Η «ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ (Ε.Δ.Ι.Α.) ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1940-1974» είναι σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, διοικούμενο από εννεαμελές Δ.Σ. Ιδρύθηκε στις 2/11/2000 στο Εργατικό Κέντρο Θεσσαλονίκης από αγωνιστές/τριες της Αντιφασιστικής και Αντιδικτατορικής Αντίστασης, εκπαιδευτικούς, πανεπιστημιακούς δασκάλους, δημοσιογράφους και πολίτες που ασχολούνται με τη Δημόσια Ιστορία. Στόχος μας δεν είναι μόνο η διάσωση, συλλογή, μελέτη ντοκουμέντων και μαρτυριών για την περίοδο 1940-‘74, αλλά και η δημόσια παρουσίασή τους, ώστε η ιστορική μνήμη να είναι επισκέψιμη.
Το Δ.Σ. της «Ε.Δ.Ι.Α. 1940-1974 ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ» που εκλέχτηκε στις αρχαιρεσίες της 28 – 06 -2021, συγκροτήθηκε σε σώμα την 7/7/2021, ως εξής:
Πρόεδρος: Τριαντάφυλλος Μηταφίδης
Αντιπρόεδρος: Σπύρος Κουζινόπουλος
Γ. Γραμματέας: Μαρία Καβάλα
Ταμίας: Παντελής Μακρής
Κοσμήτορες: Τριαντάφυλλος Τρανός -Τσατσάιας Ανδρέας
Μέλη: Ανδρέας Βενιανάκης*, Χρήστος Καλογερόπουλος, Άγγελος Χατζηνικολάου
(*) Μετά την απώλεια του Ανδρέα Βενιανάκη στις 18-7-2024, τη θέση του κατέλαβε ο πρώτος επιλαχών Γιάννης Παπαγρηγορίου.
Τον Αύγουστο 2021 εγκρίθηκε από το Πρωτοδικείο και η μετονομασία της «ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΙΑΣΩΣΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ (Ε.Δ.Ι.Α.) ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1940-1974» σε «Ε.Δ.Ι.Α. 1940-1974 ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ”, όπως αποφασίσαμε ομόφωνα στην Τακτική – Καταστατική Γ.Σ. της 28-06-2021.
ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ
25 Σεπτεμβρίου 2021 στο Δημοτικό Ωδείο Δράμας, πραγματοποιήσαμε τη 13η Θεματική Εκδήλωσή μας για την Κατοχή και τον Εμφύλιο, με θέμα: ‘Η ηρωική εξέγερση της Δράμας εναντίον της βουλγαρικής κατοχής’
27/10–10/11/2021 πραγματοποιήσαμε, στον εκθεσιακό χώρο του κτιρίου Aρχιτεκτονικής του Δήμου Θεσσαλονίκης, έκθεση φωτογραφιών-ντοκουμέντων με θέμα “Μέρες Κατοχής-Απελευθέρωσης” και ιστορικό περίπατο στις 30/10.
17/1/2022 πραγματοποιήσαμε ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ – ΣΥΖΗΤΗΣΗ με θέμα: ‘Η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον ΕΛΑΣ και οι αρνητές της’.
26/2/2022 πραγματοποίησαμε ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ – ΣΥΖΗΤΗΣΗ με αφορμή τη συμπλήρωση 49 χρόνων από την κατάληψη της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, τον Φεβρουάριο-Μάρτιο του 1973.
27-28/8/2022 πραγματοποιήσαμε τη 14η Θεματική Εκδήλωσή μας, με θέμα: ‘Κορέστεια: χώρος, μνήμη, ιστορία’, στην αίθ. του Δημοτικού Συμβουλίου Καστοριάς, και ξενάγηση στα Κορέστεια της Καστοριάς. Η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στον αείμνηστο Ηλία Νικολακόπουλο και είχε την υποστήριξη του ‘Ινστιτούτου Νίκος Πουλαντζάς’.
25/10–7/11/2022 πραγματοποιήσαμε, στον εκθεσιακό χώρο του κτιρίου Aρχιτεκτονικής του Δήμου Θεσσαλονίκης, έκθεση για τον Αντιστασιακό Τύπο της Κατοχής.
25-26 Νοεμβρίου 2022, στη Λαμία, με αφορμή τα 80 χρόνια του Γοργοπόταμου, ο προέδρος του Δ.Σ. συμμετείχε, με εισήγηση για τη Διεκδίκση των Γερμανικών Οφειλών, στο επιστημονικό συνέδριο με θέμα “Η συμβολή της Εθνικής Αντίστασης στη συμμαχική νίκη στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο “.
