ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΝΙΚΟΣ ΗΛΙΑΔΗΣ

Σύμφωνα με τα ευρήματα της δημοσκόπησης, που παρουσιάζει σήμερα η “ΜτΚ”, η κυβέρνηση εμφανίζεται να βρίσκεται σε δυσχερή θέση, καθώς τα ποσοστά της υπολείπονται αυτών της αξιωματικής αντιπολίτευσης, κατάσταση την οποία δεν μπόρεσε να αναστρέψει ούτε να μετριάσει η πρόσφατη εμφάνιση του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ. Την ίδια ώρα, παρότι σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο οι δυσκολίες και τα αδιέξοδα παραμένουν, εντούτοις είναι η πρώτη φορά που φαίνεται να αναχαιτίζεται το κλίμα απαισιοδοξίας των πολιτών όσον αφορά τις μελλοντικές προσδοκίες. Ενδιαφέροντα είναι τα ευρήματα για αρκετά επιμέρους προβλήματα που αφορούν τις επαγγελματικές προοπτικές των ερωτώμενων, επιμέρους ζητήματα της Θεσσαλονίκης, τις επιδόσεις της δημοτικής αρχής και προσωπικά του δημάρχου Γιάννη Μπουτάρη κ.ο.κ.
Από τα πλέον ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας είναι αυτό που αφορά τις εκτιμήσεις και προσδοκίες των Θεσσαλονικέων για τη ζωή στην πόλη την προσεχή πενταετία. Από τις απαντήσεις των ερωτώμενων προκύπτει για πρώτη φορά στα χρόνια του μνημονίου ανάσχεση του κλίματος της βαθιάς απαισιοδοξίας. Ειδικότερα στο ερώτημα πώς βλέπουν την καθημερινή ζωή στη Θεσσαλονίκη σε πέντε χρόνια από τώρα το 35,5% τη βλέπει χειρότερη, το 29,9% πιστεύει ότι θα είναι ίδια και το 28,6% ότι θα γίνει καλύτερη. Σημειώνεται ότι είναι η πρώτη φορά από το 2009 που το ποσοστό απαισιοδοξίας υποχωρεί κάτω από το 40% (ήταν 40,6% το 2009, έφτασε ως το 52% το 2012 και 48,2% πέρυσι). Αντιστοίχως η αισιόδοξη προσέγγιση είναι η δεύτερη καλύτερη μετά εκείνη του 2009 (38,3%), ενώ πέρυσι ήταν στο 23,1%.

Επαγγελματικό μέλλον: Η απομυθοποίηση του δημοσίου
Η οικονομική κρίση φαίνεται να διαφοροποιεί συνήθειες και συμπεριφορές δεκαετιών όσον αφορά τον επαγγελματικό προσανατολισμό των νέων. Το πλέον εντυπωσιακό εύρημα αυτής της ενότητας είναι η απομυθοποίηση του δημοσίου, που για δεκαετίες αποτέλεσε το βασικό στόχο εκατοντάδων χιλιάδων νέων.
Ειδικότερα στο ερώτημα “τι θα θέλατε σε σχέση με το επαγγελματικό σας μέλλον;”, στο οποίο κλήθηκαν να απαντήσουν άτομα του δείγματος ηλικίας 18 έως 35 ετών, στην κορυφή των προτιμήσεων βρίσκεται η προοπτική πρόσληψης σε μεγάλη εταιρεία (72,6%) και ακολουθούν: το στήσιμο επιχείρησης στον τομέα των νέων τεχνολογιών (55%), το στήσιμο επιχείρησης σε παραδοσιακό τομέα της οικονομίας με τη βοήθεια και κρατικής επιδότησης (51,4%) και η φυγή στο εξωτερικό (41,1), με πρώτη προτίμηση στη Μεγάλη Βρετανία (25,5%), Γερμανία (13,5%), σκανδιναβικές χώρες (12,9%), Αυστραλία (10,5%) και ΗΠΑ (8,1%). Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι η αποκατάσταση στο δημόσιο εμφανίζεται ως πέμπτη επιλογή (33,8%), με τελευταία την ενασχόληση με τη δουλειά των γονέων (18,3%). Πάντως, παρότι το δημόσιο έπαψε να αποτελεί την πρώτη επιλογή για επαγγελματική αποκατάσταση, ίσως και λόγω της πλήρους απουσίας διορισμών, εντούτοις σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια εμφανίζει αυξητικές τάσεις. Αντιθέτως περιορίστηκε δραστικά σε σύγκριση με πέρυσι η διάθεση φυγής στο εξωτερικό (ήταν 61,6% το 2013 και 50,9% το 2012 έναντι 41,1% φέτος).

