Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η συζήτηση για τον ΠΥ του 2014 γίνεται σε μια από τις δυσκολότερες περιόδους που βίωσε και συνεχίζει να βιώνει η χώρα μας.
Κατά την τελευταία τετραετία η ελληνική κοινωνία κλήθηκε να επωμιστεί ένα τεράστιο βάρος, όμως για πρώτη φορά μετά το ξέσπασμα της κρίσης, μπορούμε να πούμε ότι η χώρα μας έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει με άλλους όρους και συνθήκες την οικονομική πραγματικότητα και τους δανειστές της.
Το ΠΑΣΟΚ ήρθε αντιμέτωπο με τη σοβαρότητα του δημοσιονομικού προβλήματος, και την πρωτοφανή οικονομική κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει η χώρα το 2009 και επιχείρησε μόνο του τότε με αίσθημα ευθύνης και σοβαρότητας τη δύσκολη προσπάθεια της εξόδου της χώρας από την κρίση, σε ένα αρνητικό πολιτικό περιβάλλον τόσο στη χώρα μας, όσο και στο εξωτερικό.
Σήμερα το ΠΑΣΟΚ, με την ίδια υπευθυνότητα και συνέπεια συνεχίζει και στηρίζει την πολιτική και κυβερνητική σταθερότητα, το δρόμο της εθνικής στρατηγικής εξόδου από την κρίση που είναι ο κορυφαίος εθνικός στόχος και η πραγματική αντιμνημονιακή πολιτική, συμμετέχοντας σε μια κυβέρνηση Εθνικής Ανάγκης, μετά τις εκλογές του 2012, και να θυμίσω την πρώτη συγκυβέρνηση του 2011, αλλά και τις καθοριστικές αποφάσεις του Φεβρουαρίου του 2012.
Και είναι ο ελληνικό λαός, που πέρασε πολλά, θυσίασε ακόμη περισσότερα, για να μπορούμε σήμερα, να έχουμε τη δυνατότητα να συνεχίσουμε για την ολοκλήρωση της δύσκολης δημοσιονομικής προσαρμογής και εξυγίανσης για την υπέρβαση της κρίσης.
Από όσες θεωρίες ή σχέδια έχουν κατά καιρούς ειπωθεί, δεν προέκυψε ποτέ σοβαρή εναλλακτική λύση. Αναρωτιέται εύλογα κανείς που θα ήταν σήμερα η χώρα αν δεν προχωρούσε έτσι όπως μπόρεσε να προχωρήσει τελικά;
Αντίθετα σήμερα υπάρχει η δυνατότητα μέσα από το πρωτογενές πλεόνασμα να αποκατασταθούν αδικίες προς ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Υπάρχει η πρόβλεψη και η δυνατότητα για θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, να πάμε σε αναπτυξιακά πλεονάσματα και να ξεφύγουμε από το φαύλο κύκλο της ύφεσης.
Μπορούμε και πρέπει να επικεντρώσουμε την προσπάθεια για διαρθρωτικές αλλαγές και μεταρρυθμίσεις και να ρίξουμε όλο το βάρος στην πραγματική οικονομία, στον κόσμο της εργασίας, στην παραγωγική διαδικασία και στην ανάπτυξη. Κι΄αυτό είναι το σχέδιο για τη συνέχεια, αφού δεν μπορέσαμε μέχρι τώρα να έχουμε μια παράλληλη πορεία με τις δημοσιονομικές εξελίξεις, τουλάχιστον από ένα σημείο και ύστερα.
Όπως θα πρέπει να κάνουμε και τις επιλογές για τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να συνεχίσουμε σε σχέση με τις δυνατότητες εξόδου μας στις αγορές, τη βιωσιμότητα του χρέους και το τι εξυπηρετεί καλύτερα τις ανάγκες για την παραγωγική και αναπτυξιακή ανασυγκρότηση της χώρας μας.
Με τις μέχρι σήμερα επιπτώσεις στην οικονομία και στην κοινωνία είναι γεγονός πως νέα μέτρα με μειώσεις μισθών και συντάξεων δεν μπορούν να υπάρξουν.