31 Οκτωβρίου 2023 πραγματοποιήσαμε στην Κεντρική Δημοτική Βιβλιοθήκη Θεσσαλονίκης εκδήλωση μνήμης και τιμής αφιερωμένη στον Κώστα Συννεφάκη (Καπετάν Νικήτα), με αφορμή τη συνπλήρωση 79 χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον ΕΛΑΣ.
12-6-2024 επιδώσαμε στον Πρόεδρο του Δ.Σ.Θ. κοινή επιστολή με τον πρόεδρο της ‘ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΦΙΛΩΝ ΧΩΡΟΥ ΜΝΗΜΗΣ ΑΝΤΙΔΙΚΤΑΤΟΡΙΚΗΣ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ’ Χρήστο Ζαφείρη, με την οποία καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις για την αναβάθμιση του εορτασμού απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τον ΕΛΑΣ στις 30-10-1944.
Σάββατο 14 Σεπτεμβρίου 2024, υπό την αιγίδα του Δήμου Σερρών και με πρωτοβουλία της Εταιρίας Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας (ΕΔΙΑ)1940-1974, της Εταιρείας Μελέτης και Έρευνας της Ιστορίας των Σερρών (ΕΜΕΙΣ), του Συλλόγου Φίλων Γραμμάτων και Τεχνών Σερρών, της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών (ΔΚΒΣ), πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά εκδήλωση για την απελευθέρωση των Σερρών από την ΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΚΑΤΟΧΗ, στην Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της πόλης, με κεντρικό ομιλητή το αντιπρόεδρό του Δ.Σ. Σπύρο Κουζινόπουλο
Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου οργανώσαμε επίσκεψη-προσκύνημα στα μαρτυρικά Κερδύλια.
19-20 Οκτωβρίου συμμετείχαμε με ομιλία για την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τον ΕΛΑΣ στη ‘2η Πανελλήνια Συνάντηση Μουσείων Εθνικής Αντίστασης και Φίλων Μουσείων Εθνικής Αντίστασης΄ στη Λάρισα.
25/10-8/11/2024 πραγματοποιήσαμε στον εκθεσιακό χώρο του κτηρίου Αρχιτεκτονικής του Δήμου Θεσσαλονίκης έκθεση για τον ‘μυστικό τύπο της Αντίστασης’ την περίο της τριπλής Κατοχής.
Ανήμερα της 80ης επετείου απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης από τα ναζιστικά στρατεύματα κατοχής, 30-10-1944, οργανώσαμε και πραγματοποιήσαμε για μια ακόμα φορά με δική μας πρωτοβουλία, χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή της δημοτικής αρχής, την εκδήλωση μνήμης και τιμής στην αναθηματική πλάκα για τους απελευθερωτές – σωτήρες της πόλης αντάρτες του ΕΛΑΣ.
Η Εταιρεία μας συνέβαλε στην πραγματοποίηση των τοπικών εκδηλώσεων τόσο του ΣΦΕΑ 1967–1974 όσο και του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών.
Μεταπτυχιακοί φοιτητές έχουν επισκεφθεί τα αρχεία και τις εκθέσεις μας για την περίοδο της Κατοχής και έχουν ζητήσει τη βοήθειά μας για την εκπόνηση των μελετών τους. Επίσης, όχι μόνο έχουμε ικανοποιήσει αιτήματα σχολείων για την διάθεση ψηφιοποιημένων υλικών που αναφέρονται στην δικτατορία –ιδιαίτερα εν όψει των εκδηλώσεών τους για το Πολυτεχνείο- αλλά και συμμετέχουμε στην παραγωγή ντοκιμαντέρ για την περίοδο της δικτατορίας.
Πρόσφατα συμπολίτης μας μας παρέδωσε σημαντικά ντοκουμέντα από το Αντιδικτατορικό Κίνημα στην Ιταλία, στο οποίο συμμετείχε ενεργά. Προγραμματίζουμε την παρουσίασή τους σε συνδυασμό με σχετική εκδήλωση.
Σε απόδοση φόρου τιμής στο μέλος του ΔΣ Ανδρέα Βενιανάκη, που αποχαιρετήσαμε, δυστυχώς, τον περασμένο Ιούλιο, θα οργανώσουμε εκδήλωση παρουσίασης των τριών αποκαλυπτικών βιβλίων του για τον δωσιλογισμό στην ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλονίκης.
Θεσσαλονίκη 20/11/2024
Για το απερχόμενο Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος Η Γ.Γραμματέας
Τριαντάφυλλος Μηταφίδης Μαρία Καβάλα