Κύριοι συνάδελφοι, η συζήτηση για αυτό το σχέδιο νόμου διεξάγεται υπό τη σκιά του κ. Μπαλτάκου είτε το θέλουμε είτε όχι.
Θα έλεγα ότι είναι υποχρέωσή μας να υπενθυμίσουμε κάποια πράγματα. Μετά τις εκλογές και το αποτέλεσμα που έφερε στη Χρυσή Αυγή, κυρίως όμως μετά τις εμφανίσεις κάποιας δημοσκοπικής ενίσχυσης της Χρυσής Αυγής, η Νέα Δημοκρατία έχω τη σαφέστατη πεποίθηση ότι επέλεξε να υιοθετεί ακροδεξιές θέσεις σε σειρά ζητημάτων για να ανακόψει το ρεύμα προς τη Χρυσή Αυγή. Δεν υιοθέτησε απλώς ακροδεξιές θέσεις, έκανε και συγκεκριμένες επιλογές.
Θέλω να σας θυμίσω ότι το σύνολο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας -περί τους ογδόντα Βουλευτές- υπέγραψε ερώτηση η οποία –αν θυμάμαι καλά- δεν κατατέθηκε ποτέ, αλλά είδε το φως της δημοσιότητας, που έλεγε ότι οι μη Έλληνες στο γένος δεν μπορούν να εισάγονται σε σχολές των Ενόπλων Δυνάμεων. Θα πω μόνο ένα παράδειγμα. Οι Αρμένιοι της Αλεξανδρούπολης και όλης της Ελλάδας, βεβαίως, που ζουν πάντα στην Ελλάδα και είναι απολύτως Έλληνες, με βάση την ερώτηση αυτή δεν θα είχαν το δικαίωμα να εισέρχονται στις στρατιωτικές σχολές. Αυτό είναι ένα δείγμα γραφής.
Άλλο δείγμα γραφής: Θυμάστε την υπόθεση του αντιρατσιστικού. Απαιτήθηκε από συγκεκριμένους κύκλους της Κυβέρνησης με επικεφαλής τους τον κ. Μπαλτάκο –είναι βέβαιο τώρα πλέον- να μην έρθει το αντιρατσιστικό στη Βουλή.
Θέλω να σας θυμίσω την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για την ιθαγένεια, αλλά και τη στάση του ΠΑΣΟΚ στα συγκεκριμένα ζητήματα που προέκυψαν. Ήταν καθαρή, ήταν κρυστάλλινη και υπήρχε αντίδραση σε πρώτο χρόνο.
Θέλω να σας θυμίσω τις δηλώσεις του Προέδρου του ΠΑΣΟΚ, του κ. Βενιζέλου σε πρώτο χρόνο για την πολύ ισχυρή μειοψηφία που υπήρξε στην απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία δήλωσή του στήριζε πολιτικά ότι υπάρχει δυνατότητα να γίνει εκτελεστικός νόμος, ο οποίος θα στηριχθεί στην άριστα τεκμηριωμένη, αλλά και πολύ ισχυρή απόφαση της μειοψηφίας του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Θέλω να σας θυμίσω την απόσυρση του άρθρου 19 τελευταία, τη στάση του ΠΑΣΟΚ και τη στάση του ΠΑΣΟΚ σήμερα.
Αυτό που θέλω να πω είναι ότι οι διαφορές είναι υπαρκτές. Είναι ολοφάνερες και μέσα στην Κυβέρνηση και αυτό δεν μπορεί να περνάει απαρατήρητο. Θα έλεγα ότι ο ορυμαγδός των μέτρων του μνημονίου έχει αποχρωματίσει την πολύ καθαρή στάση του ΠΑΣΟΚ σε όλα αυτά τα ζητήματα.
Για το συγκεκριμένο θέμα που δημιουργήθηκε να πω ότι χωρίς αμφιβολίες υπάρχουν θύλακες στην Κυβέρνηση. Υπάρχει μία συγκεκριμένη κουλτούρα, η οποία κυριολεκτικά θα πρέπει να ξεριζωθεί και αυτό δεν πρέπει να γίνει απλώς με λόγια. Θα πρέπει να υπάρξουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες τώρα. Η επαναφορά του άρθρο 19, παραδείγματος χάριν, θα στείλει ένα μήνυμα. Το θέμα της ιθαγένειας θα στείλει επίσης ένα καθαρό μήνυμα. Ο αντιρατσιστικός νόμος επίσης είναι ένα θέμα, για το οποίο μπορούν να αναληφθούν πρωτοβουλίες για τις οποίες θα έλεγα ότι πρέπει να σπεύσει η Κυβέρνηση και εννοώ πρωτίστως το Κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Αυτά ως μία αναφορά στο κλίμα το οποίο υπάρχει αυτές τις ημέρες.
