H συγκρότηση του πολιτικού «τόπου» της Κεντροαριστεράς
ΤΟΥ ΣΠΥΡΟΥ ΒΟΥΓΙΑ
συγκοινωνιολόγου, καθηγητή ΑΠΘ
Η πρώτη ανοιχτή συγκέντρωση της κίνησης για την Κεντροαριστερά στη Θεσσαλονίκη ήταν, κατά γενική ομολογία, επιτυχημένη. Ο κόσμος ήταν πολύς και έμεινε ως το τέλος, η επιλογή του Τάσου Γιαννίτση ως κεντρικού ομιλητή αποδείχτηκε σωστή και η εισήγησή του «Κρίση και στρατηγικές εξόδου» έθεσε το γενικό πλαίσιο της συζήτησης που ακολούθησε. Η συζήτηση η ίδια, παρά τους ασφυκτικούς περιορισμούς του χρόνου, δεν ήταν ευτυχώς άλλη μιά συνεδρία ομαδικής ψυχανάλυσης αλλά περισσότερο μια αγωνιώδης προσπάθεια συλλογικής αυτογνωσίας για τη φυσιογνωμία, τους στόχους και τις προοπτικές του εγχειρήματος.
Στη σύντομη τοποθέτησή μου παραδέχτηκα την αποτυχία τόσο του ημιτελούς ήπιου εκσυγχρονισμού της χώρας που επιχείρησε ο Κώστας Σημίτης (το τέλος του, μάλιστα, σηματοδοτήθηκε το 2002 από την απόσυρση της πρότασης για γενναία ασφαλιστική μεταρρύθμιση του Τάσου Γιαννίτση), όσο και του βίαιου εκσυγχρονισμού που επιχειρείται βάναυσα με το μνημόνιο και την τρόικα. Ευχήθηκα να ευοδωθεί η τρίτη προσπάθεια, της συγκρότησης του πολιτικού χώρου της σύγχρονης Κεντροαριστεράς που ξεκινάει τώρα και είναι στα σπάργανα, σαν ένα μωρό πού σώζεται απρόσμενα μέσα απ’ τα ερείπια και προκαλεί έντονα συναισθήματα και συμβολισμούς προσμονής και ελπίδας.
Το καινούργιο θα προκύψει από την τομή με την έννοια της ρήξης με οτιδήποτε παλιό (γλώσσα, συμπεριφορές, ιδεοληψίες και πρακτικές) αλλά και από την τομή με την έννοια του κοινού τόπου δύο συνόλων που θυμόμαστε από τα μαθηματικά. Σύμφωνα με τη γενικότερη θεωρία της χωρικής τοπολογίας, τρεις είναι οι βασικές ιδιότητες που ορίζουν και οριοθετούν έναν «τόπο»: η συνέχεια, η συνδετικότητα και η σύγκλιση.
Η συνέχεια στην απόπειρα συγκρότησης του πολιτικού χώρου της Κεντροαριστεράς στην Ελλάδα διασφαλίζεται από την αποδοχή των σχημάτων που ιστορικά προϋπάρχουν, χωρίς την ψευδαίσθηση της παρθενογένεσης αλλά και χωρίς τη συνεχή ενοχοποίηση και το μαζοχιστικό αυτομαστίγωμα για το σύνολο των πολιτικών που ακολουθήθηκαν από τη μεταπολίτευση μέχρι σήμερα. Η συνδετικότητα συνεπάγεται ευρύτατο και ειλικρινή διάλογο, στενή συνεργασία και συνέργειες στην πράξη από τα επιμέρους υποσύνολα του όλου συστήματος. Τέλος, οι συγκλίσεις αφορούν τους κοινούς στρατηγικούς και πολιτικούς στόχους που πρέπει να τεθούν.
Ο πλησιέστερος και πιο προφανής πολιτικός στόχος είναι, υποθέτω, η κοινή κάθοδος στις ευρωεκλογές αλλά και σε όσο γίνεται περισσότερους δήμους ή μαζικούς χώρους. Ομως, ο μεγάλος στρατηγικός στόχος είναι, μεσοπρόθεσμα, η συγκρότηση του μεγάλου, ισχυρού και ενιαίου χώρου της σύγχρονης ελληνικής Κεντροαριστεράς ως πολιτικού «τόπου» που θα υπερβεί τη δυστοκία και τη δυστοπία του παρελθόντος και θα βγάλει οριστικά τη χώρα από την κρίση.