Επιφυλακτικοί ως προς την προοπτική ανάπτυξης με την ιδιωτικοποίηση του αεροδρομίου “Μακεδονία” είναι τουριστικοί φορείς της πόλης. Αν και δεν είναι αντίθετοι στην προωθούμενη παραχώρηση στη γερμανική Fraport, θεωρούν ότι μόνον η διατήρηση του κόστους πτήσεων σε χαμηλά επίπεδα θα μπορέσει να τονώσει την επιβατική κίνηση προς όφελος της οικονομίας της πόλης.
Οι εργαζόμενοι από την άλλη υποστηρίζουν ότι η ιδιωτικοποίηση των περιφερειακών αεροδρομίων πλήττει το δημόσιο συμφέρον και την εθνική τουριστική στρατηγική και ετοιμάζουν προσφυγή στο ευρωπαϊκό δικαστήριο. Την ίδια ώρα η ολοκλήρωση των έργων επέκτασης του διαδρόμου προσαπογειώσεων 10-28 του “Μακεδονία” στη θάλασσα και της αναβάθμισης του χερσαίου τμήματος παρουσιάζει σημαντική καθυστέρηση και ο υπάρχων αεροσταθμός θεωρείται μικρός, για να εξυπηρετήσει την προσδοκώμενη αύξηση της κίνησης.
“Κατά την εκτίμησή μου η ιδιωτικοποίηση θα έχει θετικά αποτελέσματα. Θα αναλάβει ένας ιδιωτικός φορέας να αναπτύξει περισσότερο το αεροδρόμιο, να δημιουργήσει εταιρεία marketing, η οποία θα ασχοληθεί να προσελκύσει νέες αεροπορικές εταιρείες και συνδέσεις. Όσο τα αεροδρόμια παραμένουν σε κρατικό φορέα, περιμένουμε στην τύχη να έρθει κάποια εταιρεία, για να μας συνδέσει με άλλους προορισμούς”, αναφέρει στη “ΜτΚ” ο Δημήτρης Μαντούσης, τουριστικός πράκτορας.
“Από την άλλη όμως είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα αυξηθεί το κόστος. Τη στιγμή που θα αναπτυχθεί το αεροδρόμιο είτε με την επέκταση του διαδρόμου είτε με την αναβάθμιση των χώρων αναμονής ή με άλλες παρεμβάσεις είναι θεμιτό να υπάρξει αυτή η αύξηση. Εάν συγκρίνουμε το αεροδρόμιο ‘Ελ. Βενιζέλος’ με το ‘Μακεδονία’ νιώθουμε σαν φτωχοί συγγενείς. Η εικόνα που δίνουμε, όταν μπαίνουμε στην αίθουσα αφίξεως του αεροδρομίου ‘Μακεδονία’, που είναι σκοτεινή χωρίς καλό φωτισμό, με εμφανή τη βρομιά, δεν είναι η καλύτερη. Η κατάσταση πρέπει να βελτιωθεί”, εξηγεί ο κ. Μαντούσης και υπογραμμίζει: “Η άποψη των φορέων όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση είναι θετική. Το ‘Ελ. Βενιζέλος’ έχει μία εταιρεία marketing, η οποία το μόνο που κάνει είναι να ασχολείται με δορυφόρους που στέλνει σε διάφορες εταιρείες, για να τους πείθει να έρχονται στην Ελλάδα, και ανοίγουν καινούργιες συνδέσεις με το αεροδρόμιο Αθηνών.
Αντίστοιχα κάτι τέτοιο θα συμβεί και με το αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης, όταν ιδιωτικοποιηθεί. Εφόσον η επιβάρυνση είναι στα 2 ή 3 ή 4 ευρώ ανά επιβάτη, όσον αφορά αυτούς που θα αναχωρούν από τη Θεσσαλονίκη, θα ισοσταθμεί με την ανάπτυξη και τη βελτίωση των υποδομών του αεροδρομίου. Δεν νομίζω ότι θα γίνουν πανάκριβα τα εισιτήρια. Πιθανόν να επιβαρυνθούν με κάποιο τέλος, όπως είναι το ‘Σπατόσημο’, που έχει μία διαφορά με τα άλλα αεροδρόμια της ενδοχώρας 2 με 3 ευρώ. Αντίστοιχη θα είναι η επιβάρυνση και από το ‘Μακεδονία’”, υποστηρίζει ο κ. Μαντούσης.
“Εάν η ιδιωτικοποίηση έχει ως αποτέλεσμα να επενδυθούν χρήματα, να αναπτυχθεί το αεροδρόμιο, να γίνει αξιοπρεπές και να βοηθηθεί η πόλη μας, είμαστε θετικοί. Εάν όμως γίνουν πιο ακριβοί οι φόροι και δεν μπορούμε να έχουμε φθηνές πτήσεις, τότε είμαστε αντίθετοι”, δηλώνει ο Μιχάλης Ζορπίδης, πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου.
