ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΝΟΜΟΥ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ «ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΚΑΙ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ Ν.Π.Δ.Δ. (Ν. 3528/2007) – ΕΠΙΛΟΓΗ ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Πρώτα-πρώτα ακούστηκε ένα σχόλιο για τους Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ. Επειδή εγώ έχω ζήσει το Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου, όταν ήταν μικρό κόμμα κι έβλεπα πώς έτρεχαν οι Βουλευτές του για να καλύψουν τις διάφορες υποχρεώσεις, πρέπει να σας καλέσω, τώρα που αποκτήσατε αυτόν τον μεγαλοϊδεατισμό να σέβεστε και τις υποχρεώσεις των Βουλευτών του ΠΑΣΟΚ και να μην κάνετε βιαστικά σχόλια. Οι Βουλευτές είναι εδώ και όταν χρειάζεται και μιλάνε και ψηφίζουν.
Έρχομαι τώρα στο νομοσχέδιο και για τα παρεμπίπτοντα του νομοσχεδίου θα πω στο τέλος.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Υπουργέ, κάνουμε ακόμα μία φορά μία προσπάθεια να ρυθμίσουμε τα της εσωτερικής λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης με έναν τρόπο που θεωρούμε ότι πρώτον, είναι αντικειμενικός, δηλαδή δεν επιδέχεται εξωτερικών πολιτικών και άλλων παρεμβάσεων και δεύτερον, είναι ουσιαστικός ως προς το ζητούμενο της επιλογής των αρίστων, την αξιοκρατία.
Επειδή είστε νέος Υπουργός και νέος στην πολιτική, παρότι προέρχεστε από παλιά πολιτική οικογένεια, θέλω να σας θυμίσω ότι τέτοιες φιλότιμες προσπάθειες έγιναν από πάρα πολλούς προκατόχους σας, τις προθέσεις των οποίων εγώ δεν αμφισβητώ. Ξέρετε, όμως, ότι «ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις». Και δυστυχώς αυτά τα νομοθετήματα, είτε ήταν του κ. Παυλόπουλου το 2006 είτε ήταν του κ. Ραγκούση –αντικειμενικότατο και αξιοκρατικότατο σύστημα- για λόγους που δεν συνδέονται με τη βούληση του νομοθέτη και της Βουλής δεν απέδωσαν αποτελέσματα. Πολύ δε περισσότερο που η συνεχής αλλαγή όρων και προϋποθέσεων για την επιλογή των στελεχών της διοίκησης δημιουργούσε μία αέναη κινητικότητα κι ένα αρνητικό κλίμα.
Άρα, το πρώτο θέμα που πρέπει να δει κανένας είναι αυτό το σύστημα που εμείς θα ψηφίσουμε αύριο, θα προλάβει να λειτουργήσει και να αποδώσει αποτέλεσμα; Αυτό είναι το πρώτο ερώτημα. Διότι αν και αυτό χαθεί στις καλένδες της ελληνικής διοίκησης και στις όποιες ελαστικές ερμηνείες των μεταβατικών διατάξεων, δεν θα αποδώσει.
Και με αυτό θέλω να περάσω στην τοποθέτηση και αξιολόγηση αυτού καθ’ αυτού του νομοσχεδίου. Τι επιχειρεί, αγαπητοί συνάδελφοι, αυτό το νομοσχέδιο; Μία αντικειμενική διαδικασία που την είχε θεσπίσει ο προηγούμενος νόμος, ο λεγόμενος «νόμος Ραγκούση» και που ο υποφαινόμενος και οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ είχαν ομοθυμαδόν στηρίξει και επαινέσει, και η οποία στηριζόταν σε απολύτως αντικειμενικά και μετρήσιμα κριτήρια, αυτό το νομοσχέδιο επιχειρεί να την αλλάξει και να βάλει κριτήρια που έχουν να κάνουν με την ουσιαστική αξιολόγηση των προσόντων.
