Του Νίκου Ηλιάδη

Τις τελευταίες εβδομάδες καταφτάνουν στα λογιστήρια των εμπλεκόμενων επιχειρήσεων τα πρόστιμα της εφορίας, τα οποία είναι υπέρογκα και σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς ικανά να οδηγήσουν ακόμη και σε λουκέτο δεκάδες υγιείς επιχειρήσεις, οι οποίες απασχολούν χιλιάδες εργαζόμενους.
Πρόκειται για τη γνωστή υπόθεση με τα χιλιάδες μερικώς εικονικά τιμολόγια που είχε εκδώσει ο αθλητικός σύλλογος, την οποία είχε αποκαλύψει το Σεπτέμβριο του 2011 με πρωτοσέλιδο δημοσίευμά της η “Θ” και η οποία μετά περίπου πενταετή διερεύνηση εισήλθε στο τελικό στάδιο, αυτό της επιβολής των προστίμων.
Στην υπόθεση εμπλέκονταν 632 επιχειρήσεις από ευρύ φάσμα επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Σύμφωνα με πληροφορίες οι πρώτες που απαγκιστρώθηκαν από αυτό το βραχνά ήταν 49 εταιρείες οι οποίες προσήλθαν με δική τους πρωτοβουλία στις αρμόδιες ΔΟΥ και δήλωσαν ότι τα τιμολόγια που έλαβαν από το Γ.Σ. Ηρακλής ήταν εικονικά ή μερικώς εικονικά (σε ποσοστό 80% ως και 100%). Η συνολική αξία των τιμολογίων αυτών των εταιρειών ανερχόταν σε 10.646.519,80 ευρώ. Οι εταιρείες αυτές, εκμεταλλευόμενες ευνοϊκή ρύθμιση, η οποία ίσχυε ώς το τέλος του 2011 (περαίωση, ν. 3.888), έκλεισαν τις υποθέσεις τους καταβάλλοντας πρόστιμα ύψους από 40% έως 55% της αξίας του τιμολογίου, αναλόγως της εταιρικής μορφής τους. Μέσω αυτής της διαδικασίας το ελληνικό δημόσιο υπολογίζεται ότι εισέπραξε περί τα 5 εκατ. ευρώ.
Στο μέτρο της περαίωσης μπήκαν αργότερα και άλλες εταιρείες. Ωστόσο περίπου 500 επιχειρήσεις οι οποίες δεν είχαν υπαχθεί στο καθεστώς της περαίωσης, είτε επειδή δεν διέθεταν τότε τα απαιτούμενα κεφάλαια, είτε επειδή δεν είχε ολοκληρωθεί ο έλεγχος εκ μέρους των φορολογικών αρχών, καλούνται τώρα να πληρώσουν πολλαπλάσια εξοντωτικά πρόστιμα σε σχέση με τις επιχειρήσεις οι οποίες είχαν υπαχθεί στο ν. 3.888/10, ο οποίος στο μεταξύ καταργήθηκε.

Τα εξοντωτικά πρόστιμα
Τις τελευταίες εβδομάδες άρχισαν να αποστέλλονται στις εταιρείες οι “διαπιστώσεις αποτελεσμάτων φορολογικών ελέγχων” και ακολούθησαν οι προσωρινοί διορθωτικοί προσδιορισμοί του Κώδικα Βιβλίων και Στοιχείων (πρόστιμα ΚΒΣ). Πλέον οι εταιρείες καλούνται να πληρώσουν:
1. Πρόστιμο 25% επί της αξίας (προ ΦΠΑ) του μερικώς εικονικού τιμολογίου, όπως έχουν χαρακτηριστεί τα επίμαχα τιμολόγια.
2. Πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο του ΦΠΑ, καθώς οι ιθύνοντες του Ερασιτέχνη Ηρακλή εισέπραξαν μεν το ΦΠΑ από τη διαφημιζόμενη επιχείρηση, αλλά δεν το απέδωσαν στην εφορία.