ΔΕΘ “Ναι” στην Έκθεση, “όχι” στους πολιτικούς
Η Διεθνής Έκθεση εξακολουθεί να είναι άρρηκτα δεμένη με την πόλη και να στηρίζεται από τους Θεσσαλονικείς. Την ίδια ώρα όμως οι πολίτες εμφανίζονται να δυσφορούν από την παρέλαση των πολιτικών κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της.
Ειδικότερα το 45,3% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι η ΔΕΘ πρέπει να συνεχίσει τη λειτουργία της, μόνον αν γίνει πράγματι διεθνής (πέρυσι 65,3%), το 38,4% θέλει να συνεχίσει να λειτουργεί ως έχει (πέρυσι 24,3%) και μόνον το 4,3% τάσσεται υπέρ της κατάργησής της (πέρυσι 6,8%). Εξ όσων τάχθηκαν γενικώς υπέρ της λειτουργίας της με τον έναν ή τον άλλον τρόπο το 52% ζητά να καταργηθούν εντελώς οι ομιλίες και οι επισκέψεις των πολιτικών αρχηγών, άλλο ένα 21% να περιοριστούν και μόλις το 23,4% να μείνουν ως έχουν.
Αναφορικά με τη γενικότερη φυσιογνωμία της πόλης, στο ερώτημα “ποιο κατά τη γνώμη σας από τα παρακάτω αποτελεί το πιο δυνατό σημείο της Θεσσαλονίκης;” στην πρώτη θέση των προτιμήσεων (33,5%) αναδεικνύεται η εκτεταμένη επαφή με τη θάλασσα, γεγονός στο οποίο ασφαλώς συνετέλεσε και η εξ ολοκλήρου ανακατασκευή του θαλασσίου μετώπου. Ακολουθούν η πολιτιστική ζωή και τα τουριστικά αξιοθέατα (21,5%), η νυχτερινή διασκέδαση (12,5%), το λιμάνι (11,9%), το φαγητό (5,3%) και η αγορά (4,1%).

ΔΗΜΟΣ Κυρίαρχος ο Μπουτάρης
Στο δήμο Θεσσαλονίκης κυριαρχεί η φυσιογνωμία του Γιάννη Μπουτάρη. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι περίπου ένας στους δύο (ποσοστό 49%) από τους ερωτώμενους που κατοικούν στα όρια του κεντρικού δήμου έχει θετική γνώμη για το δήμαρχο, ενώ αρνητική έχει μόλις ένας στους τέσσερις (ποσοστό 26,6%). Παράλληλα, ενώ η πλειοψηφία των ερωτώμενων (42,5%) εμφανίζεται δυσαρεστημένη από το έως σήμερα έργο της δημοτικής αρχής, εντούτοις το ποσοστό αυτό είναι το χαμηλότερο, καθώς το 2013 ήταν στο 49,4% και το 2012 στο 57,3%. Σε αντιδιαστολή αυξάνει το ποσοστό όσων δηλώνουν ικανοποιημένοι από το έργο της δημοτικής αρχής από το 20,2% το 2012 στο 23,4% το 2013 και στο 32,6% φέτος.
Προβληματισμένοι εμφανίζονται οι ερωτώμενοι-κάτοικοι του κεντρικού δήμου από την παρουσία της Χρυσής Αυγής στο νέο δημοτικό συμβούλιο. Ειδικότερα το 42,1% πιστεύει πως η παρουσία τους θα κάνει το συμβούλιο να λειτουργήσει χειρότερα, το 28% ότι δεν θα επηρεάσει τη λειτουργία του και το 9,9% (όσο περίπου και το ποσοστό που έλαβε η παράταξη “Ελληνική Αυγή” στις δημοτικές εκλογές του Μαΐου) θεωρεί ότι η παρουσία των χρυσαυγιτών θα συμβάλει στην καλύτερη λειτουργία του δημοτικού συμβουλίου.
Όσον αφορά τα προβλήματα καθημερινότητας που αντιμετωπίζει η πόλη, η καθαριότητα εξακολουθεί να βρίσκεται στην κορυφή (39,4%), αν και υποχώρησε κάπως σε σχέση με το 2013 (44,5%) και το 2012 (40,3%). Ακολουθούν η απουσία χώρων στάθμευσης (11,5% έναντι 11,8% το 2013 και 17,9% το 2012), οι συγκοινωνίες (9% έναντι 8,4% το 2013 και 4,6% το 2012), τα πάρκα και το πράσινο (8,1%), το οδικό δίκτυο (8%), η έλλειψη υποδομών (6,5%), το κυκλοφοριακό (6,1%) και η εγκληματικότητα και ελλιπής αστυνόμευση (5%).