Όπως δεν μπορεί παρά να έχουμε ένα δίκαιο και αναλογικό φόρο ακινήτων, να προστατεύεται η πρώτη κατοικία του φτωχού και μεσαίου νοικοκυριού, καθώς να μη δεχτούμε τις ομαδικές απολύσεις. Η κοινωνική πραγματικότητα δεν επιτρέπει καμία υποχώρηση σε αυτά τα ζητήματα.
Είναι όμως πολλά που πρέπει να προχωρήσουν, όπως ο εξορθολογισμός και εκσυγχρονισμός των δομών και υπηρεσιών του κράτους, η θέσπιση σταθερού και δίκαιου φορολογικού συστήματος, ρυθμίσεις για να γίνει πιο ανταγωνιστική η εγχώρια αγορά, για την απασχόληση ιδιαίτερα των νέων, και πολλές άλλες τέτοιου είδους παρεμβάσεις στον τομέα των μεταρρυθμίσεων.
Μετά τη δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να ακολουθήσει η εφαρμογή μεταρρυθμίσεων στις δομές της πραγματικής οικονομίας για να αναπτυχθεί με βιώσιμο και ρεαλιστικό τρόπο. Πρέπει όμως σ’ αυτή την κατεύθυνση να βοηθήσουν οι επί μέρους ασκούμενες πολιτικές.
Που πρέπει να έχουν σχέδιο, οργάνωση στην υλοποίηση, αποφασιστικότητα και αποτελέσματα. Είτε αυτό αφορά τη διαχείριση προγραμμάτων, όπως το ΕΣΠΑ, είτε αφορά τις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις που γίνονται αποσπασματικά, με οριζόντιες δράσεις, αλλά και πολλά πισωγυρίσματα. Παρατηρούνται πολλά φαινόμενα, σε κρίσιμους κοινωνικούς τομείς όπως Υγεία και η Παιδεία, που επιδεινώνουν τα προβλήματα της Ελληνικής κοινωνίας και εκεί χρειάζεται καλύτερη οργάνωση και καλύτερα αποτελέσματα.
Εφαρμογή πολιτικών που θα αντιμετωπίσουν τη γραφειοκρατία και τις πολύμηνες καθυστερήσεις στην εφαρμογή προγραμμάτων ανάπτυξης, στην αξιοποίηση πόρων των διαρθρωτικών ταμείων, στην δημιουργία προϋποθέσεων αξιοποίησης των φυσικών πόρων και των πλεονεκτημάτων: στον τουρισμό και στην ενέργεια.
Απέναντι στην αισιοδοξία που δίνει το κλείσιμο του ΠΥ του 2013, με το πρωτογενές πλεόνασμα και τη μικρότερη από την αναμενόμενη ύφεση, είναι και πάλι φανερή η μίζερη και αρνητική στάση της αντιπολίτευσης και ιδίως η στρατηγική αμηχανία της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που για μια ακόμη φορά δεν μπορεί να αντιστοιχηθεί με τις εξελίξεις και την πραγματικότητα.
Και αυτό σε συνδυασμό με την αποτυχία στις προβλέψεις και τη διάψευση των προσδοκιών για αδιέξοδο και καταστροφές, και μια σειρά επιεικώς άστοχων και απαράδεκτων πολιτικών κινήσεων.
Ο ΣΥΡΙΖΑ προτείνει: Πρώτα ανάπτυξη και μετά πλεόνασμα. Αλλά σε ποιο πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον; Χωρίς τους απαραίτητους οικονομικούς δείκτες, χωρίς τράπεζες, θα ενθαρρύνουν ή θα προσελκύσουν επενδύσεις;
Χωρίς νέα μέτρα, χωρίς την αποτυχία και χωρίς αδιέξοδα, ποια μπορεί να είναι η ρητορική της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης;
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο ΠΥ για το 2014 κατατίθεται σε ένα περιβάλλον αισιόδοξων μακροοικονομικών ενδείξεων και σημαντικών δημοσιονομικών επιδόσεων και είναι πράγματι ένας μη συμφωνημένος ΠΥ με την ΤΡΟΙΚΑ. Μέσα από τη διαπραγμάτευση που θα συνεχιστεί θα πρέπει να αντιληφθούν όλοι τις εξελίξεις καθώς και την οικονομική και κοινωνική κατάσταση που διαμορφώθηκε. Υπάρχει η δυνατότητα για οικονομική διαπραγμάτευση σε υψηλό πολιτικό επίπεδο, καθώς υπάρχει και η ρήτρα ύφεσης από τη συμφωνία του Φεβρουαρίου του 2012 και η δέσμευση για ελάφρυνση του δημόσιου χρέους, από την απόφαση του ECOFIN του Νοεμβρίου του 2012.
Είναι ο πρώτος Προϋπολογισμός μετά από έξι χρόνια που προβλέπει αύξηση του ΑΕΠ έστω και οριακά κατά 0,6% το 2014. Ο νέος ΠΥ δεν ενσωματώνει νέα μέτρα, πέρα από τις προωθούμενες αλλαγές στη φορολογίας ακινήτων.
Επίσης, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται να διαμορφωθεί στα 812 εκατ. ευρώ για το 2013. Αυτά είναι τα αποτελέσματα των προσπαθειών και των θυσιών του ελληνικού λαού, όπως ανέφερα και προηγουμένως.
Για το λόγο αυτό και προκειμένου να αποκατασταθούν κάποιες αδικίες. Υπάρχει ο κανόνας διανομής του πέραν του προβλεπομένου πλεονάσματος, με 70% να πηγαίνει σε στοχευμένες κοινωνικές ομάδες και το υπόλοιπο στη μείωση του χρέους.
Για το 2014 ο στόχος είναι για ένα πρωτογενές πλεόνασμα της τάξεως των 3 δις ευρώ περίπου.
Οι προβλέψεις για τα έσοδα και έξοδα αφορούν ψηφισμένα μέτρα. Η επιβεβαίωση των αυξημένων φορολογικών εσόδων (από εισοδήματα και ακίνητα), αλλά και ασφαλιστικών εσόδων, θα επηρεαστεί θετικά από το εάν υπάρξει γενικότερο κλίμα εμπιστοσύνης (που ήδη διαφαίνεται αλλά θα πρέπει να ενισχυθεί) από διεθνείς οικονομικούς παράγοντες και τον εγχώριο και διεθνή ιδιωτικό τομέα. Και έχουμε τις πρόσφατες θετικές δηλώσεις του κ. Σούλτς, των Επιτρόπων κ. Γιοχάνες Χάν και Όλι Ρέν, αλλά και πολλών εκπροσώπων από τον διεθνή οικονομικό τομέα.
Οι αισιόδοξοι για τα έσοδα στόχοι, με δεδομένες τις περιορισμένες και σε οριακό σημείο ευρισκόμενες αντοχές της ελληνικής κοινωνίας, θα πρέπει να στηριχτούν από θετικές επιδόσεις στο σκέλος της ανάπτυξης και την περεταίρω θέσπιση μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων όπως το νέο Εθνικό Φορολογικό Σύστημα. Υπάρχει φορολογική επιβάρυνση, αλλά ακόμα δεν αφορά όλους. Δεν αφορά τα εισοδήματα που δεν έχουν φορολογηθεί στο παρελθόν, ούτε αυτά που δεν φορολογούνται σήμερα.
Στο σχέδιο του ΠΥ προβλέπεται η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, που θα αποφέρει στα κρατικά ταμεία 3,560 δις ευρώ μέσα στο 2014.
Οι θετικές ενδείξεις μας δείχνουν το δρόμο στον οποίο πρέπει συνεχίσουμε από εδώ και στο εξής προκειμένου να περάσουμε στην ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας, και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Τα όπλα (εργαλεία) που έχουμε στη διάθεσή μας για την επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων και πολιτικών του προγράμματος οικονομικής πολιτικής είναι το Πρόγραμμα Δημόσιων Επενδύσεων, αλλά κυρίως το ΕΣΠΑ και οι πόροι που μπορούν να διατεθούν μέσα από τα αναπτυξιακά και χρηματοδοτικά του προγράμματα, οι ιδιωτικές επενδύσεις, και άλλοι ευρωπαϊκοί μηχανισμοί χρηματοδότησης.
Όσον αφορά στο ΠΔΕ, αυτό προβλέπεται για το 2014 να φτάσει τα 6,8 δις ευρώ, αυξημένο κατά 2,3% (δλδ 150 εκατ. ευρώ) σε σχέση με τις εκτιμήσεις του 2013.