3. Το μεγαλύτερο πρόστιμο ωστόσο αφορά το νέο προσδιορισμό του φόρου εισοδήματος της επιχείρησης. Επειδή ο ισχύων φορολογικός νόμος 4172 δεν έχει αναδρομική ισχύ, το εισόδημα και συνεπώς και το κέρδος προσδιορίζονται εξολογιστικά, ακόμη και για επιχειρήσεις οι οποίες είχαν εμφανίσει ζημίες. Έτσι σύμφωνα με πληροφορίες οι περισσότερες από τις 500 εμπλεκόμενες επιχειρήσεις θα κληθούν να πληρώσουν ως και 10πλασιο φόρο εισοδήματος, ανεβάζοντας το συνολικό πρόστιμο σε δυσθεώρητα επίπεδα.

Κέρδος 45.000, πρόστιμο 1,5 εκατ.!
Όπως αναφέρει στη “Θ” ιδιοκτήτης επιχείρησης η οποία είχε παραλάβει μερικώς εικονικά τιμολόγια, ύψους συνολικά 300.000 ευρώ σε τέσσερις διαφορετικές χρήσεις, “το κέρδος που είχαμε ήταν μόλις 45.000 ευρώ”. Ο ίδιος εξηγεί ότι για τα τιμολόγια αυτά πλήρωσε κανονικά το ΦΠΑ, ασχέτως εάν ο Ηρακλής δεν τον απέδωσε, πλήρωσε στον Ηρακλή και το 15% της αξίας του τιμολογίου, δηλαδή άλλες 45.000 ευρώ, ενώ η φοροαποφυγή ήταν περίπου 90.000 ευρώ. Συνεπώς το όφελός του από την όλη υπόθεση ήταν γύρω στις 45.000 ευρώ. “Τώρα καλούμαι για αυτήν την παλιά αμαρτία μου να πληρώσω συνολικά πρόστιμα ύψους 1,5 εκατ.!”, τονίζει. Ο επιχειρηματίας αποδέχεται ότι έσφαλε, αλλά ζητά “η τιμωρία μου να είναι ανάλογη του παραπτώματος και φυσικά να μπορεί να τη σηκώσει η επιχείρηση. Πρόστιμα σαν αυτό με εξοντώνει, όπως εξοντώνει και πολλές άλλες επιχειρήσεις που μπλέχτηκαν σε αυτήν την ιστορία”.

Τι ζητούν
Η κοινοποίηση των προστίμων προκάλεσε απόγνωση και πανικό στους εμπλεκόμενους επιχειρηματίες. Σύμφωνα με πληροφορίες της “Θ” τις τελευταίες ημέρες έχουν πυκνώσει τις μεταξύ τους συναντήσεις αναζητώντας κάποια διέξοδο. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες μία τέτοια συνάντηση πρόκειται να γίνει σήμερα σε γνωστό ξενοδοχείο της πόλης. Εκείνο που ζητούν οι επιχειρηματίες είναι να υπάρξει αναδρομική ισχύς του ισχύοντος φορολογικού νόμου, ο οποίος δίνει τη δυνατότητα να γίνει λογιστικός προσδιορισμός του κέρδους αυτών των επιχειρήσεων για τις χρήσεις κατά τις οποίες παρέλαβαν τα εικονικά τιμολόγια. “Καταλαβαίνω να κληθώ να πληρώσω ένα πρόστιμο ακόμη και 200.000 ευρώ για το όφελος των 45.000 ευρώ που είχα, αλλά το 1,5 εκατ. που προκύπτει λόγω του εξωλογιστικού προσδιορισμού είναι τελείως παράλογο και φυσικά αδύνατον να πληρωθεί”, επισημαίνει ο ίδιος επιχειρηματίας.
