Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ένας τομέας στον οποίον επιβάλλονται συγκλίσεις και συναινέσεις, για άλλη μια φορά εξαιτίας κυριολεκτικά ανεύθυνης συμπεριφοράς συγκεκριμένων πολιτικών χώρων, γίνεται πάλι τομέας απόκλισης και συγκρούσεων.
Αποπειράται σήμερα η Κυβέρνηση να εφαρμόσει μια θεσμική αλλαγή που είναι κρίσιμη και χρήσιμη για τη χώρα, όσον αφορά την πρωτοβάθμια φροντίδα και περίθαλψη. Έγιναν στο παρελθόν απόπειρες και εδώ το κόμμα που εκπροσωπώ έχει συγκεκριμένη κατάθεση έργου, έχοντας ουσιαστικά θεσμοθετήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας, με την αποφασιστική συμμετοχή και συμβολή σημαντικών προσωπικοτήτων στο παρελθόν που έχουν «αφήσει» το όνομά τους σ’ αυτή τη μεγάλη μεταρρύθμιση, η οποία κυριολεκτικά άλλαξε το χάρτη στο χώρο της υγείας.
Στον τομέα της πρωτοβάθμιας περίθαλψης, μολονότι το 2004 είχε υπάρξει θεσμοθέτηση, δυστυχώς η συνέχεια είναι αυτή που γνωρίζουμε όλοι. Η ίδια πάλι αναβλητικότητα, οι ίδιοι πάλι δισταγμοί, η ίδια και πάλι κυριαρχία του πολιτικού κόστους, τα ίδια συντεχνιακά συμφέροντα εμπόδισαν την εφαρμογή αυτής της μεταρρύθμισης. Σήμερα, μπροστά στην κρίση, γίνεται μια προσπάθεια να θεσμοθετηθεί με καθυστέρηση και να συγκροτηθεί η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας και η πρωτοβάθμια περίθαλψη.
Το νομοσχέδιο ήταν έτσι αρχικά, όπως εμφανίζεται τώρα; Προφανώς, όχι. Έγινε μια συστηματική δουλειά. Τουλάχιστον σε ό,τι μας αφορά από την πρώτη στιγμή, στην πρώτη συνεδρίαση θυμάμαι την τοποθέτηση του κ. Κουτσούκου που με πέντε ουσιαστικές κουβέντες περιέγραψε αυτό που θέλαμε, αυτό που εννοούμε εμείς ως μεταρρύθμιση. Σε πολύ μεγάλο ποσοστό αυτό που εμφανίζεται σήμερα το αντικατοπτρίζει. Το μετουσιώνει πράγματι σε σχέδιο νόμου.
Έτσι, λοιπόν, αντί να μιλάμε για τη ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων -που προφανώς και καλώς ενδιαφέρει τους γιατρούς και βεβαίως το ΣΥΡΙΖΑ γιατί θέλει να ψαρέψει ψήφους- αντί να μιλάμε γενικά και αφηρημένα για σημειακές αλλαγές στο χώρο της υγείας, καταθέσαμε πρόταση όπου, ναι, σήμερα μέσα στην κρίση, ακούμε τη φωνή του Έλληνα πολίτη.
Για πρώτη φορά μιλάει ο πολίτης, ο ασθενής. Γιατί μέχρι σήμερα αυτοί που μιλούσαν ήταν αυτοί που είχαν δυνατή φωνή και δυνατούς προστάτες, δηλαδή όσοι ενδιαφέρονταν να κερδοσκοπούν σ’ αυτό το χώρο και να προστατεύουν αποκλειστικά και μόνο τα συμφέροντά τους. Τις δικές τους φωνές ακούγαμε. Αυτοί ήταν κάθε μέρα, όπως λέμε, «πρώτο τραπέζι πίστα».
