίπαλους της φασιστικής και ρατσιστικής ιδεολογίας»;
Προφανώς το θέμα αφορά μόνο την καταπολέμηση εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας όπως αναφέρει και ο τίτλος του νομοσχεδίου και αυτό είναι το αντικείμενο και της απόφασης – πλαίσιο της ΕΕ. Αυτά που λέει το ΚΚΕ δεν αφορούν το ΠΑΣΟΚ ούτε το υπό συζήτηση νομοσχέδιο. Σε κάθε περίπτωση, δεν ποινικοποιούνται ιδεολογίες, ακόμα και οι πιο ακραίες ή αντισυστημικές ούτε και οι πιο αποκρουστικές. Ποινικοποιείται η προτροπή σε βιαιοπραγίες ή μίσος με ρατσιστικό περιεχόμενο, συμπεριφορά παρεμφερής με τη διέγερση, την πρόκληση και την προσφορά σε τέλεση εγκλήματος. Και αυτό δεν είναι καινούριο στη χώρα μας. Υπάρχει αντιρατσιστικός νόμος που ψήφισε η Κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή το 1979, που είναι μάλιστα από κάποιες απόψεις ακόμα πιο περιοριστικός για την ελευθερία του λόγου, αφού ποινικοποιεί κάθε έκφραση που οδηγεί σε πρόκληση φυλετικού μίσους, χωρίς τις δικλείδες που περιλαμβάνουν οι ρυθμίσεις που προτείνει το ΠΑΣΟΚ. Μόνο που, όπως, εξηγείται αμέσως πιο κάτω, είναι πλέον ξεπερασμένος και ανεπαρκής.
6.Κάποιοι μιλούν για ελλείψεις του νομοσχεδίου, λόγω του ότι δεν έχει την προστασία των θυμάτων.
Υπάρχει όπως είπε ο Υπουργός αλλά και διευρύνεται από τον Κώδικα Μετανάστευσης που έχει βγει σε διαβούλευση. Κώδικας ο οποίος παρέχει πληρέστατη προστασία θυμάτων και ουσιωδών μαρτύρων , όχι μόνο των ρατσιστικών αδικημάτων αλλά και κάθε άλλης σοβαρής εγκληματικής πράξης.
Πριν λίγες μέρες συναντηθήκαμε και συζητήσαμε ακόμη μερικά θέματα που θα μπορούσαν να συμπεριληφθούνε στο Νομοσχέδιο.
1) Την ποινική προστασία του σεξουαλικού προσανατολισμού και της ταυτότητας φύλλου προσώπων ή ομάδων προσώπων από την εις βάρος τους υποκίνηση βίας ή μίσους.
2) Την πρόβλεψη αυξημένου πλαισίου ποινής και την επιβολή παρεπόμενης ποινής αποστέρησης πολιτικών δικαιωμάτων για όλα τα αδικήματα, όταν τελούνται με ρατσιστικό κίνητρο.
3) Τη θέσπιση γνωμοδοτικής αρμοδιότητας της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για την επιβολή κυρώσεων σε νομικά πρόσωπα ή ενώσεις προσώπων.
4) Την απαλλαγή των παθόντων από την καταβολή παραβόλων μήνυσης και πολιτικής αγωγής, όχι μόνο για τα αδικήματα του συγκεκριμένου νόμου αλλά και για όλα όσα τελούνται με ρατσιστικό κίνητρο
5) Βελτιώσεις επιμέρους διατυπώσεων για τη φθορά πραγμάτων και την τέλεση πράξεων μέσω διαδικτύου.
Επιπλέον, τέθηκε και συμφωνήθηκε η κατάθεση τροπολογίας για την επέκταση του συμφώνου συμβίωσης στα ομόφυλα ζευγάρια, ώστε να εναρμονιστεί η ελληνική νομοθεσία με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου(ΕΣΔΑ), ως προς την προστασία του ιδιωτικού βίου και της οικογενειακής ζωής.