Άλλος συνάδελφός του, ο οποίος ήταν λήπτης μερικώς εικονικών τιμολογίων ύψους 280.000 ευρώ, τονίζει πως “η πλέον ενδεδειγμένη λύση θα ήταν να επανέλθει ο ν. 3.888, ώστε να μας δοθεί η δυνατότητα να αξιοποιήσουμε κι εμείς το μέτρο της περαίωσης. Να πληρώσουμε πρόστιμα όσα και το ύψος των τιμολογίων και να τελειώνουμε”.

Ενήμερη η κυβέρνηση
Σύμφωνα με πληροφορίες σε προσχέδιο πολυνομοσχεδίου για φορολογικά θέματα, το οποίο δόθηκε προς διαβούλευση τον περασμένο Απρίλιο, υπήρχε διάταξη για επαναφορά του ν. 3.888. Το μέτρο σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες είχε και τη σύμφωνη γνώμη του τότε γενικού γραμματέα Δημοσίων Εσόδων Χάρη Θεοχάρη, όπως και του υφυπουργού Οικονομικών Γιώργου Μαυραγάνη. Περιέργως όμως, όταν το νομοσχέδιο ήρθε στη Βουλή, η διάταξη αυτή απαλείφθηκε.
Εκπρόσωποι των εμπλεκομένων επιχειρήσεων έχουν στείλει επιστολή και προς το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης ζητώντας και τη δική του παρέμβαση, ώστε να υπάρξει “δίκαιη και ρεαλιστική αντιμετώπιση αυτής της υπόθεσης”. Παράλληλα σύμφωνα με κυβερνητική πηγή αντιπροσωπεία τους είχε συνάντηση με θεσσαλονικιό κυβερνητικό παράγοντα, τον οποίο ενημέρωσε για το εκρηκτικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν. Του εξήγησαν ότι οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να αντέξουν τόσο εξοντωτικά πρόστιμα και πως αρκετές από αυτές θα οδηγηθούν αναγκαστικά σε λουκέτο με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις εκατοντάδες ή και χιλιάδες θέσεις εργασίας που διατηρούν.
Όπως υποστηρίζουν οι εμπλεκόμενοι επιχειρηματίες, τα υπέρογκα πρόστιμα είναι δύσκολο να τα αντικρούσει κανείς δικαστικά, καθώς απαιτείται η καταβολή του 50% του προστίμου, “δηλαδή η διάθεση ενός κεφαλαίου το οποίο είναι αδύνατον να εξευρεθεί με τα σημερινά δεδομένα της αγοράς”, αναφέρει επιχειρηματίας με σχετικά ήπια εμπλοκή στην υπόθεση. Επιπλέον, σημειώνει, με την προσφυγή στη δικαιοσύνη λαμβάνονται από την εφορία και μέτρα διασφάλισης, όπως το μπλοκάρισμα του 50% των λογαριασμών της επιχείρησης.

O… 13ος άθλος με τα εικονικά τιμολόγια
Σύμφωνα με το πόρισμα του ΣΔΟΕ για μία δεκαετία, από το 2001 ώς και το 2010, είχε στηθεί ένας ολόκληρος μηχανισμός εξαπάτησης του ελληνικού δημοσίου με συνεργούς διοικητικά στελέχη του Γ.Σ. Ηρακλής και επιχειρηματίες, των οποίων οι εταιρείες εμφανίζονταν ως πελάτες -διαφημιζόμενοι μέσω της ανδρικής και γυναικείας ομάδας βόλεϊ του συλλόγου. Σύμφωνα με τις διαπιστώσεις του ΣΔΟΕ οι διαφημιζόμενες εταιρείες, λήπτριες των τιμολογίων του Γ.Σ. Ηρακλής, καταχώριζαν τα υπερτιμολογημένα εικονικά τιμολόγια στα βιβλία τους ως δαπάνες, για να μειώσουν τα φορολογητέα κέρδη τους, καταβάλλοντας έτσι στο δημόσιο φόρο λιγότερο κατά 35%, ενώ μείωναν και τον προς απόδοση ΦΠΑ (19%). Την ίδια ώρα ο Γ.Σ. Ηρακλής προσέλκυε με αυτόν τον τρόπο πελάτες, εισέπραττε μικρό μέρος του τιμολογίου (το 10% έως 20% της συνολικής αξίας σύμφωνα με τις εκτιμήσεις στελεχών του ΣΔΟΕ), ενώ παρακρατούσε και το ΦΠΑ είτε παρανόμως είτε συμψηφίζοντάς τον με το ΦΠΑ πλαστών και εικονικών τιμολογίων, τα οποία εμφάνιζε ως δαπάνες.