Οι δαπάνες αυτές αντιπροσωπεύουν το 3,7% του ΑΕΠ και κατανέμονται σε 6,1 δις ευρώ για την προώθηση έργων που συγχρηματοδοτούνται από πόρους της ΕΕ και σε 700 εκατ. ευρώ για τα έργα που θα ολοκληρωθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.
Οι πιστώσεις λοιπόν έχουν σχεδιαστεί για να χρηματοδοτήσουν τις αναπτυξιακές ανάγκες της ελληνικής οικονομίας την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων, τη στήριξη της επενδυτικής πρωτοβουλίας, την τόνωση της τοπικής και περιφερειακής ανάπτυξης, την υλοποίηση μεγάλων έργων υποδομής.
Μετά από μια προσπάθεια δύο χρόνων είναι σημαντική η συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τους παραχωρησιούχους, τις τράπεζες και τους κατασκευαστές, για την υπέρβαση των ζητημάτων που είχαν προκύψει αλλά και την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού. Τα έργα ενισχύονται με 1,1, δις ΕΥΡΩ περίπου από συγχρηματοδοτούμενους πόρους και 650 εκατομμύρια ΕΥΡΩ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Πρόκειται για έργα Εθνικής σημασίας, που συνδέονται ουσιαστικά με την επανεκκίνηση της Ελληνικής Οικονομίας.
Με την ψήφιση της νέα αναθεωρημένης σύμβασης, θα έχουμε πλήρη ανάπτυξη των εργοταξίων των αυτοκινητοδρόμων, με ιδιαίτερα αποτελέσματα στην απασχόληση του εργατικού δυναμικού, τις παράλληλες με αυτά δράσεις, αλλά και τη θετική επίδραση στην περιφερειακή ανάπτυξη με την ολοκλήρωσή τους.
Παράλληλα προβλέπονται πιστώσεις για τη χρηματοδότηση κοινωνικών προγραμμάτων, όπως η υλοποίηση στοχευμένων πολιτικών απασχόλησης και στήριξης των ανέργων και των ευπαθών κοινωνικών ομάδων.
Δεδομένου ότι ο πρωτογενής τομέας αποτελεί τη βάση της παραγωγικής και αναπτυξιακής ανασυγκρότησης της χώρας μας, απαιτεί και την ανάλογη προτεραιότητα στο σχεδιασμό δράσεων και παρεμβάσεων, στη χρηματοδότηση τους, καθώς και στη δημιουργία υποδομών που θα στηρίξουν την πρωτογενή παραγωγή, όπως εγγειοβελτιωτικά έργα, αξιοποίηση γεωθερμικών πεδίων, αναδασμοί, χωροθέτηση δραστηριοτήτων κ.λ.π.
Η νέα ΚΑΠ εξασφαλίζει πόρους όσους και στην προηγούμενη προγραμματική περίοδο (19 δις) και με τον κατάλληλο σχεδιασμό και υλοποίηση προγραμμάτων για τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την αλιεία, μπορεί να δώσει ώθηση στον πρωτογενή τομέα, με απασχόληση και εισοδήματα σε ανθρώπους που σήμερα βρίσκονται σε επαγγελματικό ή εργασιακό αδιέξοδο.
Πέραν της ενίσχυσης των νέων για να ασχοληθούν με αγροτικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες, όπως η πρόσφατη ενίσχυση με 20.000 ΕΥΡΩ για νέους αγρότες, συνολικού ύψους 100 εκατομμυρίων ΕΥΡΩ, θα πρέπει με σοβαρή πάντα αξιολόγηση να ενισχυθούν και οι αντίστοιχες υποδομές.
Η Παραγωγή μαζί με τις μεταρρυθμίσεις και τις αλλαγές στο Δημόσιο τομέα είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να μπορέσει η χώρα να βρεθεί και πάλι στο δρόμο της ανάπτυξης.
Δεν μπορούμε πια να είμαστε χώρα παροχής υπηρεσιών, όταν δεν υπάρχει παραγωγή, ανταγωνιστικότητα, επιχειρηματική και εξαγωγική δραστηριότητα για συγκεκριμένα αγαθά και προϊόντα.