ΠΡΟΘΕΣΗ ΨΗΦΟΥ Παγιώνεται η πρωτιά ΣΥΡΙΖΑ

Εξαιρετικά δυσχερή είναι τα ευρήματα της δημοσκόπησης για την κυβέρνηση σε αντίθεση με την αξιωματική αντιπολίτευση, η οποία εμφανίζεται να εδραιώνει την πρωτοκαθεδρία της. Συγκεκριμένα στη φετινή έρευνα το ποσοστό όσων δηλώνουν δυσαρεστημένοι από την κυβέρνηση εκτοξεύεται στο 77,2% έναντι 75,3% το 2013 και 71% το 2012. Ικανοποιημένο εμφανίζεται μόλις το 8,1% (9,1% πέρυσι), ενώ ούτε ικανοποιημένο ούτε δυσαρεστημένο δηλώνει το 13,1% (14,3% πέρυσι).
Αρνητικά κρίνουν οι ερωτώμενοι την πρόσφατη εμφάνιση του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ και όσα ανακοίνωσε από το βήμα του “Ι. Βελλίδης”. Ειδικότερα αρνητική γνώμη σχημάτισε το 48%, εκ των οποίων 19,5% ψηφοφόροι της ΝΔ και 77,3% ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ. Θετική γνώμη σχημάτισε το 14,4% (33,6% ψηφοφόροι της ΝΔ και 4,1% του ΣΥΡΙΖΑ), ενώ ουδέτερο εμφανίζεται το 12,2% του δείγματος.
Απόρροια των ανωτέρω ευρημάτων είναι και το κατά σχεδόν πεντέμισι μονάδες προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ στην πρόθεση ψήφου έναντι της ΝΔ. Ειδικότερα στο ερώτημα “αν γίνουν σύντομα βουλευτικές εκλογές, ποιο κόμμα θα ψηφίσετε;” οι απαντήσεις είναι οι εξής: 20,4% ΣΥΡΙΖΑ, 15,1% ΝΔ, 7,6% Χ.Α., 6,4% ΚΚΕ, 5,8% ΠΑΣΟΚ, 4% Ποτάμι, 3% ΑΝΕΛ, 1,2% ΔΗΜΑΡ, 5,3% άλλο κόμμα, 3,1% άκυρο-λευκό, ενώ το ποσοστό της αδιευκρίνιστης ψήφου ανέρχεται στο 28,3%. Υπενθυμίζεται ότι στις ευρωεκλογές του Μαΐου τα αποτελέσματα στην Α’ Θεσσαλονίκης είχαν ως εξής: 25,78% ΣΥΡΙΖΑ, 19,87% ΝΔ, 10,21% Χ.Α., 7,93% Ποτάμι, 6,51% ΚΚΕ, 6,38% Ελιά-ΠΑΣΟΚ, 4,13% ΑΝΕΛ, 3,61% ΛΑΟΣ, 1,32% ΔΗΜΑΡ.

Η ταυτότητα της έρευνας
Πρόκειται για την ετήσια συνδρομητική έρευνα της εταιρείας “to the point”, η οποία διενεργείται κάθε Σεπτέμβρη τα τελευταία έξι χρόνια. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 8 έως 10 Σεπτεμβρίου σε δείγμα 930 ατόμων, ανδρών και γυναικών ηλικίας άνω των 18 ετών, που είναι ψηφοφόροι και κατοικούν στο πολεοδομικό συγκρότημα Θεσσαλονίκης. Έγινε τηλεφωνικά με χρήση δομημένου ερωτηματολογίου και σταθμίστηκε εκ των υστέρων ως προς το φύλο, την ηλικία και την ψήφο με βάση τα αποτελέσματα των βουλευτικών εκλογών του Ιουνίου 2012.

