Τζαμί στη Θεσσαλονίκη: Υπάρχει λύση, αλλά ποιος θα τη δώσει Makedonia

Του Νίκου Ηλιάδη
Στο πολεοδομικό συγκρότημα λειτουργούν σήμερα διάσπαρτοι ιδιωτικοί λατρευτικοί χώροι, κυρίως σε υπόγεια πολυκατοικιών ή μικρά διαμερίσματα του κέντρου, οι οποίοι είναι παντελώς ακατάλληλοι. Τον ακριβή αριθμό τους δεν τον γνωρίζουν ούτε οι εκπρόσωποι των διάφορων μουσουλμανικών κοινοτήτων, καθώς η μεταξύ τους επικοινωνία είναι ανύπαρκτη. Ο κάθε σύλλογος γνωρίζει τα του οίκου του. Μαζικότερος όλων είναι ο Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Μακεδονίας-Θράκης, μέλη του οποίου είναι έλληνες πολίτες τουρκικής καταγωγής, προερχόμενοι οι περισσότεροι από τις μειονοτικές περιοχές της Θράκης. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Οσμάν Ισμαήλογλου στη Θεσσαλονίκη υπολογίζεται ότι ζουν περίπου 3.500 μουσουλμάνοι, ενώ στην Κεντρική Μακεδονία γύρω στους 5.000.
Εξακόσιοι εκτιμάται ότι είναι οι ομόθρησκοί τους από το Αφγανιστάν, την Παλαιστίνη, το Πακιστάν και την Αφρική, ενώ άγνωστος είναι ο αριθμός των αλβανών μουσουλμάνων, οι οποίοι δεν έχουν δείξει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα θρησκευτικά ζητήματα.
Η μουσουλμανική κοινότητα της Θεσσαλονίκης προσπαθεί από το 2005 να εξασφαλίσει έναν αξιοπρεπή λατρευτικό χώρο, ικανό να εξυπηρετήσει τις θρησκευτικές ανάγκες των χιλιάδων μελών της. Όπως εξηγεί το μέλος του Μορφωτικού Συλλόγου Φερίτ Ισμαήλογλου, «στείλαμε επανειλημμένως επιστολές προς τους υπουργούς Πολιτισμού αλλά και προς το Συνήγορο του Πολίτη. Όμως δεν έχουμε πάρει ποτέ καμία απάντηση. Ο μόνος που μας απάντησε ήταν ο Οργανισμός Ρυθμιστικού, ο οποίος είπε πως το θέμα δεν είναι της δικής του αρμοδιότητας».

Ο ΜΠΟΥΤΑΡΗΣ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΛΟΓΙΑ
Η λειτουργία τεμένους είναι βεβαίως αρμοδιότητα της πολιτείας. Το θέμα το χειρίζεται η κυβέρνηση και ειδικότερα το υπουργείο Εξωτερικών σε συνεννόηση ασφαλώς με το Μέγαρο Μαξίμου. Ωστόσο το ζήτημα ετέθη κατ’ επανάληψη από τους εδώ μουσουλμάνους και στο δήμο Θεσσαλονίκης. Άλλωστε είχε συζητηθεί και στις συναντήσεις του δημάρχου Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη τόσο με τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου όσο και με τον οικουμενικό πατριάρχη Βαρθολομαίο. Σε πρόσφατη συνέντευξή του στη «ΜτΚ» ο δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης δήλωσε: «Έχω πει στους εκπροσώπους της μουσουλμανικής κοινότητας ‘βρείτε έναν χώρο ο οποίος να πληροί τις προδιαγραφές που θέλετε, κι εγώ θα σας βοηθήσω, αλλά δεν θα τρέξω να βρω εγώ χώρο για εσάς’». Ο Φερίτ Ισμαήλογλου εκφράζει παράπονα για τη στάση του δημάρχου. «Αυτά που λέει ο κ. Μπουτάρης είναι λόγια του αέρα. Εμείς βρήκαμε χώρο, περίπου 500 τ.μ., σε μία οικοδομή στην οδό Λαγκαδά. Επικοινωνήσαμε επανειλημμένως με το δήμο, μιλήσαμε με το γενικό γραμματέα, τον κ. Ψαρρά, αλλά δεν βρήκαμε καμία ανταπόκριση». Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες ο ιδιοκτήτης του συγκεκριμένου χώρου υπαναχώρησε από την αρχική συμφωνία περί ενοικίασής του στο Μορφωτικό Σύλλογο. Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι τις προηγούμενες ημέρες της υπαναχώρησής του είχαν εκραγεί στην είσοδο της πολυκατοικίας μικρής ισχύος εκρηκτικοί μηχανισμοί.