Τον Έλληνα ασθενή, τον Έλληνα πολίτη δυστυχώς κανένας δεν τον υπερασπίστηκε, κανένας δεν τον άκουσε, διότι και μέχρι τώρα είναι κροκοδείλια δάκρυα αυτά που δήθεν ακούγονται για την προστασία του Έλληνα πολίτη, γιατί το νομοσχέδιο βάζει με πολύ σαφή τρόπο και θεσμοθετεί συγκεκριμένες υποχρεώσεις του καινούργιου συστήματος πρωτοβάθμιας φροντίδας.
Κατ’ αρχάς, δεν κλείνει καμμία δομή. Συγκροτούνται σε ένα ενιαίο σύστημα. Όλα αυτά τα υπολειτουργούντα υποστελεχωμένα σκόρπια μαγαζάκια υπάρχει πλέον δυνατότητα να ενταχθούν μέσα σε ένα ενιαίο δίκτυο πρωτοβάθμιας φροντίδας, που εποπτεύεται από ποιους; Γιατί άκουσα κάποιον ανεξάρτητο Βουλευτή να λέει από την Αριστοτέλους. Δεν έχει διαβάσει το νομοσχέδιο. Όχι από την Αριστοτέλους, αλλά από τις αποκεντρωμένες περιφερειακές υπηρεσίες υγείας και μάλιστα, σε επίπεδο καλλικρατικού δήμου.
Κι εκεί, κύριε Υπουργέ, κάνω την πρώτη επισήμανση: Θα πρέπει να υπάρχει ουσιαστική εποπτεία κάθε μονάδας υγείας -γιατί τώρα και τα Κέντρα Υγείας φεύγουν από τα νοσοκομεία και πάνε στις ΥΠΕ- και να υπάρχει διοικούσα επιτροπή, στην οποία η αυτοδιοίκηση πρέπει να έχει ουσιαστικό ρόλο. Αυτό θα πρέπει να καταγραφεί. Το είχαμε ζητήσει. Θα πρέπει να υπάρχουν, επαναλαμβάνω, διοικούσες επιτροπές στις μονάδες της πρωτοβάθμιας φροντίδας και κυρίως, του νησιωτικού χώρου.
Δεύτερον, δεν χάνει κανένας από τους εργαζόμενους στον τομέα υγείας τη δουλειά του, εφόσον το επιθυμεί.
Κι εδώ ερχόμαστε στο μεγάλο ερώτημα: Θέλουμε ή δεν θέλουμε το σύστημα υγείας να είναι δημόσιο, με την έννοια η σχέση εργασίας να είναι πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης;
Εδώ κάποιοι θεωρητικά κι όταν ήταν εκ του ασφαλούς στο 4% έλεγαν πολύ ωραία «αριστερά» πράγματα. Σήμερα βέβαια που μας ενδιαφέρει να προσεγγίσουμε και συντηρητικούς χώρους για την ψήφο τους λέμε άλλα πράγματα. Να αποφασίσουμε λοιπόν τι θέλουμε. Πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης, όπως είναι όλοι οι εργαζόμενοι στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Ερώτημα: Με αυτούς τους μισθούς; Ναι, πράγματι υπάρχει ζήτημα και πρέπει να το απαντήσουμε. Δεν μπορεί να ζητάς από έναν εργαζόμενο να κλείσει το ιατρείο του –καλώς του το ζητάς- και να ενταχθεί με έναν μισθό, ο οποίος αυτή τη στιγμή αν δεν είναι στον αντίστοιχο μισθό του εργαζομένου του ΕΣΥ, είναι άδικος. Αυτό λοιπόν πρέπει να το δούμε.
Να ενταχθεί πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης στο ΕΣΥ, αλλά με αμοιβή αντίστοιχη με αυτή που έχουν οι γιατροί του ΕΣΥ εξ αρχής, μέχρι μετά το οκτάμηνο και όταν πλέον πάρει την κατάταξή του στο βαθμό του επιμελητή ή του διευθυντή ή οποιουδήποτε άλλου, να πάρει και τις αντίστοιχες αμοιβές, όπως παίρνει και ο γιατρός του ΕΣΥ.