Ξεκινώ την αναφορά μου στο νομοσχέδιο με μία πολιτική προσέγγιση. Χρειάζεται να ξεπεράσουμε τη μικροψυχία μας, να δείξουμε γενναιοφροσύνη και να μην ψελλίζουμε, να το πούμε καθαρά ότι ο «Καλλικράτης» ήταν μία μεγάλη μεταρρύθμιση, μία θετική μεταρρύθμιση, ότι, εάν δεν υπήρχε, η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν θα είχε δυνατότητες αντίστασης σε ό,τι προέκυψε με το μνημόνιο και αυτό θα επαναλάβω ότι ήταν ένα στέρεο νομοθέτημα. Υπάρχουν βέβαια χωρίς αμφιβολία αδυναμίες, αλλά μία τόσο μεγάλη αλλαγή ήταν αδύνατον να μην χρειάζεται διευθετήσεις, μικροδιορθώσεις κ.λπ., οι οποίες ξεκίνησαν ακόμα από την τότε Κυβέρνηση και βεβαίως δεν έχει κανείς αντίρρηση να ξαναδούμε τέτοιου είδους ζητήματα. Θα πρέπει όμως να πούμε όλοι μαζί –η Νέα Δημοκρατία πρωτίστως- ότι πρόκειται για ένα θετικό νομοθέτημα.
Θα ήθελα να κάνω μία αναφορά για τη στάση του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτό το θέμα. Η κυρία Σακοράφα την οποία εκτιμώ ιδιαίτερα –και δεν είναι φιλοφρόνηση απλή αυτή, το λέω μετά λόγου γνώσεως- στην Επιτροπή έκανε μία μικρή αναφορά για κάποια κριτήρια, τα οποία στο μέλλον θα μπορούσαν να μας δώσουν τη δυνατότητα να επανεξετάσουμε τα ζητήματα του «Καλλικράτη».
Ουσιαστικά ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέτει θέμα «Καλλικράτη». Να προσθέσω, επίσης, ότι δεν είδα κανέναν εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ ούτε σε δήμους ούτε σε περιφέρειες που να θέτει τέτοιο ζήτημα. Έχουμε ένα περιουσιακό στοιχείο αυτήν τη στιγμή στη Δημόσια Διοίκηση της χώρας και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Μία νέα δομή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης –θα το επαναλάβω- νομικά στέρεα, την οποία θα πρέπει να αξιοποιήσουμε. Λάθη και αστοχίες, όπως προείπα, υπήρχαν. Κατά τη γνώμη μου τίποτα δεν είναι Βίβλος. Φυσικά, όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε το γεγονός ότι εφαρμόστηκε σε συνθήκες πρωτοφανούς δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης.
Όσοι ωστόσο αποδίδουν στον ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ την ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση, ας αναλογιστούν επαναλαμβάνω ποιες δυνάμεις αντίστασης έχει διέλθει η Τοπική Αυτοδιοίκηση και αν θα εξακολουθούσε να λειτουργεί στο επίπεδο των μικρών και ανίσχυρων δήμων και κοινοτήτων. Θα είχε σίγουρα ακυρωθεί κάθε δυνατότητα παροχής και των πιο στοιχειωδών υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Αν υπάρχει σήμερα το κράτος στην ελληνική περιφέρεια, στις γειτονιές των πόλεων, χωρίς αμφιβολία αυτό οφείλεται στην παροχή υπηρεσιών από την πλευρά της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και όχι της κεντρικής εξουσίας.
Να κλείσω αυτό το μέρος της ομιλίας μου, κύριε Υπουργέ, λέγοντας το εξής. Η κρίση δεν θα πρέπει να σταματήσει την προσπάθεια της αποκέντρωσης. Είναι εγκληματικό. Υπάρχουν ζητήματα που μπορούν να προχωρήσουν και πρέπει να προχωρήσουν ταχύτατα, τα οποία θα πρέπει να ξαναδεί το Υπουργείο.