ΓΕΝΙ ΤΖΑΜΙ, ΑΛΑΤΖΑ ΙΜΑΡΕΤ
Τα τελευταία χρόνια με πρωτοβουλία του δήμου Θεσσαλονίκης παραχωρούνται στους μουσουλμάνους δημόσιοι χώροι για την προσευχή τους κατά τη διάρκεια των μεγάλων θρησκευτικών εορτών τους. Δόθηκαν κατά καιρούς χώροι της ΔΕΘ, το υπόγειο της Θεολογικής σχολής του ΑΠΘ, το κλειστό γήπεδο μπάσκετ στη Μενεμένη κ.ά. Φέτος, για πρώτη φορά μετά 90 χρόνια, επαναλειτούργησε ως λατρευτικός χώρος το Γενί Τζαμί (πρώην Αρχαιολογικό Μουσείο) για τους σπουδαστές της Ιερατικής σχολής της Θράκης. Ο ίδιος χώρος παραχωρήθηκε από το δήμο και για το Ραμαζάνι, ωστόσο η προσέλευση των μουσουλμάνων ήταν μικρή. Όπως εξήγησε ο κ. Ισμαήλογλου, ειδοποιήθηκαν από το δήμο με ένα mail μόλις την παραμονή της προσευχής τους. Έτσι προτίμησαν να προσευχηθούν στα γραφεία του Μορφωτικού Συλλόγου στην οδό Λαγκαδά. Η μουσουλμανική κοινότητα της Θράκης θέλει να της παραχωρηθεί το Αλατζά Ιμαρέτ, επί της Κασσάνδρου, το οποίο είναι εγγύτερα προς τον τόπο κατοικίας τους αλλά και μεγαλύτερο. Ωστόσο ο δήμος έχει ξεκαθαρίσει πως δεν τίθεται θέμα μόνιμης παραχώρησης αυτών των μνημείων. Η μουσουλμανική κοινότητα αιτήθηκε εκ νέου την παραχώρηση του Αλατζά Ιμαρέτ ενόψει της προσευχής της 15ης Οκτωβρίου, ημέρας έναρξης του Κουρμπάν Μπαϊράμ, αλλά ο δήμος απάντησε αρνητικά, καθώς ο χώρος, όπως και το Γενί Τζαμί, έχουν διατεθεί για τις ανάγκες της Μπιενάλε. Έτσι η προσευχή θα γίνει και πάλι στο χώρο των γραφείων του Συλλόγου στη Λαγκαδά.

ΤΟ ΤΖΑΜΙ ΤΟΥ ΛΕΜΠΕΤ
Μιλώντας παλαιότερα στη «Μ» ο κ. Μπουτάρης είχε προτείνει να παραχωρηθεί ως μόνιμος χώρος λατρείας το τζαμί του Λεμπέτ, το οποίο βρίσκεται μέσα στο στρατόπεδο Παύλου Μελά. «Κατά τη γνώμη μου η καταλληλότερη λύση θα ήταν να δοθεί αυτό το τέμενος, το οποίο λειτουργούσε μέχρι και την απελευθέρωση ως λατρευτικός χώρος, δεν έχει άλλες λειτουργίες και βρίσκεται και σε καλή κατάσταση», είχε δηλώσει ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης. «Εμείς δεν έχουμε καμία αντίρρηση για το τέμενος του Π. Μελά», δηλώνει ο Οσμάν Ισμαήλογλου, αν και, όπως είπε, θα προτιμούσαν το Αλατζά Ιμαρέτ, επειδή χωρά περισσότερους πιστούς.

ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΕΚΒΙΑΣΜΟΣ Ανοίξτε τζαμί, για να ανοίξουμε τη Χάλκη
Επανέρχεται εκ νέου στο προσκήνιο το αίτημα της τουρκικής κυβέρνησης για τη λειτουργία τεμένους, καθώς και μουσουλμανικού νεκροταφείου σε Αθήνα αλλά και Θεσσαλονίκη. Η επαναδιατύπωση του αιτήματος έγινε τις προηγούμενες ημέρες από τα πλέον επίσημα χείλη, αυτά του υπουργού Εξωτερικών της γείτονος Αχμέτ Νταβούτογλου. Το θέμα έθεσε όμως και ο υπουργός Επικρατείας και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Εγκεμέν Μπαγίς μιλώντας προ ημερών στις Βρυξέλλες. Από αύριο ο κ. Μπαγίς θα βρίσκεται στην Ελλάδα επισκεπτόμενος την Αθήνα και την Κομοτηνή, ενώ ενδέχεται να σταθμεύσει για λίγο και στη Θεσσαλονίκη. Παρότι η επίσκεψη του τούρκου υπουργού χαρακτηρίζεται ιδιωτική, εντούτοις ο κ. Μπαγίς θα συνοδεύεται από περίπου είκοσι άτομα, ενώ θα έχει σειρά συναντήσεων με έλληνες ομολόγους του, μεταξύ των οποίων οι υπουργοί Εθνικής Άμυνας Δημήτρης Αβραμόπουλος, Επικρατείας Δημήτρης Σταμάτης και Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη. Την Αθήνα πρόκειται να επισκεφθεί όμως τις επόμενες ημέρες και ο κ. Νταβούτογλου στο πλαίσιο της προετοιμασίας της επόμενης συνεδρίασης του Ελληνοτουρκικού Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.

ΔΩΣΤΕ – ΠΑΡΤΕ
Σύμφωνα με κυβερνητική πηγή οι δηλώσεις των κυρίων Νταβούτογλου και Μπαγίς εντάσσονται στην προσπάθεια της Άγκυρας να εντάξει στη διμερή ατζέντα και μάλιστα στο πλαίσιο της αμοιβαιότητας σχετικά με την επαναλειτουργία της Θεολογικής σχολής της Χάλκης θέματα όπως η λειτουργία τζαμιού σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η εκλογή του μουφτή αλλά και ο διορισμός ιεροδιδασκάλων της αρεσκείας τους.
Μιλώντας το βράδυ της Τετάρτης στο τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο CNN Turk σχετικά με τη δέσμη μέτρων εκδημοκρατισμού που ανακοίνωσε την περασμένη Δευτέρα ο Ταγίπ Ερντογάν και απαντώντας συγκεκριμένα στην ερώτηση γιατί δεν συμπεριλήφθηκε η επαναλειτουργία της Θεολογικής σχολής, ο κ. Νταβούτογλου έκανε λόγο για βήματα που πρέπει να κάνει η Ελλάδα. «Η Ελλάδα πρέπει να σεβαστεί το οικουμενικό και σύγχρονο δίκαιο. Δεν υπάρχει χώρα όπου ο ιερέας μιας θρησκείας διορίζεται από κάποιον πιστό άλλης θρησκείας. Για μας είναι θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πρέπει να μας διευκολύνουν, για να τους διευκολύνουμε», τόνισε ο κ. Νταβούτογλου.
Ο τούρκος υπουργός είπε πως «δεν προσεγγίζουμε το θέμα υπό το πρίσμα απόλυτης αμοιβαιότητας», ωστόσο πρόσθεσε: «Εάν στη Θεσσαλονίκη ζουν χιλιάδες μουσουλμάνοι και δεν υπάρχει ένα τέμενος, αν επίσης στην Αθήνα ζουν χιλιάδες μουσουλμάνοι και δεν υπάρχει ούτε ένα τέμενος, τότε είναι φυσιολογικό κι εμείς να περιμένουμε από την Ελλάδα να μεταρρυθμίσει τον εαυτό της».
Όμως και ο κ. Μπαγίς από την πλευρά του από τις Βρυξέλλες, όπου βρισκόταν, κάλεσε την Ελλάδα να «τηρήσει τις υποσχέσεις της και να κάνει τις αναγκαίες ρυθμίσεις», αναφέροντας «την κατασκευή τζαμιού στην Αθήνα, τη λειτουργία μουσουλμανικού νεκροταφείου στην Αττική, τη χρήση του όρου ‘τουρκικός’ στη Θράκη, την αναγνώριση των ‘εκλεγμένων’ (αυτοαποκαλούμενοι) μουφτήδων».
Ο κ. Μπαγίς έσπευσε να υποστηρίξει ότι αυτό που ζητά από την Ελλάδα δεν είναι «αμοιβαιότητα αλλά δείγμα καλής θέλησης».