Στη δεκαετία 2001 – 2010 τα διαφημιστικά έσοδα του Γ.Σ. Ηρακλής ανήλθαν σε 125.301.413,34 ευρώ, όπως τουλάχιστον εμφανίζονται στα χιλιάδες τιμολόγια, τα οποία αποδείχθηκαν μερικώς εικονικά. Το ΣΔΟΕ, όπως αναφέρεται στο πόρισμά του, αδυνατεί να προσδιορίσει με ακρίβεια ποια ποσά εξ αυτών είναι πραγματικά, πόσα δηλαδή έχουν εισπραχθεί από το Γ.Σ. Ηρακλής, και ποια είναι εικονικά. Όπως αναφέρεται στο πολυσέλιδο πόρισμα των ελεγκτών, στην απάτη, η οποία θεωρείται από τις μεγαλύτερες για ξέπλυμα μαύρου χρήματος στον εγχώριο αθλητικό χώρο, εμπλέκονται συνολικά 632 εταιρείες παντός είδους, ορισμένες εκ των οποίων βρίσκονται και εκτός Κεντρικής Μακεδονίας (Δράμα, Βόλος, Αττική, Εύβοια, ακόμη και Κρήτη!).

Οι πρωταθλητές στην απάτη
Διατρέχει ολόκληρο το επιχειρηματικό φάσμα ο κατάλογος με τις 632 εταιρείες οι οποίες εμπλέκονται στην υπόθεση.
– Μακράν πρωταθλήτρια στη λήψη μερικώς εικονικών τιμολογίων είναι ιδιαιτέρως γνωστή χρηματιστηριακή εταιρεία, η οποία μόνον κατά την πρώτη πενταετία (2001 – 2005) εμφανίζεται να έχει πληρώσει στο σύλλογο για διαφήμιση το εξωπραγματικό ποσό των 4.142.600 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί σε συνολικά 31 εικονικά παραστατικά.
– Ακολουθεί εταιρεία οικοδομικών υλικών με έδρα στην περιοχή της Εξοχής, η οποία φέρεται να κατέβαλε στο Γ.Σ. Ηρακλής διαφημιστική δαπάνη ύψους 1,2 εκατ. ευρώ, που αντιστοιχεί σε συνολικά 21 εικονικά παραστατικά.
– Ποσό 1.160.000 ευρώ φέρεται να πλήρωσε στο σύλλογο άλλη εταιρεία με είδη επενδύσεων για εξωτερικούς χώρους κατοικιών, με έδρα επίσης στην Εξοχή, στην οποία κόπηκαν 17 εικονικά τιμολόγια. Ακολουθεί γνωστό τουριστικό γραφείο, το οποίο βρίσκεται στην περιοχή του λιμανιού, που φέρεται να πλήρωσε διαφημιστική δαπάνη ύψους 1.050.000 ευρώ σε συνολικά δεκαέξι εικονικά παραστατικά. Η συγκεκριμένη επιχείρηση είναι μία από τις 49 οι οποίες παραδέχτηκαν την απάτη και αξιοποιώντας τη διαδικασία της περαίωσης, η οποία ίσχυε ώς το τέλος Οκτωβρίου του 2011, τακτοποίησε την υπόθεση.