Θέλω να πω ότι ανεστάλη με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου η μεταφορά διακοσίων αρμοδιοτήτων που είχαν προβλεφθεί ότι θα μεταβιβαστούν στα δύο χρόνια της μεταβατικής περιόδου. Η άποψή μου και η πρότασή μου, κύριε Υπουργέ, είναι ότι το Υπουργείο Εσωτερικών θα πρέπει να κάνει μια επανεκκίνηση της μεταβατικής περιόδου.
Υπάρχει σειρά αρμοδιοτήτων που ασκείται από τις περιφέρειες, από τις αποκεντρωμένες διοικήσεις, από τα Υπουργεία. Οι αρμοδιότητες αυτές ασκούνται από συγκεκριμένες υπηρεσίες και συγκεκριμένους υπαλλήλους. Η μεταφορά τους στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, εφόσον το έχουμε υιοθετήσει ως άποψη ότι θα πρέπει να μετακινηθούν στο πλαίσιο της αποκέντρωσης, δεν επιφέρει κανένα κόστος.
Στο πλαίσιο της κινητικότητας είδα πολύ ωραίες δηλώσεις του Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης για την κινητικότητα, χωρίς την απειλή απολύσεων κλπ. Ο κ. Μητσοτάκης υιοθετεί γνωστές θέσεις του ΠΑΣΟΚ και αυτό είναι πολύ θετικό γεγονός.
Η μεταφορά λοιπόν αυτών των αρμοδιοτήτων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση στο πλαίσιο της αποκέντρωσης, μαζί με τους υπαλλήλους που τις ασκούν, δεν επιφέρει κανένα απολύτως κόστος. Είναι μείζονα πολιτικά ζητήματα και κατά τη γνώμη μου, κύριοι Υπουργοί, εκεί θα κριθείτε. Υπάρχει πολιτική δουλειά ουσίας που μπορεί να γίνει αυτή την περίοδο.
Έρχομαι στο σχέδιο νόμου. Θέλω να πω προκαταβολικά ότι με την παραίτηση του κ. Μπαλτάκου δημιουργείται μάλλον ένα τεχνικό πρόβλημα. Έχω ατύπως κάποιες εκ των νομοθετικών βελτιώσεων που συζητήσαμε στην Επιτροπή. Φάνηκε μάλιστα ότι τις υιοθετείτε.
Χωρίς την υπογραφή του κ. Μπαλτάκου όμως δεν ξέρω πώς μπορούμε να τις συζητήσουμε εδώ. Υπάρχει ένα τυπικό ζήτημα και θα πρέπει να δοθούν κάποιες εξηγήσεις. Ίσως θα πρέπει να υπάρξει και μια αναβολή της επί των άρθρων συζήτησης για μια-δυο μέρες για να μπορέσουμε να κάνουμε μια συζήτηση ουσίας.
Θα σταθώ πολιτικά μόνο σε κάποια εκ των άρθρων, στα οποία έχουμε πρόβλημα. Το ένα είναι η εκλογή συμπαραστάτη. Νομίζω ότι δεν υπάρχουν λύσεις. Αν πάμε αντί των 2/3 στα 3/5, ουσιαστικά δίνουμε τη δυνατότητα στην πλειοψηφούσα παράταξη των δημάρχων και των περιφερειαρχών, που διαθέτουν την πλειοψηφία των 3/5, να επιλέγουν αυτοί τον συμπαραστάτη, να τον επιλέγει δηλαδή ο δήμαρχος. Έτσι χάνει ο θεσμός το στοιχείο της ανεξαρτησίας το οποίο έχει ως φιλοσοφία.
Είναι λοιπόν προτιμότερο να αποσυρθεί και ίσως να δούμε την υποχρέωση επαναφοράς ψηφοφοριών –το είπε κάποιος συνάδελφος εδώ- ανά δίμηνο, έτσι ώστε οι όποιοι δήμαρχοι και περιφερειάρχες δεν καταφέρουν να βρουν έναν άνθρωπο εγνωσμένου κύρους για να κάνει τη δουλειά αυτή, να είναι εκτεθειμένοι οι ίδιοι.