ΚΙΝΗΣΗ ΑΝΤΙΠΕΡΙΣΠΑΣΜΟΥ
Οι δηλώσεις προκάλεσαν την αντίδραση της ελληνικής πλευράς, η οποία μιλά για προσπάθεια της Τουρκίας να παρουσιάσει τη συμμόρφωσή της προς τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως «αντικείμενο διακρατικής διαπραγμάτευσης».
«Η επαναλειτουργία της Θεολογικής σχολής της Χάλκης δεν αποτελεί θέμα διμερούς ελληνοτουρκικής διαπραγμάτευσης αλλά ζήτημα σεβασμού των δικαιωμάτων και των θρησκευτικών ελευθεριών των ίδιων των πολιτών της Τουρκίας, όπως απαιτείται από ένα σύγχρονο και ευνομούμενο κράτος, το οποίο μάλιστα φιλοδοξεί να ενταχθεί στην Ε.Ε.», ανέφερε στην απάντησή του ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Κωνσταντίνος Κούτρας. Επισήμανε μάλιστα ότι, «τη στιγμή κατά την οποία το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καταδικάζει την Τουρκία για παραβίαση περιουσιακών και κληρονομικών δικαιωμάτων, τούρκοι αξιωματούχοι σε μία προσπάθεια αντιπερισπασμού της προσοχής της διεθνούς και της τουρκικής κοινής γνώμης επιχειρούν να παρουσιάσουν τη συμμόρφωση της Τουρκίας με τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θρησκευτικής ελευθερίας ως αντικείμενο διακρατικής διαπραγμάτευσης».
Ελληνική διπλωματική πηγή συνδέει τις δηλώσεις των τούρκων υπουργών με τη συνεχιζόμενη δυσφορία για τον τρόπο πρόσληψης ιεροδιδασκάλων στα σχολεία της μειονότητας, οι οποίοι θα επιλέγονται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων και όχι με γνώμονα τη βούληση του προξενείου. Επισημαίνει δε ότι κατά την επικείμενη επίσκεψή του στη Θράκη ο κ. Μπαγίς θα συναντηθεί μεταξύ άλλων και με τον ψευδομουφτή Ξάνθης Αχμέτ Μέτε, ο οποίος είχε πολεμήσει με σφοδρότητα τον τρόπο επιλογής ιεροδιδασκάλων. Πάντως μέσα στην προηγούμενη εβδομάδα αναρτήθηκαν οι επίσημοι πίνακες πρόσληψης των 63 ιεροδιδασκάλων, οι οποίοι θα αρχίσουν να υπογράφουν εννεάμηνες συμβάσεις.