– Εταιρεία με είδη εξοπλισμού σταδίων και έδρα στη Σταυρούπολη φέρεται να κατέβαλε διαφημιστική δαπάνη ύψους 967.600 ευρώ, λαμβάνοντας 23 εικονικά τιμολόγια.
– Το ποσό των 934.000 ευρώ πλήρωσε εταιρεία εμπορίας κτηνιατρικών ειδών και φαρμάκων με έδρα στην περιοχή της Γιαννιτσών, στην οποία κόπηκαν 45 εικονικά τιμολόγια.
– Μεγάλη μεταφορική εταιρεία, η οποία εδρεύει στο Καλοχώρι, εμφανίζεται να διαφημίζεται έναντι 916.000 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 10 εικονικά τιμολόγια.
– Γνωστή εταιρεία η οποία δραστηριοποιείται στην εμπορία ηλεκτρικών συσκευών και έχει γραφεία στη Β. Όλγας φέρεται να κατέβαλε διαφημιστική δαπάνη ύψους 879.000 ευρώ, η οποία αντιστοιχεί σε δώδεκα εικονικά παραστατικά.
– Ποσό 800.000 ευρώ σε δώδεκα εικονικά τιμολόγια κατέβαλε γνωστή εταιρεία εμπορίας ενδυμάτων με έδρα τη Θέρμη.
– Εταιρεία εμπορίας ηλεκτρικών ειδών, η οποία εδρεύει στα Διαβατά, φέρεται να διαφημίστηκε έναντι 750.000 ευρώ, για τα οποία εκδόθηκαν 13 εικονικά τιμολόγια.
– Από τους συνεπέστερους πελάτες του Γ.Σ. Ηρακλής εμφανίζεται εταιρεία η οποία κατασκευάζει είδη φωτισμού. Έχει έδρα στην περιοχή της Νέας Ιωνίας και φέρεται να πλήρωσε για διαφημίσεις ποσό 696.000 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί σε 23 εικονικά τιμολόγια.
– Εταιρεία η οποία δραστηριοποιείται στα είδη αλουμινίου με έδρα το Καλοχώρι φέρεται να κατέβαλε 665.000 ευρώ, λαμβάνοντας έντεκα εικονικά τιμολόγια.
– Σημαντική διαφημιστική δαπάνη ύψους 650.000 ευρώ φέρεται να κατέβαλε γνωστή εταιρεία, η οποία έχει έδρα στην περιοχή της Γιαννιτσών και δραστηριοποιείται στο χώρο του βιομηχανικού επίπλου.
– Εταιρεία η οποία κατασκευάζει είδη δώρων και έχει έδρα στην περιοχή της Ν. Ιωνίας φέρεται να κατέβαλε ως διαφημιστική δαπάνη 600.000 ευρώ έναντι 37 εικονικών τιμολογίων.
– Ποσό 570.000 ευρώ για διαφήμιση κατέβαλε εταιρεία ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, η οποία εδρεύει στην περιοχή της Γιαννιτσών και φέρεται να έλαβε 54 εικονικά τιμολόγια.
Στις εμπλεκόμενες επιχειρήσεις περιλαμβάνονται επίσης: γνωστή αλυσίδα ζαχαροπλαστείων με ποσό 620.000 ευρώ, γνωστή εταιρεία εμφιαλώσεως με 263.000 ευρώ, εταιρεία παρασκευής αλλαντικών με 360.000 ευρώ, εταιρεία παραγωγής τυροκομικών προϊόντων με 208.000 ευρώ, σχολή καταδύσεων με έδρα στη Χαλκιδική με 350.000 ευρώ, εταιρεία με ορθοπεδικά και αναπηρικά είδη με έδρα στην περιοχή της Τούμπας με 540.000 ευρώ (24 τιμολόγια) κ.ο.κ.