Θέλω να σταθώ στις συμβάσεις εποχικού προσωπικού. Εδώ υπάρχει, κύριοι Υπουργοί, ένα πρόβλημα που έχει στοιχεία διεξόδου με ευθύνη της Κυβέρνησης και θα ήθελα να με προσέξετε.
Κατ’ αρχήν, όταν μιλάμε για εποχικό και έκτακτο προσωπικό αναφερόμαστε σε νόμο του 1995, τόσο παλιά. Ο νόμος λειτουργεί είκοσι χρόνια. Αυτός λέει ότι σε πραγματικά έκτακτες ανάγκες μπορούν οι δήμαρχοι ή οι περιφερειάρχες να προσλαμβάνουν διμηνίτες –αυτός είναι ο όρος που έχει επικρατήσει- χωρίς καμμία διαδικασία για να αντιμετωπίσουν τις έκτακτες ανάγκες.
Έρχεται τώρα η Κυβέρνηση και λέει ότι οι δίμηνες συμβάσεις γενικώς και αορίστως θα μπορούν να είναι τετράμηνες. Τι θα συμβεί; Εικάζω ή μάλλον είμαι σχεδόν βέβαιος ότι στο διάβα του χρόνου οι δήμαρχοι, οι εκλεγμένοι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν θα ζητούν συμβάσεις ορισμένου χρόνου, γιατί θα υπόκεινται στη δοκιμασία του ΑΣΕΠ.
Να κάνω εδώ μια παρένθεση λέγοντας ότι αυτή η διαδικασία πρόσληψης συμβασιούχων ορισμένου χρόνου κρατάει ένα μήνα. Είναι ειδική διαδικασία που προβλέπεται επακριβώς.
Αν πάμε σε τετράμηνες συμβάσεις για έκτακτες ανάγκες είναι βέβαιο ότι θα παίρνουμε για τέσσερις μήνες κάποιους και μόλις λήγει η σύμβασή τους θα παίρνουμε για τέσσερις μήνες κάποιους άλλους και θα εξαιρέσουμε μία μεγάλη περιοχή του δημοσίου από τις διαδικασίες ΑΣΕΠ. Έχω τη γνώμη ότι αυτό σήμερα στην πατρίδα μας θα ήταν εγκληματικό.
Το αδιέξοδο που υπάρχει, κύριε Υπουργέ, είναι στο θέμα της απαγόρευσης –τώρα με τη διάταξη λέτε ένα μήνα πριν τις εκλογές- νέων προσλήψεων μέχρι και την έναρξη της νέας θητείας. Τι θα γίνει για κρίσιμες υπηρεσίες, δασοπυροσβέστες, ναυαγοσώστες κλπ; Δεν μπορεί να υπάρχει μία γενική διάταξη και να καταργήσει αυτό το οποίο υιοθετήθηκε την προηγούμενη φορά για όλη την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Θα πρέπει όμως το ζήτημα να αντιμετωπιστεί.
Κατά την προσωπική μου άποψη, η ευθύνη της Κυβέρνηση είναι τεράστια γιατί δεν εκδόθηκε η ΠΥΣ. Έπρεπε να είχαν εγκριθεί αυτά. Καμμία απολύτως δικαιολογία δεν υπάρχει. Νομίζω ότι υπάρχει ολιγωρία. Δεν ξέρω αν υπάρχει ολιγωρία στα Υπουργεία, αλλά σίγουρα θα υπάρχει κι εκεί. Δεν ξέρω πόση ολιγωρία υπάρχει στις αποκεντρωμένες διοικήσεις, αλλά εκτιμώ ότι κι εκεί υπάρχει. Έχω την πληροφόρηση ότι δεν υπήρξε ολιγωρία από τους δήμους και ότι οι δήμοι έγκαιρα έκαναν τα αιτήματά τους.
Είναι ένα ζήτημα το οποίο θα μας προκύψει. Μέχρι την Τρίτη θα πρέπει να το δείτε. Εμείς θετικά θέλουμε να το αντιμετωπίσουμε. Μία σκέψη είναι να επεκταθεί η δυνατότητα ενεργοποίησης των συμβάσεων ορισμένου χρόνοι οι οποίες δεν υλοποιήθηκαν το 2013. Αυτό το έχουμε ξανακάνει ή το έχετε ξανακάνει, αν θυμάμαι καλά, στο παρελθόν. Επομένως, να λυθεί το ζήτημα με αυτό τον τρόπο. Εκεί εκτιμώ ότι κάποιοι δήμοι θα έχουν πρόβλημα, αλλά αν αυτοί οι δήμοι είναι λίγοι -εσείς θα μας το πείτε- μπορούν να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα με δύο δίμηνα.