Η ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΟΣΥΠΑ
Οι εργαζόμενοι στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας διά των συνδικαλιστικών οργάνων τους εξέφρασαν οργή, απογοήτευση και θλίψη για τις εξελίξεις, ενώ η Ομοσπονδία Συλλόγων Υπαλλήλων Αεροπορίας προανήγγειλε προσφυγές στα ευρωπαϊκά δικαστήρια και στην επιτροπή ανταγωνισμού της Ε.Ε.
Η ΟΣΥΠΑ έθεσε δημόσια ερωτήματα, μεταξύ των οποίων γιατί προχώρησε η διαδικασία παραχώρησης, όταν όλοι οι εμπλεκόμενοι υπουργοί της παραιτηθείσας κυβέρνησης δημόσια έχουν καταγγείλει την αποικιοκρατική φιλοσοφία της σύμβασης και το ότι είναι μη συμφέρουσα για την ελληνική οικονομία και τις τοπικές κοινωνίες. Υπενθυμίζει ότι ο ίδιος ο αν. υπουργός Υποδομών με δημόσιες τοποθετήσεις του “εκφράζει την αγωνία του για τον κίνδυνο διεκδίκησης από τον παραχωρησιούχο των αεροδρομίων τεράστιων οικονομικών αξιώσεων για πράξεις και παραλείψεις του ελληνικού δημοσίου, οικονομικών αξιώσεων που όχι μόνον αντισταθμίζουν το υποτιθέμενο υψηλό τίμημα παραχώρησης, αλλά θα αναγκάσουν τον έλληνα φορολογούμενο να πληρώσει και από πάνω για μία συμφωνία που δεν γνωρίζει τι κρύβει”.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει εμμέσως ότι δεν συνυπολογίστηκαν στη συμφωνία που είναι προς υπογραφή οι μεγάλες δαπάνες που θα απαιτηθούν για τις απαλλοτριώσεις και τις παρεμβάσεις στις υποδομές των αεροδρομίων, προκειμένου να πιστοποιηθούν από την ΥΠΑ, όπως επιβάλλουν οι διεθνείς, ευρωπαϊκοί και εθνικοί κανονισμοί, με αποτέλεσμα να κληθεί ο έλληνας φορολογούμενος να πληρώσει τις “παραλείψεις” αυτές. Επίσης τονίζει ότι κανένας από τους αρμόδιους δεν έλαβε υπόψη τις καταγγελίες που υπάρχουν σε διεθνές επίπεδο για τη συμπεριφορά της Fraport όχι μόνον σε σχέση με τα εργασιακά αλλά και με τη μη συμμόρφωσή της στις εθνικές νομοθεσίες (αεροδρόμιο Βαλτιμόρης ΗΠΑ, αεροδρόμιο Μανίλας Φιλιππίνες κ.λπ.).
Οι συνδικαλιστές κατακρίνουν το γεγονός ότι όχι μόνον δεν έγινε επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας, όπως σε όλους τους τόνους δήλωνε η παραιτηθείσα κυβέρνηση, αλλά η συμφωνία αυτή κρατιέται ακόμη επτασφράγιστο μυστικό, παρότι οδεύει προς υλοποίηση. Υποστηρίζουν ότι το μόνο που πραγματεύεται η συμφωνία παραχώρησης είναι η αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος, καθώς τα ελληνικά κρατικά αεροδρόμια γίνονται γερμανικά κρατικά, και πως δεν λαμβάνονται υπόψη οι σφοδρές αντιδράσεις όλων των τοπικών φορέων, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των επιχειρηματιών του κλάδου πανελληνίως. “Γιατί δεν ενημερώνεται ο ελληνικός λαός ότι η συμφωνία αυτή παραδίδει αμαχητί την τουριστική πολιτική της χώρας σε γερμανικά συμφέροντα, τα οποία πλέον καθετοποιούν την παραγωγή του τουριστικού προϊόντος (γερμανός tour operator, γερμανική αεροπορική εταιρεία, γερμανικά ξενοδοχεία, γερμανικά αεροδρόμια); Με την καθετοποίηση αυτή τα έσοδα από την όλη δραστηριότητα θα παραμένουν μέσα στο σύστημα και μόνον ψίχουλα θα πέφτουν στην τοπική οικονομία. Οι αγώνες μας εκτός από συνδικαλιστικοί θα είναι και νομικοί. Με προσφυγές στα ευρωπαϊκά δικαστήρια και στην επιτροπή ανταγωνισμού της Ε.Ε. καλούμε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να συμπαρασταθούν στον αγώνα μας για σύγχρονα, αξιοπρεπή, ασφαλή ελληνικά κρατικά αεροδρόμια, που θα αποτελούν μοχλό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας και δεν θα εξυπηρετούν άλλα συμφέροντα, που θα διοχετεύουν με τους γνωστούς τρόπους τα κέρδη τους στο εξωτερικό και όχι στην ανάπτυξη της Ελλάδας”, τονίζει η ΟΣΥΠΑ.
ΕΛΛΙΠΕΙΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Οι υποδομές του “Μακεδονία” θεωρούνται ανεπαρκείς, ενώ, ακόμη κι όταν ολοκληρωθεί η επέκταση του διαδρόμου προσαπογειώσεων 10-28 στη θάλασσα και θα γίνονται υπερατλαντικές πτήσεις, δεν θα υπάρχει ικανός αεροσταθμός, για να υποδεχτεί τους αυξημένους επιβάτες, γεγονός που καταδεικνύει ότι ο σχεδιασμός για την ανάπτυξη του αεροδρομίου είναι ελλιπής. Το κτίριο του επιβατικού σταθμού δεν χωρά πάνω από 150 άτομα στο χώρο υποδοχής των επιβατών έξτρα Σέγκεν, δηλαδή των ταξιδιωτών από υπερατλαντικές πτήσεις.
Στο αεροδρόμιο “Μακεδονία” βρίσκονται σε εξέλιξη οι εργασίες εκσυγχρονισμού και επέκτασης βάσει master plun που εκπονήθηκε με συνολικό προϋπολογισμό 900 εκατ. ευρώ. Τα πρώτα σχέδια για τον εκσυγχρονισμό του αεροδρομίου, τα οποία αποτέλεσαν τη βάση για το master plan ανάπτυξης του κρατικού αερολιμένα, παρουσιάστηκαν το 1993 από τον τότε πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, ενώ οι πρώτες εργασίες άρχισαν το 1994. Το 1997 από το βήμα της ΔΕΘ εξαγγέλθηκαν για πρώτη φορά τα έργα αναβάθμισης του αεροδρομίου από τον τότε πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη. Στο σχέδιο περιλήφθηκαν μεταξύ άλλων η κατασκευή του κόμβου δύο οδικών προσβάσεων στο αεροδρόμιο, παράλληλου τροχιόδρομου στο διάδρομο 10-28, ο νέος εμπορευματικός σταθμός, η επέκταση του δαπέδου στάθμευσης των αεροσκαφών, του διαδρόμου 10-28 κατά 1.000 μέτρα στη θάλασσα, πάρκιγκ, κέντρο ελέγχου κ.λπ. Συνολικά προβλέπονταν δεκαεννέα παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων και η ανέγερση νέου αεροσταθμού, παραπλεύρως του παλαιού, ο οποίος θα μπορεί να εξυπηρετεί σε ώρες αιχμής περίπου 3.600 επιβάτες την ώρα.
Η κατασκευή αεροσταθμού ναυάγησε το 2005 ελλείψει κονδυλίων και οι εκάστοτε κυβερνητικοί παράγοντες υποστηρίζουν ότι η επένδυση θα γίνει από τον ιδιώτη που θα αναλάβει τη λειτουργία του αεροδρομίου. Η χρηματοδότηση όμως ενός τέτοιου έργου από ιδιώτη -κοστίζει αρκετά εκατομμύρια ευρώ- εκτιμάται ότι θα γίνει με αύξηση του κόστους των τελών. Στελέχη της ΥΠΑ αναφέρουν ότι σε μία τέτοια περίπτωση οι αερομεταφορείς μικρού κόστους, που σήμερα επιχειρούν από το “Μακεδονία” αλλά και άλλες αεροπορικές εταιρείες, ενδεχομένως να εγκαταλείψουν το αεροδρόμιο και να μετακομίσουν στα Σκόπια, στη Σόφια και στην Κωνσταντινούπολη. Έτσι οι φορείς της Θεσσαλονίκης, όπως η Ένωση Ξενοδόχων, ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Μεταφορών Β.Ε., το ΤΕΕ/ΤΚΜ, έχουν επισημάνει την αναγκαιότητα ανέγερσης νέου αεροσταθμού, κάτι το οποίο πρέπει να τεθεί ως όρος σε οποιαδήποτε διαδικασία ανάπτυξης ή εκμετάλλευσης του “Μακεδονία”.