Τα μηνύματα της έρευνας
Του Δημήτρη Κατσαντώνη, προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της “to the point”
Διανύουμε ήδη τον έκτο χρόνο της κρίσης. Σε όλα αυτά τα χρόνια η συνδρομητική έρευνα της “to the point” ακτινογράφησε όλες τις φάσεις εξέλιξης της στάσης και της συμπεριφοράς της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης με τελικό αβίαστο συμπέρασμα ότι οι χρονιές 2009-2014 από τον ιστορικό του μέλλοντος θα τοποθετηθούν μέσα στις τρεις ή τέσσερις χρονικές περιόδους που σημάδεψαν τη φυσιογνωμία της πόλης μετά την απελευθέρωσή της, πριν από έναν αιώνα.
Η συνολική εκτίμηση από την έρευνα “T-Point” του 2014 έχει δύο σκέλη: Στο πρώτο βλέπουμε μία, έστω και περιορισμένη, “τοπική” επαναφόρτιση της αισιοδοξίας και στο δεύτερο μία παγίωση της πολιτικής και κοινωνικής δυναμικής, που δημιουργεί ρήξεις με το παρελθόν και παράγει νέους συσχετισμούς (κυρίως στο πολιτικό πεδίο, όπου δεν έχουν την παραμικρή σχέση με τους συσχετισμούς που είχαν καταγραφεί το 2009 στην “T-Point” και στις εκλογές που ακολούθησαν).
Για το πρώτο σκέλος ας επισημανθεί το ερευνητικό εύρημα ότι οι Θεσσαλονικείς απαντούν όλο και πιο αισιόδοξα για τις προσδοκίες που έχουν σχετικά με το επίπεδο της καθημερινής ζωής στο μέλλον. Από 31 μονάδες διαφοράς υπέρ της απαισιόδοξης στάσης (“η ζωή στην πόλη θα γίνει χειρότερη”) έχουμε φτάσει στις 7 μονάδες διαφοράς, με την αισιόδοξη αντιμετώπιση (“η ζωή στην πόλη θα γίνει καλύτερη”) να καταγράφει το δεύτερο καλύτερο ποσοστό μετά το 2009.
Το εύρημα αυτό ίσως πρέπει να το συσχετίσουμε και ειδικότερα με τα αποτελέσματα στο δήμο Θεσσαλονίκης, όπου η ικανοποίηση από τη δημοτική αρχή έχει αυξηθεί μέσα σε δύο χρόνια κατά 12 μονάδες, ενώ παράλληλα η δυσαρέσκεια έχει μειωθεί κατά 15 μονάδες στο ίδιο διάστημα. Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης χαίρει δημοφιλίας, με τις θετικές απόψεις για το πρόσωπό του να είναι κάτι λιγότερο από διπλάσιες σε σχέση με τις αρνητικές απόψεις.
Στα “καθαρά” αυτοδιοικητικά προβλήματα το ζήτημα της καθαριότητας παραμένει πρώτο αλλά με σημαντική αποκλιμάκωση σε σχέση με το παρελθόν, ενώ φαίνεται πως κάτι αρχίζει να μην αρέσει στους Θεσσαλονικείς σχετικά με τις συγκοινωνίες -ένα καμπανάκι που πρέπει να ληφθεί υπόψη από τους αρμόδιους φορείς. Το θέμα της έλλειψης πάρκιγκ γνώρισε αξιοσημείωτη μείωση (είναι σύμπτωση άραγε ότι στην ίδια περίοδο είχαμε την ουσιαστική παύση της αστυνόμευσης στο θέμα αυτό λόγω των γνωστών προβλημάτων με τη Δημοτική Αστυνομία;).
Για το δεύτερο σκέλος παρατηρούμε ότι ο “αρνητισμός” έναντι της κυβέρνησης και των πρωτοβουλιών της είναι έντονος ακόμη και στην περίπτωση των ανακοινώσεων του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, ενώ παράλληλα διευρύνεται η διαφορά μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ – ΝΔ σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Θα μπορούσε κανείς να συμπεράνει ότι το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών όχι μόνον δεν είναι παρελθόν, αλλά αντίθετα επιβιώνει και ίσως ενισχύεται περαιτέρω.
Τέλος ας ληφθούν σοβαρά υπόψη από όλους μας τα ευρήματα σχετικά με τους νέους μας, όπου η κατά 60% απόρριψη “της θέσης στο δημόσιο” ως επιθυμητής επαγγελματικής προοπτικής και η κατά 40% θετική προδιάθεση για φυγή στο εξωτερικό, ακόμη κι αν εμφανίζουν μείωση σε σχέση με πέρυσι, δεν έχουν καμία σχέση με το κλίμα του 2009 και πιθανόν να επιβεβαιώνουν το γεγονός της ρήξης με πρακτικές και αντιλήψεις του παρελθόντος.