Πώς προκύπτει αυτό το αποτέλεσμα, σύμφωνα με το νομοθέτημα που καλούμαστε να ψηφίσουμε; Προκύπτει με δύο τρόπους: Πρώτον, με τις γραπτές εξετάσεις και δεύτερον, με τη συνέντευξη. Είναι διασφαλισμένες αυτές οι δύο διαδικασίες; Κατά την άποψή μου, σύμφωνα με το νομοθέτημα είναι διασφαλισμένες. Ποιος τις εγγυάται; Τις εγγυάται το ΑΣΕΠ. Από το ΑΣΕΠ ξεκινά η υλοποίηση του νόμου.
Έχουμε εμπιστοσύνη στο ΑΣΕΠ ως ανεξάρτητη αρχή; Εγώ πιστεύω ότι η ελληνική κοινωνία –εγώ προσωπικά έχω, αλλά δεν έχει αξία η δική μου γνώμη- έχει εμπιστοσύνη στο ΑΣΕΠ. Το καταξίωσαν διακεκριμένες προσωπικότητες μεταξύ των οποίων ο Πρόεδρός του κ. Βέης. Με αυτή λοιπόν την εμπιστοσύνη θα ψηφίσουμε τη σχετική διάταξη που ξεκινάει την επιλογή των πρώτων δύο γενικών διευθυντών, οι οποίοι θα στελεχώσουν στη συνέχεια τα Υπηρεσιακά Συμβούλια για την επιλογή των υπολοίπων γενικών διευθυντών και μετά θα χτιστεί το σύστημα επιλογής στα επιμέρους Υπουργεία.
Ποιο ήταν πάντα το αμφισβητούμενο σε μία διαδικασία συνέντευξης; Το αμφισβητούμενο σε μία διαδικασία συνέντευξης ήταν ότι ο καθένας -και είχαμε στο παρελθόν αναφέρει παραδείγματα στη Βουλή- μπορεί να ρωτάει ό,τι θέλει, να παίρνει όποια απάντηση θέλει και να βαθμολογεί όπως θέλει. Δεν μιλάμε για μία τέτοια συνέντευξη. Δεν μπορεί να ρωτάει τι ομάδα είσαι και από πού κατάγεσαι. Θα υπάρχει μία δομημένη, με ερωτηματολόγιο συνέντευξη που θα στοχεύει να αποδείξει τις διοικητικές ικανότητες ενός στελέχους της διοίκησης να ηγηθεί. Γιατί οι άλλες ικανότητες θα είναι αποτυπωμένες στις γραπτές εξετάσεις.
Θα είναι εγγυημένη η διαδικασία; Με την προϋπόθεση του ΑΣΕΠ, όπως σας είπα νωρίτερα. Μας φοβίζει ο εξωτερικός συνεργάτης;
Προσωπικά, έχω μελετήσει πάρα πολλά συστήματα επιλογής στελεχών στο δημόσιο. Είναι αυτά που βασίζονται μόνο σε εξωτερικούς συνεργάτες, αυτά που βασίζονται μόνο στους Υπουργούς -γιατί υπάρχει μία πίστη στους Υπουργούς ότι δεν επιδιώκουν να βάλουν το δικό τους, αλλά τον καλύτερο- και αυτά που έχουν να κάνουν με την εσωτερική διαδικασία της δημόσιας διοίκησης.
Εάν, όπως το περιγράφει ο νόμος, οδηγηθούμε σε ένα πίνακα πιστοποιημένων και εκπαιδευμένων από το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης στελεχών, νομίζω ότι αυτό έχει να προσθέσει.
Εγώ προσωπικά δεν το φοβάμαι, το αντίθετο, μπορεί να μεταλαμπαδεύσει και γνώσεις και εμπειρίες στα στελέχη της δημόσιας διοίκησης που θα στελεχώσουν αυτά τα συμβούλια των συνεντεύξεων.
Είπα νωρίτερα για το δρόμο προς την κόλαση που είναι στρωμένος με καλές προθέσεις.
Το νομοθέτημα Παυλόπουλου το 2006 -ο οποίος υποστήριξε εδώ στη Βουλή ότι μετά από διάλογο με την ΑΔΕΔΥ θέσπισε τα αντικειμενικά κριτήρια- κατέρρευσε, διότι οι μεταβατικές διατάξεις αξιοποιήθηκαν για να τοποθετηθούν από τους Υπουργούς αρεστοί ώσπου να γίνουν οι κρίσεις και οι κρίσεις δεν έγιναν ποτέ.