ΓΝΩΜΗ Ας κάνει και η Τουρκία ένα βήμα

Του μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Άνθιμου

Οι δηλώσεις του κ. Ερντογάν και τώρα του κ. Νταβούτογλου, γνήσιων εκφραστών της ισλαμικής ιδεολογίας, αποδεικνύουν την πάντοτε υποτιμητική και εχθρική στάση απέναντί μας. Επομένως σε ό,τι αφορά και τα θέματα του τζαμιού και του κοιμητηρίου, εμφανίζονται διεκδικητικοί και δεν έλαβαν υπόψη τους ότι από την Ελλάδα είχαν γίνει προτάσεις. Η Ελλάδα πρότεινε πρώτον, να λειτουργήσει η Θεολογική σχολή της Χάλκης, δεύτερον, να επιτραπεί η τέλεσις τριών λειτουργιών κάθε καλοκαίρι στην Αγιά Σοφιά για τους χιλιάδες τουρίστες χριστιανούς ορθοδόξους που επισκέπτονται την Κωνσταντινούπολη και έναντι αυτών των δύο παραχωρήσεων η Ελλάδα θα συνεργήσει στην ανέγερση, που ήδη το κάνει, για ένα τζαμί στην Αθήνα και για ένα τζαμί και κοιμητήριο στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης. Επομένως η Ελλάδα έχει προηγηθεί στη συγκεκριμένη πρόταση. Για την Αθήνα έχει αρχίσει τις διαδικασίες για το τζαμί. Ας κάνει και από την πλευρά της η Τουρκία αυτά που πρέπει για τη Θεολογική σχολή της Χάλκης.

Μουσουλμανικό νεκροταφείο: Ο ένας πετά το μπαλάκι στον άλλον

Περισσότερο «ώριμο» σε σχέση με το θέμα του τεμένους παρουσιάζεται το ζήτημα της λειτουργίας μουσουλμανικού νεκροταφείου. Συζητήσεις έχουν γίνει αρκετές και εκτός αυτού και από πρακτικής πλευράς, η διευθέτησή του θεωρείται ευκολότερη.
Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές απόψεων κυρίως στο κρίσιμο θέμα της χωροθέτησής του. Η περιοχή στην οποία θα λειτουργήσει είναι το πλέον ακανθώδες θέμα. Επ’ αυτού υπάρχουν διισταμένες απόψεις. Αυτή τη στιγμή, πάντως, ουδείς φορέας ασχολείται με το θέμα. Ο ένας μεταφέρει την ευθύνη της απόφασης στον άλλον, παρότι όλοι αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα λειτουργίας του νεκροταφείου.

ΔΙΧΟΓΝΩΜΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΥΟΣΜΟ
Η πλευρά του δήμου Θεσσαλονίκης προτείνει τη χωροθέτηση μουσουλμανικού νεκροταφείου δίπλα στα χριστιανικά του Ευόσμου. Κάτι τέτοιο όμως βρίσκει αντίθετους τόσο τον δήμαρχο Κορδελιού – Ευόσμου όσο και τον μητροπολίτη Νεαπόλεως – Σταυρουπόλεως, οι οποίοι προτείνουν η χωροθέτηση του μουσουλμανικού νεκροταφείου να γίνει σε περιοχή, η οποία θα απέχει περίπου είκοσι χιλιόμετρα από τη Θεσσαλονίκη. Σχολιάζοντας τις αντιρρήσεις αυτές, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης είχε πει στη «Μ» ότι «για το χώρο του Ευόσμου έχουν γίνει όλες οι σχετικές προεργασίες. Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να το πιάσουμε το θέμα ξανά από την αρχή, αναζητώντας νέους χώρους».
Λανθασμένη θεωρεί τη θέση του κ. Μπουτάρη ο δήμαρχος Κορδελιού – Ευόσμου Στάθης Λαφαζανίδης. «Πρέπει επιτέλους να καθίσουμε όλοι μαζί και να συζητήσουμε σοβαρά αυτό το θέμα. Δεν μπορούν άλλοι να αποφασίζουν τι θα γίνει στον Εύοσμο», τονίζει. Επισημαίνει πως ο λόγος για τον οποίο θεωρεί ακατάλληλη την περιοχή δίπλα στο χριστιανικό νεκροταφείο δεν έχει να κάνει με τη γειτνίαση, «αυτό δεν ενοχλεί καθόλου». Εξηγεί πως σε σύντομο βάθος χρόνου, με τη ραγδαία εξάπλωση του δήμου είναι πολύ πιθανόν αυτή η περιοχή να ενταχθεί στο σχέδιο και να χρειαστεί να απομακρυνθεί ακόμη και το χριστιανικό νεκροταφείο. «Το μουσουλμανικό, όμως, θα είναι πολύ δύσκολο να φύγει, γιατί, όπως ξέρετε, οι μουσουλμάνοι δεν ξεθάβουν τους νεκρούς τους».
Η αρχική κατεύθυνση ήταν με το θέμα της χωροθέτησης να επιληφθεί ο Σύνδεσμος Δήμων Δυτικής Θεσσαλονίκης, στην ευθύνη του οποίου είναι η λειτουργία των χριστιανικών νεκροταφείων του Ευόσμου. Προς αυτόν είχε υποβάλει σχετικό αίτημα στις αρχές του χρόνου ο Πολιτιστικός Μορφωτικός Σύλλογος Μακεδονίας Θράκης. Απάντηση όμως δεν δόθηκε ποτέ. Τελικώς, πριν από μερικές εβδομάδες και λόγω των διαφωνιών που υπήρξαν, η υπόθεση μεταβιβάστηκε ατύπως στην Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας.

ΕΚΤΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
«Η ΠΕΔ δεν έχει την τυπική αρμοδιότητα για να ασχοληθεί με το ζήτημα. Ωστόσο, επειδή θεωρούμε ότι θα πρέπει να ιδρυθεί μουσουλμανικό νεκροταφείο, θα φροντίσουμε να κινήσουμε τις διαδικασίες μέσω των συναρμόδιων υπουργείων», επισημαίνει ο πρόεδρος της ΠΕΔ Σίμος Δανιηλίδης. Τονίζει ότι κατά τη γνώμη του ο χώρος του Ευόσμου είναι ακατάλληλος. «Είναι μικρός, δεν καλύπτει τις ανάγκες των μουσουλμάνων συμπολιτών μας και, λόγω της μη εκταφής των νεκρών τους, θα κορεστεί πολύ γρήγορα», αναφέρει. Τονίζει πως θα αναζητηθεί δημόσια αγροτική έκταση, σε περιοχή η οποία να εξυπηρετείται και συγκοινωνιακά, ώστε σε συνεργασία με τον τοπικό δήμο, στον οποίο θα ανήκει διοικητικά, να λειτουργήσει το νεκροταφείο. Σύμφωνα με πληροφορίες, κάποιες πρώτες συζητήσεις ως προς την πιθανή περιοχή λειτουργίας μουσουλμανικού νεκροταφείου έχουν γίνει. Κατάλληλες δημόσιες εκτάσεις υπάρχουν και στη Σίνδο, το Καλοχώρι, τα Διαβατά αλλά και προς τον Λαγκαδά. Ωστόσο, επίσημη πρόταση δεν υπάρχει.
Πέρα από τη χωροθέτηση, προς επίλυση είναι και το ζήτημα του φορέα, ο οποίος θα αναλάβει τη λειτουργία του νεκροταφείου. Θα είναι δημόσιο ή ιδιωτικό; Θα λειτουργεί υπό την ιδιοκτησία του Συνδέσμου Δήμων Δυτικής Θεσσαλονίκης ή κάποιου άλλου φορέα; «Όλα αυτά μπορούν εύκολα να λυθούν εφόσον λύσουμε προηγουμένως το ζήτημα της χωροθέτησης», τονίζει ο Χρήστος Ελευθεριάδης, εκπρόσωπος του δήμου Θεσσαλονίκης στον Σύνδεσμο.