Ο κύκλος της παροχής υπηρεσιών μεταξύ κατηγοριών πολιτών και επαγγελματιών, κλείνει όταν δεν υπάρχει πραγματική παραγωγική δραστηριότητα.
Στο σχέδιο του ΠΥ φαίνεται η αυξημένη συμμετοχή του ΠΔΕ στα Υπουργεία Εργασίας και Υγείας. Ενώ τα προγράμματα των περιφερειών θα έχουν πιστώσεις 1,2 δις ευρώ.
Όσον αφορά στο ΕΣΠΑ, ο στόχος απορρόφησης για το 2013 ήταν 3,9 δις ευρώ και έχει καλυφτεί μέχρι στιγμής το 69,3%.
Δεδομένου πως υπάρχουν πολλά περιθώρια αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων, και με στόχο το καλύτερο δυνατό κλείσιμο του ΕΣΠΑ αυτής της προγραμματικής περιόδου πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες αναθεώρησης του μέσα από την ανακατανομή πόρων μεταξύ των επιχειρησιακών προγραμμάτων για να επιτύχουμε ακόμη υψηλότερο ποσοστό απορρόφησης.
Επίσης, θετικές αναμένεται να είναι οι επιδράσεις στην πραγματική οικονομία από την υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων από τους πόρους του ΕΣΠΑ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕΠ).
Έχει συμφωνηθεί ένα συνολικό πρόγραμμα ενίσχυσης της ελληνικής οικονομίας για την χορήγηση δανείων προς επιχειρήσεις και ιδιαίτερα της ΜΜΕ, ύψους 1,440 δις ευρώ με πρόσφατη τη συμφωνία που υπογράφτηκε για τη δανειοδότηση της Ελλάδας από το ΕΤΕΠ με 550 εκατ ευρώ.
Εξίσου σημαντική και καθοριστική αναμένεται να είναι και η συμβολή στην προσπάθεια στήριξης της ελληνικής επιχειρηματικότητας με την αναγκαία ρευστότητα, η λειτουργία μέσα στο 2014 του Ελληνικού Επενδυτικού Ταμείου, με επαρκή αρχικό ΠΥ – 500 εκατ ευρώ.
Ένα σημαντικό θέμα που θα ήθελα να θίξω είναι και η δυνατότητα πρόσβασης των ΜΜΕ στα μέσα χρηματοδοτικής ενίσχυσης που διατίθενται στη χώρα μας. Η έλλειψη ρευστότητας πνίγει τις ΜΜΕ και δημιουργεί αδιέξοδα στους ελεύθερους επαγγελματίες, είναι πολύ σημαντική η παροχή κινήτρων για απασχόληση, έστω και ενός ανέργου, για δεκάδες χιλιάδες ΜΜΕ. Προτείνουμε δε τη διεύρυνση του προγράμματος εισόδου στην αγορά εργασίας για 80.000 χιλιάδες επιπλέον νέους.
Για να καταστήσουμε πιο αποτελεσματικά τα προγράμματα του ΕΣΠΑ η προσοχή μας πρέπει να επικεντρωθεί στα ακόλουθα:
1ον) στην ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία στα μελλοντικά προγράμματα του ΕΣΠΑ.
2ον) στην ανάγκη χάραξης μίας ολοκληρωμένης πολιτικής για τις ΜΜΕ στην Ελλάδα.
Πέρα από όλα αυτά, δεν πρέπει να αφήσουμε απέξω από το συνολικό μας σχεδιασμό και το νέο, υπό διαμόρφωση ΕΣΠΑ που θα καλύψει την περίοδο 2014 – 2020.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ο προϋπολογισμός πρέπει να εκτελεστεί με το καλύτερο αποτέλεσμα, για τους πολίτες και τη χώρα μας. Απαιτεί όμως υπέρβαση αδυναμιών και καλύτερο συντονισμό της προσπάθειας αυτής.
Ψηφίζουμε του ΠΥ του έτους 2014, με την προσδοκία ότι θα συνδυαστεί με την αναστροφή της πορείας της Ελληνικής Οικονομίας και με την δικαίωση των προσπαθειών και των θυσιών του Ελληνικού λαού.