Το νομοθέτημα Ραγκούση, το οποίο ήταν αντικειμενικό και αδιάβλητο, δεν το αμφισβήτησε κανένας.
Εσείς, δυστυχώς, δεν το ψηφίσατε, κυρία συνάδελφε του ΣΥΡΙΖΑ.
Για άλλους λόγους δεν ψηφίσατε το νόμο Ραγκούση, για άλλους λόγους δεν ψηφίσατε να κλείνουμε μέσα αυτούς που δεν δέχονται να ανοίξουν τους λογαριασμούς τους, πάντα βρίσκατε ένα λόγο.
Το νομοθέτημα Ραγκούση, λοιπόν, που εσείς δεν ψηφίσατε δεν εφαρμόστηκε ούτε και αυτό διότι οι καλένδες της ελληνικής διοίκησης το ροκάνισαν, με αποτέλεσμα να έχουμε μεν στελέχη στη διοίκηση που προέρχονται από τις αντικειμενικές και αδιάβλητες διαδικασίες του νόμου Ραγκούση, αλλά έχουμε και αρκετούς που προέρχονται από αναπλήρωση προϊσταμένων.
Κύριε Υπουργέ, είχαμε κάνει στη συζήτηση επί των άρθρων στην Επιτροπή συγκεκριμένες παρατηρήσεις, για να βελτιώσουμε τις μεταβατικές διατάξεις.
Είδα ότι καταθέσατε μία νομοτεχνική βελτίωση. Οφείλω να ομολογήσω ότι πράγματι τις βελτιώνει. Αυτήν τη στιγμή εγώ δεν έχω άλλη σκέψη για το πώς θα μπορούσε περαιτέρω να αφαιρεθεί η δυνατότητα της αυθαιρεσίας που μπορεί να υπάρξει και πρέπει να την αποφύγουμε. Εξαρτάται από το πώς θα τρέξουν οι ρυθμοί της διοίκησης, τα προεδρικά διατάγματα για τους νέους οργανισμούς, ώστε αυτό το διάστημα να μην είναι πάρα πολύ μεγάλο και όντως στο μεταβατικό να επιλεγούν κατά προτεραιότητα αυτοί που έχουν επιλογή με βάση τις ισχύουσες διατάξεις, όπως λέει ο νόμος και όπως το οριοθετήσατε χρονικά.
Σε ό,τι αφορά τη συνέντευξη, τέθηκε από τον εισηγητή μας –το έθεσα και εγώ που τον αντικατέστησα στην Επιτροπή- το ζήτημα που έχει να κάνει με τη στάθμιση της συνέντευξης και με μια ασφαλιστική δικλείδα που ενδεχόμενα θα χρειαζόταν για να μην ανατρέψει η συνέντευξη τις γραπτές εξετάσεις.
Περιμένουμε μία βελτιωμένη πρόταση από την πλευρά σας. Εγώ δεν θέλω να αμφισβητήσω το γεγονός πως πρέπει μέσα από τη συνέντευξη να προκύπτει πως ένας γενικός διευθυντής έχει διοικητικές ικανότητες.
Θέλω να ξορκίσω -γιατί όπως λέει η λαϊκή παροιμία, καλός είναι ο αγιασμός, αλλά κράτα και μια γάτα- το γεγονός να έχουμε φαινόμενο ενός που θα πάρει «άριστα» στα γραπτά –και θα πάρει «άριστα» γιατί η διαδικασία είναι η συγκεκριμένη γραπτή διαδικασία- και για κάποιους λόγους στη συνέντευξη –ω του θαύματος!- θα πάρει πάρα πολύ χαμηλό βαθμό. Χρειάζεται μία ασφαλιστική δικλείδα ή χρειάζεται μία διαφορετική στάθμιση, το 70%-30%, το 60%-40% και το 50%-50% στα τρία επίπεδα της διοίκησης. Αυτή είναι μία παρατήρηση. Θα περιμένουμε αύριο την απάντησή σας.