ΜΟΝΟ ΣΤΗ ΘΡΑΚΗ Η οδύσσεια για μια ταφή
Το αυτονόητο δικαίωμα όταν πεθαίνει κάποιος να θάβεται με τη δέουσα αξιοπρέπεια και το τελετουργικό της θρησκείας του δεν ισχύει για τους έλληνες μουσουλμάνους, οι οποίοι ζουν εκτός Θράκης. Μουσουλμανικά νεκροταφεία λειτουργούν σήμερα μόνο στις μειονοτικές περιοχές της Ξάνθης και της Κομοτηνής. Εκεί μεταφέρονται οι σοροί όσων πεθαίνουν στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη και σ’ άλλες περιοχές της χώρας. Σύμφωνα με την ισλαμική παράδοση το σώμα του νεκρού πρέπει να ταφεί μέσα σε 24 ώρες, αφού προηγουμένως τηρηθεί με ευλάβεια το τελετουργικό καθώς για τους μουσουλμάνους απαιτείται να εξαγνιστεί το σώμα του νεκρού με νερό, εγχείρημα συχνά δύσκολο ακόμη και όταν οι γείτονες είναι συγκαταβατικοί. Όπως αναφέρει το μέλος του Πολιτιστικού Μορφωτικού Συλλόγου Μακεδονίας Θράκης Φερίτ Ισμαήλογλου «οι συνθήκες υπό τις οποίες κηδεύουμε τους νεκρούς μας είναι αναξιοπρεπείς. Δεν μπορούμε να τηρήσουμε ούτε τα έθιμά μας, αφού δεν υπάρχουν οι κατάλληλοι χώροι, αλλά ούτε και ο αναγκαίος χρόνος, καθώς θα πρέπει να μεταφέρουμε τον νεκρό εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Φανταστείτε», λέει, «πόσο χειρότερα είναι τα πράγματα για όσους πεθαίνουν στην Αθήνα ή και μακρύτερα, στην Πελοπόννησο ή σε νησιά». Ο κ. Ισμαήλογλου επισημαίνει και το σοβαρότατο οικονομικό πρόβλημα, αφού η μεταφορά κοστίζει πάρα πολύ. Στη Θεσσαλονίκη η μουσουλμανική κοινότητα αγόρασε ένα παλιό Citroen, με το οποίο δίκην νεκροφόρας μεταφέρονται οι σοροί στη Θράκη. «Το πιο απάνθρωπο, όμως, είναι η αποκοπή των συγγενών από τον νεκρό τους», υπογραμμίζει.
Πολύ χειρότερα είναι τα πράγματα για τους αλλοδαπούς μουσουλμάνους (Πακιστανούς, Αφγανούς κτλ.). Όσοι απ’ αυτούς πεθαίνουν, είτε θάβονται με έναν κωδικό σε κάποιο κοιμητήριο χωρίς καμία θρησκευτική τελετή είτε, εφόσον υπάρχει οικονομική δυνατότητα, στέλνονται οι σοροί τους στους οικείους τους, «ταξιδεύοντας» στον χώρο αποσκευών των αεροπλάνων μαζί με τα υπόλοιπα εμπορεύματα. Αυτό, όμως, προϋποθέτει ότι θα υπάρχουν τα αναγκαία περίπου 2.000 ευρώ.
Ν.Η.

ΓΝΩΜΗ Να λειτουργήσει πλησίον της πόλης

Του μητροπολίτη Νεαπόλεως και Σταυρουπόλεως Βαρνάβα

Το αίτημα των μουσουλμάνων συμπολιτών μας για τη λειτουργία κοιμητηρίου είναι δίκαιο. Έχουν έρθει στο γραφείο μου και το συζητήσαμε σε κλίμα αγάπης και κατανόησης. Εξήγησα στους εκπροσώπους της μουσουλμανικής κοινότητας ότι είμαι σύμφωνος στην εξεύρεση ενός χώρου για τη λειτουργία μουσουλμανικού κοιμητηρίου, καθώς, όπως ξέρετε, μικτά κοιμητήρια δεν προβλέπονται. Πρέπει να είναι ξεχωριστά αφού έχουμε διαφορετικές ταφικές και θρησκευτικές συνήθειες. Τους πρότεινα, και μου είπαν πως δεν έχουν αντίρρηση, να βρεθεί ένας χώρος σε μια απόσταση περίπου είκοσι χιλιομέτρων από τη Θεσσαλονίκη, ώστε να λειτουργήσει εκεί το μουσουλμανικό κοιμητήριο. Πιστεύω ότι αυτή είναι η καταλληλότερη λύση και όχι αυτή του Ευόσμου, δίπλα στο χριστιανικό κοιμητήριο.