Όσον αφορά το άρθρο 8, συμφωνώ απόλυτα με τον έλεγχο νομιμότητας αποφάσεων ΔΕΥΑ και μονομετοχικών ΑΕ των ΟΤΑ. Εξαιρούνται όμως οι πολυμετοχικές. Πόσες είναι αυτές; Τι εννοώ με τον όρο πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες; Με τον όρο πολυμετοχικές ανώνυμες εταιρείες εννοώ αυτές που πρέπει να μπαίνουν στη διαδικασία του ελέγχου νομιμότητας και είναι αυτές στις οποίες η Τοπική Αυτοδιοίκηση –δύο δήμοι, δήμος και περιφέρεια- έχουν πάνω από το 50% των μετοχών.
Έχω τη γνώμη ότι προστατεύουμε τους δημάρχους, γιατί είναι δοκιμασία πραγματικά να τους στέλνουμε στα διοικητικά δικαστήρια. Πιθανόν το θέμα να μην είναι μεγάλο, κύριε Υπουργέ, αλλά μπορείτε να βρείτε από τις υπηρεσίες του Υπουργείου πόσες πλέον είναι αυτές οι πολυμετοχικές εταιρείες. Έχω τη γνώμη ότι είναι αρκετές.
Θέλω να κάνω μία αναφορά στο άρθρο 16 κι εδώ θέλω να με προσέξουν όλοι οι συνάδελφοι. Πρόκειται για μετακίνηση υπαλλήλων ΟΤΑ. Πραγματικά είναι ένα εύστοχο άρθρο, που δίνει τη δυνατότητα στους δημάρχους και τους περιφερειάρχες για καλύτερη αξιοποίηση του προσωπικού τους.
Υπάρχει όμως μία εξαίρεση –μαθαίνω- στις νομοτεχνικές βελτιώσεις για τους υπαλλήλους των ΚΕΠ. Η εξαίρεση για τους υπαλλήλους των ΚΕΠ, που είναι διαπιστευμένοι υπάλληλοι ειδικής κατηγορίας, ισχύει από την ημέρα της ίδρυσης των ΚΕΠ ακριβώς για να προστατεύσουν αυτές τις υπηρεσίες.
Εγώ λέω ότι δεν μπορούμε να θέσουμε υπό δοκιμασία αυτού του είδους τις υπηρεσίες. Λέω όμως και κάτι άλλο γιατί το διαπιστώνω: Υπάρχουν ΚΕΠ τα οποία έχουν υπεράριθμους υπαλλήλους και στα οποία είναι αναγκαίο ο δήμαρχος να μετακινήσει κάποιους ανθρώπους. Μία γενική διάταξη δεν μπορεί να τα κάνει και τα δύο. Μία διάταξη όμως με κάποια κριτήρια για τα οποία θα μας βοηθήσει το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης -που απ’ ό,τι πληροφορούμαι αρνείται να συμφωνήσει σε αυτή τη μετακίνηση και ζητά γενικώς εξαιρέσεις- σε μία συζήτηση μαζί τους μέχρι την Τρίτη, θα μας λύσει το πρόβλημα. Γιατί πραγματικά υπάρχουν φαινόμενα παράλογα με ΚΕΠ που έχουν πέντε με έξι υπαλλήλους κλπ.
Όσον αφορά το άρθρο 21, προσέξτε τι λέει ακριβώς για να ξέρετε ότι δεν μπορούμε να καταργούμε κατακτήσεις κυριολεκτικά της ελληνικής πολιτείας. Το άρθρο 21 λέει τα εξής: «Η επιχορήγηση φορέων που αναπτύσσουν πολιτιστικού χαρακτήρα δραστηριότητες ή προωθούν τουριστικές δομές οι οποίες συμβάλλουν στην τουριστική ανάπτυξη και προβολή του δήμου εντός του ορίου του οποίου υπάγονται, καθορίζεται με βάση τα έσοδα από ίδιους πόρους ή από το τέλος αυτοφορολόγησης όπου αυτό υφίσταται ή σε συνδυασμό και των δύο».