Τρίτον, θα πρέπει η λειτουργία του καινούργιου συστήματος να παρακολουθείται, να στηρίζεται και να ελέγχεται. Το μεγάλο πρόβλημα των θεσμικών αλλαγών στην πατρίδα μας ήταν ότι έμεναν «μετέωρα βήματα πελαργού», δηλαδή θεσμοθετούμε κάτι, δεν το παρακολουθούμε, δεν το ενισχύουμε, δεν το διορθώνουμε. Για να μην έχει λοιπόν και αυτή η νέα προσπάθεια την ίδια κατάληξη, σημαίνει ότι θα πρέπει να παρακολουθήσουμε από κοντά την αλλαγή αυτή και να τη στηρίξουμε.
Δεν διατείνομαι ότι αυτή ήταν η μέγιστη φιλοδοξία μας. Δεν διατείνομαι ότι είναι το τέλειο νομοθέτημα. Για πρώτη φορά όμως γίνεται μία απόπειρα να συγκροτηθεί ο χώρος της πρωτοβάθμιας περίθαλψης με έναν τρόπο συστηματικό: Να είναι ο ΕΟΠΥΥ αγοραστής και όχι πάροχος υπηρεσιών υγείας, να υπάρχει αγορά υπηρεσιών υψηλής ποιότητας με το μικρότερο δυνατό κόστος, να υπάρχει σχέση κόστους και ποιότητας των υπηρεσιών.
Και τέλος, αγαπητοί φίλοι του ΣΥΡΙΖΑ, να υπάρχει και κάτι άλλο το οποίο, κατά την άποψή μου, είναι αριστερή και προοδευτική άποψη: Όχι γενικά και αφηρημένα «δώστε χρήματα στην υγεία», γιατί και στο παρελθόν δώσαμε κάποιες εποχές χρήματα στην υγεία κι έγινε το μεγάλο «πάρτι». Αυτό το «πάρτι» δεν έγινε από πέντε πολιτικούς, αλλά έγινε από ολόκληρους κλάδους. Εκεί το «πάρτι» ήταν ένα «πάρτι» γενικευμένο.
Άρα λοιπόν δεν είναι εκεί το σύστημα ούτε είναι στο «δώστε αμοιβές» γενικά και αφηρημένα. Αν θέλουμε να φτάσουμε σε ένα σύστημα όπου θα αξιολογείται η προσφορά και θα επιβραβεύεται, τότε δεν σημαίνει ότι ο κάθε γιατρός θα πρέπει να παίρνει στη βάση ενός ενιαίου μισθολογίου την αμοιβή του.
Διότι όσοι είναι γιατροί θα πρέπει να ξέρουν το εξής. Δεν σημαίνει ότι ένας αναισθησιολόγος σε ένα νοσοκομείο, που παρίσταται σε μία επέμβαση το χρόνο, θα πρέπει να αμείβεται το ίδιο με τον άλλον στο διπλανό νοσοκομείο, που κάθε ημέρα είναι στο χειρουργείο, είτε γιατί έτσι το θέλει είτε γιατί, εν πάση περιπτώσει, έτσι είναι διαρθρωμένη η δουλειά του.
Αν θέλουμε, λοιπόν, να μιλάμε για πραγματική αξιοκρατία και πραγματική επένδυση στην υγεία, θα πρέπει να είμαστε σοβαροί. Αξιολόγηση, παρακολούθηση του συστήματος, χρήματα όμως στοχευμένα. Πιστεύω ότι αυτό το νομοσχέδιο κάνει μία πρώτη απόπειρα να οργανώσει σοβαρά την πρωτοβάθμια περίθαλψη στη χώρα μας.
Ευχαριστώ.