Ξεκινώντας από την πολιτική επικαιρότητα και το ταξίδι του πρωθυπουργού στις ΗΠΑ. Πως το κρίνετε; Η Ελλάδα κέρδισε κάτι από την άλλη άκρη του Ατλαντικού;
Θα το ευχόμουν, όπως για κάθε κυβέρνηση, η επίσκεψη του πρωθυπουργού στις ΗΠΑ δεν ούτε με εξαγγελίες για το δημόσιο χρέος συνδυάστηκε, ούτε με κάτι συγκεκριμένο για επενδύσεις. Ευχολόγια και μόνο ακούστηκαν, τα ελληνοτουρκικά έμειναν εκτός ατζέντας, μόνον δεσμεύσεις για οπλικά συστήματα αναλήφθηκαν, άρα στο ταξίδι βλέπω μόνο συμβολική αξία, που συνδυάζεται με μία ακόμη οδυνηρή μετάλλαξη του κ. Τσίπρα, περί διαβόλου που… πάει παράδεισο.
Πολύς λόγος έχει γίνει για τον μετασχηματισμό του νέου φορέα μετά τις εκλογές σε ένα ενιαίο κόμμα. Η δική σας άποψη ποια είναι; Πρέπει να καταργηθούν τα υπάρχοντα κόμματα και ποια θα είναι η συγκολλητική ουσία, καθώς όπως φάνηκε στην πρόσφατη ψηφοφορία στη Βουλή για τους διεμφυλικούς υπάρχουν σημαντικές διαφορές;
Συγκολλητική ουσία μας είναι ο ανοιχτός διάλογος και η αντιπαράθεση επιχειρημάτων, όχι ξύλινων μονόλογων. Σε θέματα αρχών, η σιωπή ή βολική αποχή δεν είναι ενότητα, αλλά μια χωρίς αρχές σκοπιμότητα. Για παράδειγμα, προχθές επιτέλους άναψε το πράσινο φως ώστε η Αθήνα να αποκτήσει το πρώτο αποτεφρωτήριο νεκρών. Το θέμα αυτό μπορεί να απασχολεί μόνο το 3% ή το 5% των πολιτών, εμείς οφείλουμε όμως να εξασφαλίζουμε σε όλους το δικαίωμα της επιλογής. Όσο για το νέο φορέα, μακροπρόθεσμα θα συγκροτηθεί σε ένα ενιαίο πολυτασικό κόμμα, όπως παντού στην Ευρώπη. Ο χρόνος και οι τρόποι μετάβασης θα αποτελέσουν αντικείμενο διαλόγου. Στις δημοκρατίες, τα κόμματα δεν καταργούνται με διατάγματα.
Ένα άλλο σημείο έντονης τριβής είναι οι μετεκλογικές συμμαχίες. Εάν δεν υπάρξει αυτοδυναμία θα στηρίξετε το πρώτο κόμμα ή θα επιλέξετε την οδό του μεγάλου συνασπισμού; Προσωπικά, νοιώθετε πιο κοντά στη ΝΔ ή στον ΣΥΡΙΖΑ;
Δεν βλέπω τριβές, βρίσκω το θέμα εξαιρετικά επίκαιρο, στην καρδιά της πολιτικής συζήτησης για όλα τα κόμματα . Η θέση μου είναι ξεκάθαρη. Η παράταξη μας δεν άφησε ποτέ τη χώρα ακυβέρνητη. Η όποια συμφωνία, ακόμη και πρώτο κόμμα αν είμαστε, θα είναι προγραμματική, με δικό μας μίνιμουμ στόχο την εφαρμογή του τριπτύχου: παιδεία, υγεία, εργασία σε όλους και τις αλλαγές σε δικαιοσύνη και δημόσια διοίκηση.
Στην αρχή της προεκλογικής εκστρατείας είχατε δηλώσει «βαθιά αριστερός και βαθιά φιλελεύθερος». Μπορεί κάποιος να είναι και τα δύο μαζί και τελικά ποιο είναι το δικό σας πολιτικό στίγμα;
Με τη δήλωση μου επανέφερα το αυτονόητο, τον ξεχασμένο ανθρωπιστικό πυρήνα της νεωτερικότητας, που οδήγησε στη σύγκλιση δύο αντίπαλων ρευμάτων : του φιλελευθερισμού και του σοσιαλισμού, δηλαδή στην ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Αριστερά χωρίς ελευθερία και δικαιώματα, ή φιλελευθερισμός χωρίς μείωση των ανισοτήτων, είναι έννοιες ανάπηρες και πολιτικά ατελέσφορες.
Σε παλαιότερη δήλωση σας είχατε αναφερθεί στην κομβική σας στάση κατά την περίοδο του δημοψηφίσματος ως υποστηρικτής του «ναι», το οποίο όμως ηττήθηκε. Εσείς πως αντιμετωπίζετε το 60% που ψήφισε «όχι».