ΕΡΓΑ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ
Στο “Μακεδονία” σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη δύο εργολαβίες. Η πρώτη αφορά την επέκταση του διαδρόμου προσαπογειώσεων 10-28 και του παράλληλου τροχιόδρομου κατά 1.000 μέτρα μέσα στη θάλασσα. Επιχώνεται θαλάσσιο τμήμα μήκους 1.064 μέτρων και πλάτους 450 μ. Ο προϋπολογισμός του έργου ανερχόταν στα 246 εκατ. ευρώ, αλλά το ανέλαβε η κοινοπραξία Αθηνά ΑΤΕ-Άκτωρ ΑTΕ με προσφορά που έφτασε τελικά τα 163 εκατ. ευρώ (αρχικά ήταν 111 εκατ. ευρώ). Στόχος είναι ο διάδρομος να διαθέτει τελικά μήκος 3,4 χλμ., ώστε να μπορεί να εξυπηρετεί μεγάλα αεροσκάφη και υπερατλαντικές πτήσεις. Η σύμβαση υπογράφηκε τον Οκτώβριο του 2005 με αρχική ημερομηνία ολοκλήρωσης τον Ιούλιο 2011, αλλά έπειτα από καθυστερήσεις σήμερα έχει ημερομηνία περαίωσης την 31η Δεκεμβρίου 2015 και υπολογίζεται ότι θα ολοκληρωθεί στα μέσα του 2016. Στους λόγους των καθυστερήσεων είναι και η αλλαγή της περιοχής λήψης αδρανών υλικών, όπως και η πρόσκαιρη διακοπή της χρηματοδότησης. Τα υλικά μεταφέρονται από το Λιτόχωρο διά θαλάσσης (σε απόσταση 120 χλμ.) αντί του προβλεπόμενου από τη μελέτη Αγίου Αντωνίου Θεσσαλονίκης, διά ξηράς (σε απόσταση 22 χλμ.).
Η δεύτερη εργολαβία αφορά την αναβάθμιση του υπάρχοντος χερσαίου τμήματος του διαδρόμου 10-28, στο μήκος των 2,4 χλμ., η οποία κρίθηκε αναγκαία, ώστε να μπορέσει να κουμπώσει τεχνικά στο νέο τμήμα της επέκτασης. Στις εργασίες σημειώθηκε ένας χρόνος καθυστέρησης εξαιτίας της αποκάλυψης παλαιών βομβών που έπρεπε να απομακρυνθούν. Η εκκαθάριση του διαδρόμου από τις βόμβες άρχισε στις 18 Νοέμβριου 2013 από το Τάγμα Εκκαθαρίσεων, το οποίο αποδίδει σταδιακά το χώρο για τις εργασίες αναβάθμισης του διαδρόμου, που είχαν διακοπεί από τις 14 Μαρτίου 2013 και επανεκκίνησαν μέσα στις πρώτες εβδομάδες του α’ τριμήνου του 2014.Το έργο δημοπρατήθηκε με προϋπολογισμό 38,7 εκατ. ευρώ και ανάδοχος είναι η ΕΤΕΘ Α.Ε., η οποία έδωσε έκπτωση 40,18% και οικονομική προσφορά 25,1 εκατ. ευρώ. Υπολογίζεται ότι θα έχει ολοκληρωθεί στα τέλη του 2016.
ΤΑ ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ
Επιστήμονες έχουν καταθέσει κατά καιρούς την άποψη ότι η περιοχή της Μίκρας, στην οποία λειτουργεί σήμερα το “Μακεδονία”, παρουσιάζει μειονεκτήματα για την ανάπτυξη ενός υπερσύγχρονου αεροδρομίου. Σύμφωνα με τις απόψεις έγκυρων πανεπιστημιακών αποτελεί το επίκεντρο της ομίχλης της ευρύτερης περιοχής, είναι κυκλωμένη από τον αστικό ιστό με δύσκολη πρόσβαση μέσω του πολεοδομικού συγκροτήματος Θεσσαλονίκης.
Σε περίπτωση πυκνής ομίχλης το σύστημα τυφλής προσγείωσης ILS II, που βρίσκεται εγκατεστημένο στο διάδρομο προσαπογειώσεων 16/34, δεν μπορεί να εγγυηθεί την αδιάκοπη λειτουργία του αεροδρομίου. Το σύστημα, το οποίο εγκαταστάθηκε στα τέλη του 2002 και κόστισε 3,5 δισ. δρχ. (10 εκατ. ευρώ), έχει τη δυνατότητα να καθοδηγεί τα αεροσκάφη με ηλεκτρονικό τρόπο σε κοντινή απόσταση με το διάδρομο. Ωστόσο, όταν η ομίχλη είναι έντονη, δεν μπορεί να ανταποκριθεί. Η εμφάνιση της ομίχλης έχει οικονομικές επιπτώσεις για το αεροδρόμιο. Υπολογίστηκε ότι εξαιτίας της σημειώνονται κατά μέσο όρο 300 ώρες καθυστερήσεων στις πτήσεις αεροσκαφών. Ένα από τα κύρια επακόλουθα του φαινομένου είναι και οι 25 με 30 πτήσεις που ακυρώνονται κάθε χρόνο.