Κάνατε τη βελτίωση που σας είχαμε πει, να μη μείνουν στελέχη στο ράφι, δηλαδή αυτοί που φεύγουν σε δύο χρόνια να έχουν το δικαίωμα να κριθούν, γιατί αλίμονο αν τους βάλουμε από τώρα στο ψυγείο.
Έρχομαι τώρα σε δύο παρεμπίπτοντα θέματα.
Το ένα παρεμπίπτον θέμα, κύριε Υπουργέ -το έθιξαν διάφοροι ομιλητές, από όσο μπόρεσα να παρακολουθήσω- είναι αυτό της αξιολόγησης. Προς Θεού, μην περάσει στην κοινή γνώμη ότι ο ομιλών και το κόμμα μου είμαστε κατά της αξιολόγησης. Θέλουμε, όμως, αξιολόγηση που μπορεί να στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα, όχι αριθμητικά και να αποδίδει αποτέλεσμα.
Δεν θέλω να αναφερθώ –γιατί δεν το επιτρέπει ο χρόνος- αναλυτικά στα προβλήματα του συστήματος που θεσπίσατε. Τα είχαν πει οι ομιλητές μας κατά τη διάρκεια της ψήφισης του νόμου.
Αυτήν τη στιγμή το σύστημα δοκιμάζεται. Τα όριά του είναι πεπερασμένα. Η άποψή μου –τη λέω ευθέως- είναι ότι χρειάζεται βελτιώσεις που θα μας οδηγήσουν στο να γίνει αποδεκτό, να φύγουμε από μία πολεμική αντιπαράθεση με το δημοσιοϋπαλληλικό κόσμο. Θυμίζω ιστορικά ότι αυτός ο κόσμος δεν ήταν κατά της αξιολόγησης. Δέστε τα συστήματα που δεν απέδωσαν –συμφωνώ- αλλά είχαν κριτήρια αντικειμενικά, παραδείγματος χάριν το Προεδρικό Διάταγμα επί Υπουργίας Παπαδόπουλου. Δεν νομίζω να είναι λαϊκιστής ο Αλέκος Παπαδόπουλος, δεν το ισχυρίζεται κανένας.
Το δεύτερο παρεμπίπτον θέμα είναι αυτό που είπε ο κ. Λαφαζάνης νωρίτερα και το είπε και ο αξιότιμος Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης χθες.
Είπατε, αγαπητοί συνάδελφοι, ότι δεν ψηφίσατε το νόμο Ραγκούση για διάφορους λόγους.
Το ν. 1264/1982 που κατοχύρωσε τα συνδικαλιστικά δικαιώματα μήπως θυμάστε γιατί δεν τον ψηφίσατε, κυρία συνάδελφε; Επειδή είστε σχετικά νέα, να ανατρέξετε στα Πρακτικά της Βουλής εκείνη την περίοδο, για να μας πείτε για ποιον άλλο λόγο δεν τον ψηφίσατε.
Σας λέω, λοιπόν, ότι ο ν. 1264 –αν δεν το γνωρίζετε- είναι ο νόμος που προστατεύει το δικαίωμα της απεργίας, που ορίζει την ελεύθερη οργάνωση των συνδικάτων.
Δεν χρειάζεται να έρχεται εδώ ο Αρχηγός σας και να λέει «μην τολμήσετε!» διότι εμείς είμαστε αυτοί που δεν θα επιτρέψουμε να γίνει αλλαγή του συνδικαλιστικού νόμου.
Εσείς όσο και να φωνάζετε, εντάξει, μετράει η γνώμη σας, αλλά αυτό δεν μπορείτε να το πράξετε.
Αγαπητοί συνάδελφοι, έχουμε δηλώσει –και το δήλωσε και χθες η αντιπροσωπεία μας που επισκέφθηκε τον κ. Χαρδούβελη και βγήκε και δελτίο Τύπου- ότι αλλαγή στο συνδικαλιστικό νόμο δεν χρειάζεται, ότι το θέμα για τις ομαδικές απολύσεις είναι λυμένο, ότι παρέμβαση στο δικαίωμα της απεργίας δεν μπορεί να περάσει από τούτη εδώ τη Βουλή. Αυτό το εγγυάται το ΠΑΣΟΚ. Ξεχάστε το!
Ευχαριστώ πολύ.