Το δημοψήφισμα ήταν πολιτική απάτη που ολοκληρώθηκε με την ολοκληρωτική μεταστροφή του κ. Τσίπρα. Ο κόσμος που ψήφισε «όχι» εξαπατήθηκε και το γνωρίζει πλέον καλά. Η Ελλάδα διεσύρθη διεθνώς και η λέξη kolotoumba εισήχθη στο πολιτικό λεξιλόγιο Αμερικής και Ευρώπης. Θυμίζω ότι, στην πέραν των αυτοδιοικητικών αρμοδιοτήτων μας, ευθύνη που αναλάβαμε τότε με τον Γιάννη Μπουτάρη, προτού ζητήσουμε από τους πολίτες να πουν «Ναι», είχαμε επισκεφθεί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και του ζητήσαμε να μη διεξαχθεί το κίβδηλο και διχαστικό δημοψήφισμα.
Είστε ένας πολιτικός που δεν προέρχεται από «κομματική μήτρα». Πως οριοθετείτε την στάση σας απέναντι στην ιστορική κληρονομιά του ΠΑΣΟΚ; Ποιον θεωρείται από τους πρώην προέδρους του κόμματος πιο κοντά σε εσάς;
Μεταπολίτευση και νεώτερη Ελλάδα δεν υπάρχει χωρίς το ΠΑΣΟΚ, το οποίο σε κάποιες περιόδους είχε μια δισυπόστατη ταυτότητα, κοινωνικά μεταρρυθμιστική αλλά και πολιτικά σημαδεμένη από κρατισμό και λαϊκισμό, αντιλήψεις ξένες προς τον πολιτικό φιλελευθερισμό. Τα επιτεύγματα σε υγεία, ανάπτυξη, εκσυγχρονισμό της χώρας δεν αναιρούνται, όμως και τα λάθη στη διαμόρφωση του κράτους και τη λειτουργία των θεσμών δεν διαγράφονται. ‘Ολα, μαζί με τις προσωπικότητες των ηγετών του, μας συνοδεύουν. Για να εμπνεόμαστε, αλλά και για να αποφεύγουμε.
Έχετε δηλώσει, εισπράττοντας κριτική μάλιστα, πως αν εκλεγείτε πρόεδρος του νέου φορέα, δεν θα παραιτηθείτε από Δήμαρχος της Αθήνας. Πως θα μπορείτε να ασκείτε και τα δύο καθήκοντα χωρίς το ένα να είναι εις βάρος του άλλου;
Δεν αφήνω πράγματα στη μέση, αλλά δεν είμαι και ο άνθρωπος που διακατέχεται από δογματισμούς, που μπορούν να βλάψουν την αποστολή μου. Τη σχέση εμπιστοσύνης με τους δημότες, που δυο φορές με τίμησαν με την εμπιστοσύνη τους, δεν πρόκειται να την καταργήσω με μια δήλωση. Στον δήμο διοικώ συλλογικά, μαζί με δέκα αντιδημάρχους. Τα αρχηγικά κόμματα στην εποχή των δικτύων αποτελούν παραφωνία. Ως επικεφαλής, θα λειτουργήσω συλλογικά και θα εξαντλήσω κάθε δυνατότητα συνδυασμού διοίκησης και των δύο, δήμου και νέου φορέα.
Ποιος θα εκπροσωπεί το νέο φορέα στη Βουλή από τη στιγμή που δεν είστε βουλευτής;
Οι πολίτες είναι η πυξίδα. Η εκλογή με μαζική συμμετοχή θα δώσει εντολή στον επικεφαλής για τις επόμενες κινήσεις του.
Τι απαντάτε σε όσους σας ασκούν κριτική πως δεν ανταπεξήλθατε με επιτυχία στο ρόλο σας ως Δήμαρχος της Αθήνας και άρα οι πολίτες δεν θα σας εμπιστευτούν σε αυτό το βήμα που είναι σαφώς μεγαλύτερο.
Μακάρι η χώρα να είχε αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση και το προσφυγικό, όπως εμείς στο δήμο της Αθήνας. Δεν άφησα να μας χωρίσει το μνημόνιο-αντιμνημόνιο, αλλά μας ένωσε η αγωνία να κρατήσουμε την πόλη όρθια και να βοηθήσουμε τα πολλά θύματα της κρίσης. Η Αθήνα που το 2010-2013 καιγόταν και βανδαλιζόταν, που το 2015 πλημμύρισε από πρόσφυγες, πείσμωσε, άντεξε, ανοίχτηκε, βόηθησε. Η Αθήνα των 50 εκ. ελλειμμάτων έγινε οικονομικά ισχυρή, στηρίζει καθημερινά 30.000 αδύναμους συμπολίτες μας, αναπτύσσει δομές αλληλεγγύης, ενσωματώνει τους πρόσφυγες στις δομές της. Σπάει ρεκόρ, το ένα μετά το άλλο, στον τουρισμό, επανακτά το εμπορικό της κέντρο με νέες θέσεις εργασίας. Πρωταγωνιστεί στην Ευρώπη, τη συζητά θετικά ο κόσμος, ανακηρύσσεται παγκόσμιος πολιτιστικός προορισμός και κερδίζει τη μια διεθνή διάκριση μετά την άλλη. Η Αθήνα μπορεί και κάνει σχέδια για το μέλλον, όταν η κυβέρνηση ακόμη επαιτεί και φορολογεί. Έμειναν τα τραπεζάκια και η καθαριότητα πίσω. Δεν τα υποτιμώ καθόλου. Σε λίγους μήνες θα τα ξαναπούμε και γι αυτά.