Τοπική Αυτοδιοίκηση: Υπέρ της αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας και του αεροδρομίου
Της Φανής Σοβιτσλή, fanisovi@gmail.com
Θετικοί στην προοπτική της παραχώρησης του αεροδρομίου Μακεδονία σε ιδιώτη εμφανίζονται οι φορείς της τοπικής αυτοδιοίκησης στη Θεσσαλονίκης, εκτιμώντας ότι εφόσον η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας δεν μπορεί να γίνει από κρατικούς πόρους, ο ιδιωτικός τομέας προκρίνεται ως λύση για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση του αερολιμένα. Οι αιρετοί υποστηρίζουν μάλιστα, ότι η αξιοποίηση του “Μακεδονία” θα πρέπει να έχει ως κύριο γνώμονα την προώθηση επενδύσεων με νέα κεφάλαια, που αφενός θα δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και έσοδα για τα κρατικά ταμεία και αφετέρου θα αναβαθμίσουν και θα επεκτείνουν τις υφιστάμενες υποδομές.
Η διοίκηση της περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, επισημαίνει ότι έχει κάθε λόγο να υποστηρίζει την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας κι αυτό γιατί, όπως αναφέρει, ο νομός Θεσσαλονίκης διαθέτει σημαντικές μονάδες υποδομής τόσο συνολικά, όσο και ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη, όπως μεταξύ άλλων το λιμάνι, το αεροδρόμιο και τη Διεθνή Έκθεση, που πρέπει να αναβαθμιστούν και να εκσυγχρονιστούν. “Το κράτος δεν έχει τους απαραίτητους πόρους και για αυτό πιστεύουμε ότι τα κεφάλαια και οι νέες επενδύσεις θα έρθουν από τον ιδιωτικό τομέα είτε μέσω της παραχώρησης χρήσης και των ιδιωτικοποιήσεων, είτε μέσα από την είσοδο στρατηγικών επενδυτών και τις συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα” τονίζει μεταξύ άλλων ο περιφερειάρχης, Απόστολος Τζιτζικώστας.
Ωστόσο, διευκρινίζει ότι “η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας πρέπει να έχει ως κύριο γνώμονα την προώθηση επενδύσεων με νέα κεφάλαια. Ένα σύγχρονο δίκτυο υποδομών είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη των μεταφορών, των εξαγωγών, του τουρισμού και της αγροτικής οικονομίας, κλάδους στους οποίους διαθέτουμε σημαντικά συγκριτικά πλεονεκτήματα. Η παραχώρηση χρήσης του αεροδρομίου Μακεδονία και η ρητή δέσμευση για την ύπαρξη επενδυτικού πλάνου στην προσφορά του αναδόχου, που θα βοηθήσει στην ολοκλήρωση επιτέλους, των έργων και των επεκτάσεων που απαιτούνται, κινείται προς αυτήν την κατεύθυνση και μας βρίσκει απόλυτα σύμφωνους” υπογραμμίζει ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας.
Απόλυτα σύμφωνη βρίσκει και τη διοίκηση του δήμου Θεσσαλονίκης η παραχώρηση χρήσης του αεροδρομίου Μακεδονία σε ιδιώτη επενδυτή. Ό αντιδήμαρχος τουρισμού, Σπύρος Πέγκας μιλώντας στη “ΜτΚ” ανέφερε ότι το αεροδρόμιο έχει φτάσει στα όρια λειτουργίας του εδώ και καιρό. Και αυτό, όπως λεει, φαίνεται τόσο από τα check in, όσο και από το fast plane (γρήγορο πέρασμα στον έλεγχο) σύστημα, το οποίο στο αεροδρόμιο της πόλης έχει καταργηθεί.
“Στα αρνητικά του αεροδρομίου της πόλης είναι οι μεγάλες αναμονές, με αποτέλεσμα να χάνονται πτήσεις και να παρατηρούνται καθυστερήσεις στους ελέγχους. Από την άλλη, στα θετικά είναι η μεγάλη αύξηση του τουρισμού στο αεροδρόμιο Μακεδονία, καθώς εκτιμάται ότι φέτος είχαμε αφίξεις 300.000 τουριστών” επισήμανε ο κ. Πέγκας και πρόσθεσε ότι η διοίκηση του δήμου Θεσσαλονίκης θεωρεί ότι είναι θετικό το πρόσημο του τουρισμού, παρά τα προβλήματα που ανέκυψαν το προηγούμενο διάστημα.
Αναφερόμενος στις παθογένειες των υφιστάμενων υποδομών, ο αντιδήμαρχος Τουρισμού σημείωσε ότι το αεροδρόμιο, δυστυχώς, δεν μπορεί να λειτουργήσει με τις υφιστάμενες υποδομές, για αυτό χρειάζονται νέες επενδύσεις και πλήρης εκσυγχρονισμός. “Και αυτές τις επενδυτικές κινήσεις δεν μπορεί να τις κάνει το ελληνικό δημόσιο. Η παραχώρηση με τους όρους που τίθενται και η περαιτέρω διαπραγμάτευση με τον ιδιώτη, θα συμβάλει στη βελτίωση και αναβάθμιση του αεροδρομίου. Απαιτούνται όμως περισσότερες επενδύσεις και διατήρηση του χαμηλού κόστους λειτουργίας και χρήσης” δήλωσε ο ίδιος, προσθέτοντας ότι η διοίκηση του δήμου Θεσσαλονίκης τάσσεται υπέρ της παραχώρησης και του μικτού σχήματος, που σημαίνει ιδιωτική διαχείριση και δημόσια λειτουργία.
ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΧΑΜΗΛΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ
Την πεποίθηση ότι το αεροδρόμιο Μακεδονία θα έπρεπε να κρατηθεί σε δημόσιο έλεγχο, εξέφρασε ο δήμαρχος Θέρμης, Θεόδωρος Παπαδόπουλος, τονίζοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι ποιος θα διαχειρίζεται το αεροδρόμιο, αλλά το κόστος που θα κληθούν να πληρώσουν όσοι το χρησιμοποιούν.
Για παράδειγμα, όπως είπε, το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος στην Αθήνα είναι ένα σύγχρονος αερολιμένας, αλλά το κόστος του είναι δυσθεώρητο για τους χρήστες. “Πολύ φοβάμαι, ότι με την όποια παρέμβαση ιδιώτη, θα γίνει το ίδιο και στο μικρό περιφερειακό αεροδρόμιο Μακεδονία, προοπτική που θα λειτουργήσει αποτρεπτικά για τη μετακίνηση αεροσκαφών και επιβατών” σχολίασε ο δήμαρχος και πρόσθεσε “προσωπικά, δεν έχω ταμπού με τον ιδιωτικό τομέα, αλλά μόνο φόβο για την αναμενόμενη αύξηση του κόστους που θα φέρει ο εκσυγχρονισμός του. Δεν είμαι υπέρ της πώλησης του αεροδρομίου, θεωρώ ότι θα πρέπει να παραμείνει σε κρατικό έλεγχο και η διαχείριση να περάσει σε ιδιώτη” επισήμανε ο κ. Παπαδόπουλος. Δεν παρέλειψε να αναφέρει, ότι αυτό για το δήμο Θέρμης θα είναι μόνο προς όφελός του, καθώς θα υπάρχουν έσοδα για το δημοτικό ταμείο, τα οποία σήμερα δεν αποδίδει το δημόσιο ως οφείλει. Ο ίδιος προκρίνει μάλιστα, το μοντέλο λειτουργίας του αεροδρομίου της Κωνσταντινούπολης, που έχει καταστεί διεθνής κόμβος και όπου το κόστος (τέλη και φόροι αεροδρομίου) είναι χαμηλό.
Υπέρ της καλύτερης και πιο αποδοτικής λειτουργίας του αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης επ’ ωφελεία της οικονομικής, της κοινωνικής και της περιφερειακής ανάπτυξης, τάσσεται ο δήμαρχος Θερμαϊκού Γιάννης Μαυρομάτης. Σημειώνει, ότι τα αεροδρόμια της χώρας συνδέονται ευθέως τόσο με την εξωστρέφεια της οικονομίας, όσο και με τον τουρισμό. Ειδικότερα, όπως λέει, το αεροδρόμιο Μακεδονία, που ενδιαφέρει άμεσα το δήμο Θερμαϊκού, αποτελεί υποδομή που συμβάλλει αποφασιστικά στην ανάπτυξη των εξαγωγών της Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ αποτελεί πύλη εισόδου επισκεπτών στην ευρύτερη περιοχή. “Με αυτά τα δεδομένα εκείνο που πρωτίστως ενδιαφέρει, είναι η όσο το δυνατόν καλύτερη και πιο αποδοτική λειτουργία του αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης. Εάν με την ιδιωτικοποίηση επιτυγχάνονται αυτοί οι στόχοι, τότε, καλώς η κυβέρνηση προχωράει στην παραχώρηση. Το βέβαιον είναι, ότι το αεροδρόμιο Μακεδονία χρειάζεται επειγόντως αναβάθμιση, ώστε να μπορεί να εξυπηρετεί περισσότερους επισκέπτες” τόνισε ο κ. Μαυρομάτης και πρόσθεσε ότι για τη Θεσσαλονίκη και την ευρύτερη περιοχή, το αεροδρόμιο Μακεδονία είναι παράθυρο στον κόσμο και γέφυρα ανάπτυξης. “Η όσο το δυνατόν καλύτερη αξιοποίησή του αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα, που δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να χαθεί ή να απαξιωθεί” συμπλήρωσε ο δήμαρχος Θερμαϊκού.
ΠΕΔ Κεντρικής Μακεδονίας: Το αεροδρόμιο θα σωθεί με ιδιωτικά κεφάλαια
Θετικός στην αξιοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του αεροδρομίου εμφανίζεται και ο πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου. Κληθείς να τοποθετηθεί στην απόφαση να παραχωρηθεί σε ιδιώτη δήλωσε μεταξύ άλλων: “Κανείς επενδυτής έλληνας ή ξένος δεν θα φορτώσει στο κάρο και θα πάρει μαζί του τα αεροδρόμια. Αφού το ελληνικό δημόσιο και η κυβέρνησης αδυνατεί να διαθέσει τους απαιτούμενους πόρους για εκσυγχρονισμό των αεροδρομίων της χώρας, είναι πολύ λογικό να γίνει αυτό μέσω ιδιωτικών κεφαλαίων με συμβάσεις παραχώρησης για ορισμένα χρόνια. Με τον τρόπο αυτό και οι απαιτούμενες εργασίες θα γίνουν και το δημόσιο δεν θα δαπανήσει χρήματα, που ούτως ή άλλως δεν έχει, ενώ θα αποκτήσει έσοδα” Ωστόσο, δεν παρέλειψε να σχολιάσει δηκτικά την κυβερνητική απόφαση λέγοντας πως “μετά από όλα αυτά, κάποιος θα πρέπει να απολογηθεί στον ελληνικό λαό, πώς από το ξεπούλημα, διολισθήσαμε στην ιδιωτικοποίηση;”
Αδικείται το Αεροδρόμιο «Μακεδονία»
Του Γιάννη Μαγκριώτη, πρώην υπουργού
Τον περσινό Νοέμβρη, όταν ήταν σε εξέλιξη η διαδικασία παραχώρησης σε ιδιώτες των δεκατεσσάρων αεροδρομίων της χώρας, επισκεφθήκαμε ως “Πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ για την ανάπτυξη της Κεντρικής Μακεδονίας” την ΥΠΑ και τα εργοτάξια στο αεροδρόμιο “Μακεδονία”.
Μετά την ενημέρωση από τους υπεύθυνους σε δήλωσή μας αναφέραμε: “Παρότι η παραχώρηση είναι σωστή, το αεροδρόμιο Θεσσαλονίκης θα αδικηθεί, γιατί δεν προβλέπεται καμιά ουσιαστική επένδυση για την ανάπτυξή του, γεγονός που θα λειτουργήσει αρνητικά για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης και της ευρύτερης περιοχής”.
Μετά την ολοκλήρωση του διαγωνισμού και την επικύρωση του αποτελέσματος πριν από λίγες ημέρες από την κυβέρνηση έχουμε και νέα δεδομένα.
α) Το δημοσιονομικό όφελος φαίνεται να είναι ικανοποιητικό για την περίοδο αυτή.
Σίγουρα θα ήταν καλύτερο η παραχώρηση να είχε γίνει πριν από χρόνια. Θα είχαμε καλύτερο οικονομικό αποτέλεσμα για το αεροδρόμιο και η οικονομία της περιοχής θα είχε επωφεληθεί.
β) Παραμένει το πρόβλημα της επένδυσης για την κατασκευή του νέου αεροσταθμού, που ήταν προγραμματισμένο να δημοπρατηθεί από την προηγούμενη δεκαετία. Το κόστος της επένδυσης είναι περίπου 800 εκατ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν το σύνολο των χρημάτων που θα διαθέσει ο παραχωρησιούχος στα 40 χρόνια της σύμβασης και για τα δεκατέσσερα αεροδρόμια.
γ) Στην κοινοπραξία που κέρδισε το διαγωνισμό συμμετέχει και η Lufthansa, η οποία έχει στο διασυνδεδεμένο δίκτυό της την Aegean. Αυτό σημαίνει ότι θα ευνοηθεί η δημιουργία ολιγοπωλίου με αρνητικές επιπτώσεις στον ανταγωνισμό.
Η κυβέρνηση έχει ευκαιρία να επαναδιαπραγματευτεί τη συμφωνία και να εντάξει το επενδυτικό σχέδιο της κατασκευής του νέου αεροσταθμού και την αναβάθμιση του εμπορευματικού σταθμού.
Θα ήταν καλύτερο να διαχωρίζονταν τα δεκατέσσερα αεροδρόμια σε δύο ομάδες, μία της Κεντρικής και της Βόρειας Ελλάδας και μία της Νότιας Ελλάδας. Αυτός ήταν ο σχεδιασμός του 2011. Αυτό θα βοηθούσε τον ανταγωνισμό, τις επενδύσεις στο “Μακεδονία” και την ανάπτυξή του ως κόμβου στην ευρύτερη περιοχή.
Τέλος θεωρώ απαράδεκτες τις μεγάλες καθυστερήσεις κατασκευής των δύο τμημάτων του διαδρόμου (προσγείωσης-απογείωσης), του 10-28. Επειδή είναι βέβαιο ότι δεν θα ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του 2015, αφού οι εργασίες εδώ και περίπου έναν χρόνο έχουν ουσιαστικά σταματήσει, πρέπει να ολοκληρωθούν σε δύο χρόνια μόνο με εθνικούς πλέον πόρους. Αυτοί δύσκολα θα βρεθούν. Το αεροδρόμιο θα μείνει με τον έναν παρωχημένο διάδρομο και η χώρα μας θα πρέπει να επιστρέψει το σύνολο των χρημάτων που πήρε από την Ε.Ε. για την κατασκευή των δύο έργων.
Η παραχώρηση δεν είναι ταμπού
Του Σταύρου Κωνσταντινίδη, συγκοινωνιολόγου, πρώην διοικητή Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας
Τα αεροδρόμια είναι το “bottle neck” της “τουριστικής ροής” και, αν αυτή δεν χωρά να διέλθει από αυτά, δεν φτάνει ποτέ στη ζωτική ενδοχώρα. Επί χρόνια δυστυχώς η λεπτή αυτή παρατήρηση δεν μπόρεσε να αξιοποιηθεί από τη σκοπιά της θετικής ανάγνωσής της.
Η επιτυχής πάντως έκβαση -και μάλιστα με αξιόλογο οικονομικό τίμημα- του διαγωνισμού παραχώρησης των περιφερειακών αεροδρομίων είναι ίσως η σημαντικότερη ευκαιρία να βγουν από το λήθαργο και να επιτελέσουν τον κρίσιμο διπλό τους ρόλο, όπως αυτός νοηματοδοτείται σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες. Από τη μία να εκπληρώσει το καθένα ξεχωριστά τη δεσπόζουσα αναπτυξιακή συμβολή του στην τοπική κοινωνία κάθε πόλης ή νησιού και από την άλλη όλα μαζί να κινητοποιήσουν σαν καταλύτης την εθνική ατμομηχανή του τουρισμού.
Επί χρόνια η πολιτική αερομεταφορών ήταν στον αυτόματο πιλότο. Άλλοτε γιατί η προτεραιότητα προσέκρουε στο πρόβλημα της Ολυμπιακής και άλλοτε γιατί η φιλοσοφία της παραχώρησης σκιαζόταν από το φάντασμα της ιδιωτικοποίησης, κρατήσαμε τα αεροδρόμια στο επίπεδο επαρχιακών διαδρόμων προσγείωσης-απογείωσης. Τα καλοκαίρια οι μικρές αίθουσες ασφυκτιούσαν, το επίπεδο εξυπηρέτησης των επιβατών ήταν απογοητευτικό, αεροπλάνα δεν χωρούσαν στις πίστες. Οι δύσκαμπτες γραφειοκρατικές διατυπώσεις απονεύρωναν τα αεροδρόμια, που κατά τα άλλα έπρεπε να ανταποκριθούν σε μία απαιτητική, πλην ευέλικτη, διεθνή αεροπορική αγορά. Κακά τα ψέματα, όπως κανένα κρατικό εστιατόριο ή ξενοδοχείο δεν έχει την παραμικρή τύχη επιτυχίας, έτσι ακριβώς ένα κρατικό αεροδρόμιο δεν μπορεί να πιάσει το σφυγμό της διεθνούς τουριστικής αγοράς.
Τα αεροδρόμια δεν μπορούν να είναι αντικείμενο διαχείρισης ενός μουδιασμένου δημόσιου τομέα. Η διεθνής υπόστασή τους, η εκ φύσεως αναγκαία επιχειρησιακότητα αλλά και οι αδιαπραγμάτευτες ανάγκες λειτουργικότητας, υψηλής εξυπηρέτησης και αποδοτικού management προϋποθέτουν ριφλέξ, ταχύτητα και αντανακλαστικά. Το κράτος δεν μπορεί να είναι επιχειρηματίας, πολλώ δε μάλλον σε περιβάλλον ανταγωνιστικών και παγκοσμιοποιημένων αγορών, ακόμη κι αν είναι καλό ή καλοπροαίρετο, όπως πιστεύουν μερικοί, όψιμοι, μαθητευόμενοι πολιτικοί μάγοι, κυρίως από φιλοσοφική αφέλεια. Μπορεί όμως και πρέπει να επιτελέσει με σοβαρότητα το ρυθμιστικό του ρόλο και τον έλεγχο των συμβατικών υποχρεώσεων του διαχειριστή, για να κερδίσει έτσι περισσότερα από όσα το ίδιο μπορούσε να διασφαλίσει στον εαυτό του και άρα στην κοινωνία.
Εξάλλου δεν ανακαλύπτουμε την Αμερική, έτσι λειτουργεί ο σύγχρονος κόσμος και τα αεροδρόμιά του είτε στις πιο σοσιαλδημοκρατικές εκδοχές είτε στις πιο φιλελεύθερες.
Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Μακεδονία της Κυριακής» 23 Αυγούστου 2015